NarWhizเปิดแอป ▶

กล้องจุลทรรศน์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🔬 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: เซลล์ · ตัวชี้วัด ว 1.2 ม.1/1, ว 1.2 ม.1/2, ว 1.2 ม.1/3, ว 1.2 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: กล้องจุลทรรศน์

เริ่มกันของเล็กจิ๋ว ดูอย่างไร?

เซลล์ส่วนใหญ่เล็กมาก มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น

ต้องใช้ "กล้องจุลทรรศน์" ช่วยขยายภาพ

กล้องจุลทรรศน์ใช้แสง

ใช้แสงส่องผ่านวัตถุที่บางมาก

แล้วใช้เลนส์ 2 ชุดขยายภาพต่อกัน

คือ เลนส์ใกล้ตา และ เลนส์ใกล้วัตถุ

หน้าที่ของแต่ละส่วน

จำชื่อกับหน้าที่ให้คู่กันนะ

กำลังขยายรวม

กำลังขยายรวม = เลนส์ใกล้ตา × เลนส์ใกล้วัตถุ

เช่น 10× กับ 40× ขยายได้ 400 เท่า

ภาพกลับหัว กลับซ้ายขวา

ภาพที่เห็นเป็นภาพเสมือนหัวกลับ

วางตัว F บนสไลด์ จะเห็นกลับทั้งบน–ล่าง ซ้าย–ขวา

เลื่อนสไลด์ไปซ้าย ภาพจะเลื่อนไปขวา

ขั้นตอนการใช้กล้อง

เริ่มจากกำลังขยายต่ำเสมอ

เปลี่ยนเป็นกำลังขยายสูง

หมุนเลนส์ 40× เข้าที่ แล้วใช้ปุ่มละเอียดเท่านั้น

ภาพใหญ่ขึ้น แต่เห็นพื้นที่แคบลง และมืดลง

เตรียมสไลด์สด

วัตถุต้องบางมาก ให้แสงผ่านได้

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: หากำลังขยาย

เลนส์ใกล้ตา 10× เลนส์ใกล้วัตถุ 10×

กำลังขยายรวม = 10 × 10 = 100 เท่า

เซลล์ยาว 0.05 mm จะเห็นยาว 0.05 × 100 = 5 mm

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: หาเลนส์ที่ต้องใช้

อยากได้กำลังขยายรวม 400 เท่า

มีเลนส์ใกล้ตา 10×

เลนส์ใกล้วัตถุ = 400 ÷ 10 = 40×

ระวัง!ระวัง!

ใช้เลนส์ 40× ห้ามหมุนปุ่มปรับภาพหยาบ

เลนส์อาจกดสไลด์แตก และเลนส์เป็นรอย

ยกกล้องให้จับที่แขนกล้อง และรองที่ฐานเสมอ

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ต่ำก่อน หยาบก่อน แล้วค่อยละเอียด"

กำลังขยายรวม = ตา × วัตถุ

ภาพกลับหัว กลับซ้ายขวา

แบบฝึกหัด กล้องจุลทรรศน์ พร้อมเฉลย

  1. เลนส์ใกล้ตา 15× เลนส์ใกล้วัตถุ 40× กำลังขยายรวมกี่เท่า
    ดูเฉลยตอบ: 600
  2. วางสไลด์ตัวอักษร ก ใต้กล้องจุลทรรศน์ จะเห็นภาพแบบใด
    • ก. กลับซ้ายขวาอย่างเดียว
    • ข. กลับหัวอย่างเดียว
    • ค. เหมือนเดิมทุกอย่าง
    • ง. กลับหัวและกลับซ้ายขวา
    ดูเฉลยตอบ: กลับหัวและกลับซ้ายขวา — ภาพจากกล้องจุลทรรศน์เป็นภาพเสมือนหัวกลับ กลับทั้งบน–ล่าง และซ้าย–ขวา
  3. ใช้เลนส์ใกล้ตา 10× และเลนส์ใกล้วัตถุ 4× กำลังขยายเท่าไร
    ดูเฉลยตอบ: 40 — กำลังขยายรวม = 10 × 4 = 40 เท่า
  4. เมื่อเปลี่ยนเลนส์ใกล้วัตถุเป็นกำลังขยายสูง ควรปรับภาพด้วยปุ่มใด
    • ก. ไม่ต้องปรับ
    • ข. ปุ่มปรับภาพหยาบ
    • ค. ปุ่มปรับภาพละเอียด
    ดูเฉลยตอบ: ปุ่มปรับภาพละเอียด — กำลังขยายสูง เลนส์อยู่ใกล้สไลด์มาก ใช้ปุ่มหยาบอาจชนสไลด์แตก
  5. มีเลนส์ใกล้ตา 10× ต้องการกำลังขยายรวม 100 เท่า ต้องใช้เลนส์ใกล้วัตถุกี่เท่า
    ดูเฉลยตอบ: 10 — 100 ÷ 10 = 10 เท่า
  6. เปลี่ยนเลนส์ใกล้วัตถุจาก 10× เป็น 40× ข้อใดถูก
    • ก. ภาพใหญ่ขึ้น เห็นพื้นที่กว้างขึ้น
    • ข. ไม่มีอะไรเปลี่ยน
    • ค. ภาพใหญ่ขึ้น เห็นพื้นที่แคบลง
    • ง. ภาพเล็กลง เห็นพื้นที่กว้างขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: ภาพใหญ่ขึ้น เห็นพื้นที่แคบลง — กำลังขยายสูง ภาพใหญ่ขึ้น แต่เห็นบริเวณแคบลงและมืดลง
  7. ภาพเซลล์อยู่ทางซ้ายของภาพที่เห็น ต้องเลื่อนสไลด์ไปทางใดจึงจะมาอยู่กลางภาพ
    • ก. ขวา
    • ข. ซ้าย
    • ค. ลง
    • ง. ขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: ซ้าย — ภาพกลับซ้ายขวา เลื่อนสไลด์ไปซ้าย ภาพจะเลื่อนไปขวาเข้าหากลางภาพ
  8. จริงหรือไม่: ควรเริ่มส่องด้วยเลนส์ใกล้วัตถุที่มีกำลังขยายสูงสุด
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — เริ่มจากกำลังขยายต่ำ เห็นพื้นที่กว้าง หาภาพง่ายกว่า
  9. จริงหรือไม่: การยกกล้องจุลทรรศน์ควรจับที่แขนกล้องและรองที่ฐาน
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  10. เซลล์จริงยาว 0.02 mm ส่องด้วยกำลังขยาย 400 เท่า จะเห็นยาวกี่ mm
    ดูเฉลยตอบ: 8 — 0.02 × 400 = 8 mm

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “เซลล์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี