NarWhizเปิดแอป ▶

ความปลอดภัยและจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🔐 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: ข้อมูลและสารสนเทศ · ตัวชี้วัด ว 4.2 ม.1/3, ว 4.2 ม.1/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ความปลอดภัยและจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี

เริ่มกัน"ยินดีด้วย! คุณได้รับรางวัล กดลิงก์ด่วน"

ได้ข้อความแบบนี้ จะกดไหม? ลองคิดก่อนนะ

โลกออนไลน์มีทั้งประโยชน์และภัย

รหัสผ่านที่แข็งแรง

ยาวอย่างน้อย 8–12 ตัวอักษร

ผสมตัวพิมพ์ใหญ่ พิมพ์เล็ก ตัวเลข สัญลักษณ์

ไม่ใช้วันเกิด ชื่อ 123456 และไม่ใช้ซ้ำทุกเว็บ

ยืนยันตัวตนสองชั้น (2FA)

นอกจากรหัสผ่าน ต้องใส่รหัส OTP หรือสแกนนิ้วด้วย

แม้รหัสผ่านหลุด คนอื่นก็ยังเข้าบัญชีไม่ได้

รหัส OTP ห้ามบอกใครเด็ดขาด

ฟิชชิง (phishing)

หลอกให้กดลิงก์ปลอม หรือกรอกข้อมูลส่วนตัว

มักอ้างว่า ได้รางวัล บัญชีถูกระงับ ต้องรีบทำ

ตรวจชื่อผู้ส่งและชื่อเว็บก่อนเสมอ

ข้อมูลส่วนบุคคลและร่องรอยดิจิทัล

ชื่อ-นามสกุล ที่อยู่ เบอร์โทร เลขบัตรประชาชน ไม่ควรโพสต์สาธารณะ

ทุกโพสต์ทิ้งร่องรอยไว้ ลบแล้วอาจมีคนบันทึกไว้แล้ว

คิดก่อนโพสต์ และตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

การกลั่นแกล้งออนไลน์

ล้อเลียน ด่าทอ แชร์ภาพคนอื่นให้อับอาย คือการกลั่นแกล้ง

ถ้าเจอ: ไม่ตอบโต้ เก็บหลักฐาน บล็อก

แล้วบอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ

ลิขสิทธิ์

รูป เพลง บทความของคนอื่น มีลิขสิทธิ์

ใช้ต้องขออนุญาต หรือเลือกงานที่อนุญาตให้ใช้ (เช่น Creative Commons)

อ้างอิงแหล่งที่มาทุกครั้ง

กฎหมายที่ควรรู้

ทำผิดออนไลน์ ก็ผิดกฎหมายจริง

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: จับผิดข้อความหลอก

สังเกตสัญญาณอันตราย

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: ตั้งรหัสผ่านจากประโยค

ประโยค: "My cat Mew eats 3 fish a day!"

ใช้ตัวแรกของแต่ละคำ ได้ McMe3fad!

จำง่ายสำหรับเรา แต่คนอื่นเดายาก

ระวัง!ระวัง!

ข้อมูลส่วนตัวของเพื่อน ก็ต้องเคารพ

ถ่ายรูปเพื่อนแล้วจะโพสต์ ควรขออนุญาตก่อน

แชร์ข่าว ต้องตรวจสอบก่อน ข่าวปลอมผิดกฎหมายได้

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "รหัสแข็ง เปิด 2FA ไม่กดลิงก์แปลก คิดก่อนโพสต์"

เคารพสิทธิ์ ความเป็นส่วนตัว และลิขสิทธิ์ของผู้อื่น

แบบฝึกหัด ความปลอดภัยและจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี พร้อมเฉลย

  1. รหัสผ่านใดปลอดภัยที่สุด
    • ก. Nw!2v#Fish88
    • ข. 123456
    • ค. password
    • ง. วันเกิดของเรา
    ดูเฉลยตอบ: Nw!2v#Fish88
  2. ได้ข้อความว่า "บัญชีของคุณถูกระงับ กดลิงก์เพื่อยืนยันตัวตน" ควรทำอย่างไร
    • ก. ไม่กดลิงก์ และติดต่อหน่วยงานผ่านช่องทางทางการ
    • ข. รีบกดลิงก์แล้วกรอกรหัสผ่าน
    • ค. ส่งต่อให้เพื่อนช่วยกด
    • ง. ตอบกลับพร้อมรหัส OTP
    ดูเฉลยตอบ: ไม่กดลิงก์ และติดต่อหน่วยงานผ่านช่องทางทางการ — เป็นลักษณะของฟิชชิง เร่งให้รีบและขอข้อมูลสำคัญ
  3. จริงหรือไม่: ข้อความที่ส่งมาขอรหัส OTP โดยอ้างว่าเป็นธนาคาร ควรรีบตอบกลับ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ธนาคารไม่ขอ OTP ผ่านข้อความ นี่คือ phishing
  4. ข้อใดผิดจริยธรรมการใช้เทคโนโลยี
    • ก. ถ่ายรูปเพื่อนแล้วโพสต์ล้อเลียนโดยไม่ขออนุญาต
    • ข. อ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูล
    • ค. ตั้งรหัสผ่านที่ปลอดภัย
    • ง. ออกจากระบบเมื่อใช้คอมพิวเตอร์ส่วนกลาง
    ดูเฉลยตอบ: ถ่ายรูปเพื่อนแล้วโพสต์ล้อเลียนโดยไม่ขออนุญาต
  5. ข้อใดเป็นรหัสผ่านที่แข็งแรงที่สุด
    • ก. qwerty
    • ข. Tr33#House!42
    • ค. 11111111
    • ง. somchai2555
    ดูเฉลยตอบ: Tr33#House!42 — ยาว ผสมตัวพิมพ์ใหญ่ เล็ก ตัวเลข และสัญลักษณ์
  6. ข้อใดเป็นสัญญาณของฟิชชิง
    • ก. เพื่อนนัดเล่นกีฬา
    • ข. แอปแจ้งอัปเดตในร้านค้าแอปทางการ
    • ค. อีเมลจากครูเรื่องการบ้าน
    • ง. ข้อความเร่งให้รีบกดลิงก์และกรอกรหัสผ่าน
    ดูเฉลยตอบ: ข้อความเร่งให้รีบกดลิงก์และกรอกรหัสผ่าน
  7. การเปิดยืนยันตัวตนสองชั้น (2FA) ช่วยอะไร
    • ก. ทำให้โพสต์ได้ทุกเรื่อง
    • ข. ทำให้อินเทอร์เน็ตเร็วขึ้น
    • ค. ทำให้ไม่ต้องตั้งรหัสผ่าน
    • ง. แม้รหัสผ่านหลุด คนอื่นก็ยังเข้าบัญชีได้ยาก
    ดูเฉลยตอบ: แม้รหัสผ่านหลุด คนอื่นก็ยังเข้าบัญชีได้ยาก — ต้องใช้รหัสผ่าน และรหัสที่ส่งมาที่โทรศัพท์ของเรา จึงปลอดภัยขึ้น
  8. จริงหรือไม่: ก่อนโพสต์รูปที่มีเพื่อนอยู่ ควรขออนุญาตเพื่อนก่อน
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  9. ถูกกลั่นแกล้งในแชตกลุ่ม ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก
    • ก. แชร์ต่อให้คนอื่นรู้
    • ข. เก็บไว้คนเดียวเงียบ ๆ
    • ค. ไม่ตอบโต้ เก็บหลักฐาน แล้วบอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ
    • ง. ด่ากลับให้แรงกว่า
    ดูเฉลยตอบ: ไม่ตอบโต้ เก็บหลักฐาน แล้วบอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ
  10. ต้องการใช้รูปจากอินเทอร์เน็ตในรายงาน ควรทำอย่างไร
    • ก. ใช้ได้เลยทุกรูป
    • ข. เลือกรูปที่อนุญาตให้ใช้ และอ้างอิงที่มา
    • ค. บอกว่าเป็นรูปของเราเอง
    • ง. ลบลายน้ำออกแล้วใช้
    ดูเฉลยตอบ: เลือกรูปที่อนุญาตให้ใช้ และอ้างอิงที่มา

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “ข้อมูลและสารสนเทศ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี