สัมผัสและกลอนสี่ ภาษาไทย ป.4

อุ่นเครื่องคำคล้องจอง

ใจ - ไกล / คราม - งาม

อ่านแล้วเสียงคล้ายกัน ฟังเพราะ!

"คำ" ในกลอน = พยางค์

ในคำประพันธ์ นับ 1 พยางค์ เป็น 1 คำ

ทะเล = 2 คำ นาฬิกา = 3 คำ

ทะเลสีคราม = 4 คำ

สัมผัสสระ

เสียงสระเดียวกัน และตัวสะกดมาตราเดียวกัน

เช่น มา-ตา เรียน-เพียร ฝน-คน

วรรณยุกต์ต่างกันได้

บ้าน - ร้าน - คาน

เสียงวรรณยุกต์ไม่เหมือนกัน ก็ยังสัมผัสกัน

เพราะสระและตัวสะกดเหมือนกัน

สัมผัสอักษร

พยัญชนะต้นเสียงเดียวกัน

เช่น เพื่อน-พ้อง สวย-สด ทุก-ที

ช่วยให้กลอนไพเราะขึ้น

ระวังพลาดแบบนี้ไม่สัมผัสกัน

กิน - บิด สระเดียวกัน แต่ตัวสะกดต่างมาตรา

กิน - ศีล ตัวสะกดเดียวกัน แต่สระสั้น-ยาวต่างกัน

กลอนสี่

1 บท มี 4 วรรค วรรคละ 4 คำ

รวม 16 คำ

แผนผังกลอนสี่

ท้ายวรรค 1 → คำที่ 2 ของวรรค 2 (คราม-งาม)

ท้ายวรรค 2 → ท้ายวรรค 3 (ใจ-ไกล)

ตัวอย่างหาสัมผัสในกลอนจริง

ดอกไม้บานสวย กลิ่นรวยรินหอม

ผีเสื้อมาตอม ล้อมรอบดอกไม้

สวย-รวย หอม-ตอม

สัมผัสระหว่างบท

ถ้าแต่งหลายบท คำท้ายวรรค 4 ของบทแรก

สัมผัสกับคำท้ายวรรค 2 ของบทถัดไป

เหมือนโซ่คล้องบทให้ต่อกัน

สรุปสรุป

สัมผัสสระ = สระเดียวกัน + มาตราเดียวกัน

กลอนสี่ = 4 วรรค วรรคละ 4 คำ

เคล็ดลับ: "ท้ายหนึ่ง ไปคำสอง ท้ายสอง ไปท้ายสาม"