การถ่ายโอนความร้อน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🔥 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: พลังงานความร้อน · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.1/10, ว 2.3 ม.1/1, ว 2.3 ม.1/2, ว 2.3 ม.1/3 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การถ่ายโอนความร้อน

เริ่มกันทำไมด้ามกระทะร้อน แม้ไม่โดนไฟ?

ความร้อนเดินทางจากไฟ มาถึงด้ามกระทะได้

มันเดินทางอย่างไรนะ?

ความร้อนไหลจากร้อนไปเย็น

ความร้อนถ่ายโอนจากที่อุณหภูมิสูงไปที่อุณหภูมิต่ำเสมอ

เกิดได้ 3 แบบ: การนำ การพา การแผ่รังสี

การนำความร้อน

ความร้อนส่งผ่านเนื้อสาร (ส่วนใหญ่เป็นของแข็ง)

อนุภาคสั่นแรงขึ้น แล้วส่งต่อให้อนุภาคข้าง ๆ

ตัวอนุภาคไม่ได้เคลื่อนที่ไปด้วย

ตัวนำ และ ฉนวนความร้อน

ด้ามกระทะจึงทำจากไม้หรือพลาสติก

การพาความร้อน

เกิดในของไหล (ของเหลวและแก๊ส)

ส่วนที่ร้อนขยายตัว หนาแน่นลดลง ลอยขึ้น

ส่วนที่เย็นจมลงมาแทน เกิดการหมุนวน

ลมบก ลมทะเล

พื้นดินร้อนเร็ว เย็นเร็ว กว่าน้ำทะเล

อากาศเหนือที่ร้อนกว่าลอยตัวขึ้น ลมจึงพัดเข้าไปแทน

การแผ่รังสีความร้อน

ถ่ายโอนความร้อนในรูปคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ไม่ต้องอาศัยตัวกลาง ผ่านอวกาศได้

เช่น แสงแดดถึงโลก ความร้อนจากกองไฟ

สีกับการดูดกลืนรังสี

วันแดดจัด จึงควรใส่เสื้อสีอ่อน

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: กระติกน้ำร้อน

ผนัง 2 ชั้นที่เป็นสุญญากาศ: กันการนำและการพา

ผิวด้านในเงาวาว: สะท้อนรังสีกลับ

ฝาปิดแน่น: กันอากาศร้อนพาความร้อนออก

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: แอร์ติดสูง ฮีตเตอร์ติดต่ำ

อากาศเย็นหนาแน่นมาก จมลง → แอร์ติดสูง เย็นทั่วห้อง

อากาศร้อนลอยขึ้น → ฮีตเตอร์ติดต่ำ อุ่นทั่วห้อง

ใช้หลักการพาความร้อน

ระวัง!ระวัง!

"ความเย็น" ไม่ได้ไหลเข้ามาในมือเรา

ความร้อนจากมือไหลออกไปที่น้ำแข็งต่างหาก

เราจึงรู้สึกเย็น

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "นำ-ของแข็ง พา-ของไหล แผ่-ไม่ง้อตัวกลาง"

สีดำดูดกลืนรังสีดี สีขาวสะท้อนดี

แบบฝึกหัด การถ่ายโอนความร้อน พร้อมเฉลย

ทำไมหม้อต้มน้ำนิยมทำจากอะลูมิเนียม
- ก. สะท้อนรังสีได้ดีที่สุด
- ข. ไม่ร้อนเลย
- ค. นำความร้อนได้ดี
- ง. เป็นฉนวนความร้อน
ดูเฉลย
ตอบ: นำความร้อนได้ดี — โลหะเป็นตัวนำความร้อนที่ดี ความร้อนจากไฟผ่านถึงน้ำได้เร็ว
ตอนกลางคืนที่ชายทะเล ลมพัดอย่างไร
- ก. จากทะเลเข้าฝั่ง (ลมทะเล)
- ข. จากฝั่งออกไปทะเล (ลมบก)
- ค. ไม่มีลมเลย
ดูเฉลย
ตอบ: จากฝั่งออกไปทะเล (ลมบก) — กลางคืนน้ำทะเลอุ่นกว่าพื้นดิน อากาศเหนือทะเลลอยตัว ลมจากฝั่งจึงพัดเข้าไปแทน
การถ่ายโอนความร้อนแบบใดไม่ต้องอาศัยตัวกลาง
- ก. การพา
- ข. การแผ่รังสี
- ค. การนำ
ดูเฉลย
ตอบ: การแผ่รังสี — การแผ่รังสีเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ผ่านสุญญากาศได้
กลางวันที่ชายทะเล ลมพัดอย่างไร
- ก. ไม่มีลม
- ข. จากฝั่งออกสู่ทะเล
- ค. จากทะเลเข้าหาฝั่ง
ดูเฉลย
ตอบ: จากทะเลเข้าหาฝั่ง — กลางวันพื้นดินร้อนกว่า อากาศเหนือพื้นดินลอยตัว ลมทะเลพัดเข้าแทน
ทำไมผนังกระติกน้ำร้อนทำเป็นสุญญากาศ
- ก. ลดการนำและการพาความร้อน
- ข. เพิ่มการแผ่รังสี
- ค. ทำให้น้ำเดือด
- ง. ทำให้กระติกหนักขึ้น
ดูเฉลย
ตอบ: ลดการนำและการพาความร้อน — สุญญากาศไม่มีอนุภาค การนำและการพาจึงเกิดไม่ได้
จริงหรือไม่: การนำความร้อน อนุภาคของสารเคลื่อนที่พาความร้อนไปด้วย
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — การนำ อนุภาคแค่สั่นส่งต่อกัน การพาต่างหากที่ของไหลเคลื่อนที่ไปด้วย
วันแดดจัด เสื้อสีใดทำให้ร้อนน้อยที่สุด
- ก. น้ำตาลเข้ม
- ข. น้ำเงินเข้ม
- ค. ดำ
- ง. ขาว
ดูเฉลย
ตอบ: ขาว — สีขาวสะท้อนรังสีได้ดี ดูดกลืนน้อย
ควันไฟลอยขึ้นสูง เป็นตัวอย่างของอะไร
- ก. การแผ่รังสี
- ข. การนำความร้อน
- ค. การพาความร้อน
ดูเฉลย
ตอบ: การพาความร้อน
จริงหรือไม่: ความร้อนจากดวงอาทิตย์มาถึงโลกด้วยการแผ่รังสี
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
ควรติดตั้งเครื่องปรับอากาศตำแหน่งใดจึงเย็นทั่วห้อง
- ก. สูงใกล้เพดาน
- ข. ชิดพื้น
- ค. ใต้เตียง
- ง. ตรงไหนก็เหมือนกัน
ดูเฉลย
ตอบ: สูงใกล้เพดาน — อากาศเย็นหนาแน่นมากกว่า จะจมลงและหมุนวนทั่วห้อง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “พลังงานความร้อน” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี