โคลงสี่สุภาพ ภาษาไทย ม.3
🪶 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ร้อยกรอง · ตัวชี้วัด ท 4.1 ม.3/6
เนื้อหาบทเรียน: โคลงสี่สุภาพ
อุ่นเครื่องนาร์วีแต่งโคลง!
ทะเลกว้างใหญ่ล้น ฟ้าคราม
ปลาเล่นคลื่นซัดตาม ทั่วหล้า
นาร์วีว่ายฝ่าความ มืดค่ำ
ดาวส่องทางนำหน้า ไม่ท้อถอยเลย
ฉันทลักษณ์โคลงสี่สุภาพ
1 บท มี 4 บาท แต่ละบาทมี 2 วรรค
วรรคหน้า 5 คำ วรรคหลัง 2 คำ (บาทที่ 4 วรรคหลัง 4 คำ)
รวม 30 คำ ไม่นับคำสร้อย
ผังเอก 7 โท 4
สีส้ม = เอก สีฟ้า = โท สีหลัก = คำสัมผัส
มีคำเอก 7 แห่ง คำโท 4 แห่ง
คำเอก คำโท คำตาย
คำเอก = มีรูปไม้เอก คำโท = มีรูปไม้โท (ดูรูป ไม่ดูเสียง)
คำตายใช้แทนคำเอกได้ เช่น สุข จิต รัก ลึก
ตัวอย่างตรวจเอก 7 ในโคลงของนาร์วี
ไล่ดูทีละบาท ว่าคำเอกอยู่ตรงตำแหน่งไหม
ตัวอย่างตรวจโท 4 ในโคลงของนาร์วี
บาทที่ 3 ไม่มีตำแหน่งโท
สัมผัสบังคับ
คราม (ท้ายบาท 1) → ตาม (บาท 2 คำที่ 5) → ความ (บาท 3 คำที่ 5)
หล้า (ท้ายบาท 2) → หน้า (บาท 4 คำที่ 5)
คำสร้อย
เติมท้ายบาทที่ 1 และ 3 ได้ บาทละ 2 คำ
มักเป็นคำเสริมความ เช่น พี่เอย นา แล้ว ฤๅพี่
ไม่บังคับ ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้
ตัวอย่างตรวจโคลงจากลิลิตพระลอ
เสียงลือเสียงเล่าอ้าง อันใด พี่เอย
เสียงย่อมยอยศใคร ทั่วหล้า
ระวัง!จุดพลาดบ่อยในโคลง
นับคำผิด: ทะเล = 2 คำ (นับตามพยางค์)
ค่ำ มีรูปไม้เอก จึงเป็นคำเอก แม้ออกเสียงโท
คำสัมผัสต้องสระเดียวกัน ตัวสะกดมาตราเดียวกัน
สรุปสรุปบทเรียน
4 บาท 30 คำ เอก 7 โท 4 สร้อยท้ายบาท 1 และ 3
สัมผัส: ท้ายบาท 1 → คำที่ 5 บาท 2 และ 3 / ท้ายบาท 2 → คำที่ 5 บาท 4
เคล็ดลับ: ท่อง "ทะเลกว้างใหญ่ล้น" เป็นแม่แบบ ตำแหน่งจะติดหู
แบบฝึกหัด โคลงสี่สุภาพ พร้อมเฉลย
- จริงหรือไม่: คำว่า "ลึก" ใช้ในตำแหน่งเอกได้ เพราะเป็นคำตาย
ดูเฉลย
ตอบ: จริง — คำตายใช้แทนคำเอกได้ - โคลงสี่สุภาพมีตำแหน่งเอกกี่แห่ง
ดูเฉลย
ตอบ: 7 — เอก 7 แห่ง โท 4 แห่ง - โคลงสี่สุภาพ 1 บท มีกี่คำ (ไม่นับสร้อย)
ดูเฉลย
ตอบ: 30 — บาท 1–3 บาทละ 7 คำ บาท 4 มี 9 คำ รวม 30 - โคลงสี่สุภาพมีตำแหน่งโทกี่แห่ง
ดูเฉลย
ตอบ: 4 — บาท 1 หนึ่งแห่ง บาท 2 หนึ่งแห่ง บาท 4 สองแห่ง - จริงหรือไม่: คำสร้อยใส่ได้ท้ายบาทที่ 1 และบาทที่ 3
ดูเฉลย
ตอบ: จริง — สร้อยไม่บังคับ แต่ใส่ได้ที่ท้ายบาท 1 และ 3
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.3 หน่วย “ร้อยกรอง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี