NarWhizเปิดแอป ▶

ระบบประสาท สุขศึกษาและพลศึกษา ม.1

🧠 บทเรียนสุขศึกษาและพลศึกษา มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: การเจริญเติบโตและพัฒนาการวัยรุ่น · ตัวชี้วัด พ 1.1 ม.1/1, พ 1.1 ม.1/2, พ 1.1 ม.1/3, พ 1.1 ม.1/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ระบบประสาท

อุ่นเครื่องใครสั่งให้มือชักกลับ

แตะแก้วร้อน มือชักกลับทันที

เร็วกว่าที่เราคิดทันอีก!

ร่างกายมี 2 ระบบควบคุม

ร่างกายมี 2 ระบบควบคุม

ระบบประสาท (เร็ว) และระบบต่อมไร้ท่อ (ช้าแต่นาน)

เซลล์ประสาท หน่วยเล็กที่สุด

เดนไดรต์รับสัญญาณเข้า

ตัวเซลล์ควบคุมการทำงาน

แอกซอนส่งสัญญาณออกไป

ระบบประสาท

ส่วนกลาง: สมอง + ไขสันหลัง

ส่วนปลาย: เส้นประสาทสมอง 12 คู่ เส้นประสาทไขสันหลัง 31 คู่

ไขสันหลัง

อยู่ในช่องกระดูกสันหลัง

เป็นทางด่วนส่งสัญญาณขึ้น–ลงสมอง

และเป็นศูนย์ของรีเฟล็กซ์

สั่งเองได้ กับ ทำงานอัตโนมัติ

ประสาทโซมาติก: สั่งกล้ามเนื้อตามใจเรา

ประสาทอัตโนวัติ: คุมหัวใจ ลำไส้ ต่อม เอง

ตัวอย่างตัวอย่าง 1: เส้นทางรีเฟล็กซ์

จับของร้อนแล้วชักมือทันที

สั่งการโดยไขสันหลัง ไม่ต้องรอสมอง

ตัวอย่างตัวอย่าง 2: รับลูกบอลจากเพื่อน

แบบนี้สมองต้องคิดก่อน จึงช้ากว่ารีเฟล็กซ์

ดูแลระบบประสาท

สมองเสียหายแล้วซ่อมยาก

จึงต้องป้องกันไว้ก่อน

ระวัง!ไขสันหลัง ≠ กระดูกสันหลัง

กระดูกสันหลังคือกระดูกที่ห่อหุ้ม

ไขสันหลังคือเนื้อเยื่อประสาทข้างใน

สรุปสรุปบทเรียน

เคล็ดลับ: "ใหญ่คิด น้อยทรงตัว ก้านหายใจ"

ไขสันหลัง = ทางด่วน + รีเฟล็กซ์

แบบฝึกหัด ระบบประสาท พร้อมเฉลย

  1. สมองส่วนใดช่วยให้เราทรงตัวบนจักรยานได้
    • ก. ก้านสมอง
    • ข. สมองน้อย
    • ค. สมองใหญ่
    ดูเฉลยตอบ: สมองน้อย — สมองน้อยควบคุมการทรงตัวและประสานงานของกล้ามเนื้อ
  2. ระบบประสาทส่วนปลายมีเส้นประสาทสมองกี่คู่
    ดูเฉลยตอบ: 12
  3. เส้นประสาทไขสันหลังมีกี่คู่
    ดูเฉลยตอบ: 31 — เส้นประสาทสมอง 12 คู่ และเส้นประสาทไขสันหลัง 31 คู่
  4. จริงหรือไม่: ปฏิกิริยารีเฟล็กซ์ต้องรอสมองสั่งการก่อนเสมอ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — รีเฟล็กซ์ส่วนใหญ่สั่งการโดยไขสันหลัง จึงตอบสนองได้เร็ว
  5. ทำไมการบาดเจ็บที่ก้านสมองจึงอันตรายถึงชีวิต
    • ก. ก้านสมองควบคุมการเขียนหนังสือ
    • ข. ก้านสมองควบคุมการมองเห็นสี
    • ค. ก้านสมองควบคุมการหายใจและการเต้นของหัวใจ
    ดูเฉลยตอบ: ก้านสมองควบคุมการหายใจและการเต้นของหัวใจ — ก้านสมองเป็นศูนย์ควบคุมการทำงานที่จำเป็นต่อชีวิต เช่น การหายใจ การเต้นของหัวใจ
  6. ข้อใดเป็นการทำงานของระบบประสาทอัตโนวัติ
    • ก. หัวใจเต้นเร็วขึ้นเมื่อตกใจ
    • ข. ยกมือตอบคำถาม
    • ค. เขียนชื่อตัวเอง
    ดูเฉลยตอบ: หัวใจเต้นเร็วขึ้นเมื่อตกใจ — ระบบประสาทอัตโนวัติควบคุมอวัยวะภายในโดยเราไม่ต้องตั้งใจสั่ง
  7. จริงหรือไม่: ไขสันหลังกับกระดูกสันหลังคือสิ่งเดียวกัน
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ไขสันหลังเป็นเนื้อเยื่อประสาท อยู่ภายในช่องกระดูกสันหลัง
  8. การสวมหมวกนิรภัยช่วยดูแลระบบประสาทอย่างไร
    • ก. เพิ่มจำนวนเส้นประสาท
    • ข. ทำให้คิดเร็วขึ้น
    • ค. ลดการกระแทกที่สมอง
    ดูเฉลยตอบ: ลดการกระแทกที่สมอง — หมวกนิรภัยช่วยลดแรงกระแทกที่ศีรษะ ป้องกันสมองบาดเจ็บ
  9. คนเมาสุราเดินเซ ทรงตัวไม่ได้ แสดงว่าแอลกอฮอล์กดการทำงานของสมองส่วนใดชัดเจน
    • ก. ต่อมใต้สมอง
    • ข. ไขสันหลัง
    • ค. สมองน้อย
    ดูเฉลยตอบ: สมองน้อย — สมองน้อยควบคุมการทรงตัว เมื่อถูกกดการทำงานจึงเดินเซ

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน สุขศึกษาและพลศึกษา ม.1 หน่วย “การเจริญเติบโตและพัฒนาการวัยรุ่น” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี