ไตรลักษณ์ อกุศลมูล และกุศลมูล สังคมศึกษา ม.2

อุ่นเครื่องทุกอย่างเปลี่ยนแปลง

ดอกไม้บาน แล้วก็เหี่ยว

ของเล่นใหม่ ก็เก่าลง

ไตรลักษณ์

ลักษณะ 3 ประการที่มีในทุกสิ่ง

ทั้งคน สัตว์ สิ่งของ และความรู้สึก

อนิจจัง: ไม่เที่ยง

ทุกสิ่งเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

เด็ก → วัยรุ่น → ผู้ใหญ่ → ผู้สูงอายุ

อากาศ อารมณ์ ก็เปลี่ยนได้

ทุกขัง: ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้

ทุกสิ่งถูกบีบคั้น ต้องเสื่อมไป

เช่น ไอศกรีมละลาย รถใหม่ก็ต้องเก่า

จะให้คงเดิมตลอดไปไม่ได้

อนัตตา: ไม่ใช่ตัวตน บังคับไม่ได้

สั่งร่างกายว่า "ห้ามป่วย" ไม่ได้

ทุกสิ่งเกิดจากส่วนต่างๆ มารวมกัน

แยกส่วนออก ก็ไม่เหลือ "ตัวตน" ที่แท้จริง

ตัวอย่างใช้ไตรลักษณ์ในชีวิต

สอบตก → ไม่จมกับความเสียใจ

เพราะทุกอย่างเปลี่ยนแปลงได้ (อนิจจัง)

พยายามใหม่

อกุศลมูล 3 (รากเหง้าความชั่ว)

รากเหง้าของความชั่ว 3 อย่าง

โลภะ (อยากได้จนเบียดเบียน) โทสะ (โกรธ)

โมหะ (หลง ไม่รู้ตามจริง)

กุศลมูล 3 (รากเหง้าความดี)

รากเหง้าของความดี 3 อย่าง

อโลภะ (ไม่โลภ แบ่งปัน) อโทสะ (ไม่โกรธ มีเมตตา)

อโมหะ (ไม่หลง ใช้ปัญญา)

แก้อกุศล ด้วยกุศล

ใช้ความดีแต่ละข้อ แก้ความชั่วที่ตรงกัน

ตัวอย่างตัวอย่าง: ข่าวปลอมในโซเชียล

เห็นโพสต์ "ดื่มน้ำมะนาวรักษาได้ทุกโรค"

แชร์ทันทีโดยไม่คิด = โมหะ

ตรวจสอบแหล่งที่มาก่อน = อโมหะ

ระวัง!ทุกขัง ไม่ได้แปลว่า "เสียใจ"

ทุกขัง หมายถึง ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้

แม้แต่สิ่งไม่มีชีวิต เช่น ก้อนหิน บ้าน

ก็เป็นทุกขังเหมือนกัน

สรุปสรุป

ไตรลักษณ์: อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

อกุศลมูล: โลภ โกรธ หลง / กุศลมูล: ไม่โลภ ไม่โกรธ ไม่หลง

💡 จำง่าย: เติม "อ" ข้างหน้า ชั่วกลายเป็นดี