ร้องเพลงและบรรเลง ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.1

🎤 บทเรียนศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: ดนตรี · ตัวชี้วัด ศ 2.1 ม.1/1, ศ 2.1 ม.1/2, ศ 2.1 ม.1/3, ศ 2.1 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ร้องเพลงและบรรเลง

ร้องให้เพราะ เล่นให้ดี เริ่มที่ไหน?

นักร้องและนักดนตรีมืออาชีพ

ฝึกพื้นฐานเดียวกัน: ท่าทาง ลมหายใจ และการฟัง

ท่าทางในการร้องเพลง

ยืนตัวตรง เท้าห่างประมาณช่วงไหล่

ไหล่ผ่อนคลาย ไม่ห่อไหล่ ไม่เกร็งคอ

เงยหน้าเล็กน้อย มองไปข้างหน้า

หายใจด้วยกะบังลม

หายใจเข้าลึก ๆ ให้ท้องและเอวขยาย

ไหล่ไม่ยกขึ้น

ค่อย ๆ ปล่อยลมออกสม่ำเสมอ ร้องได้ยาวขึ้น

ออกเสียงให้ชัด

อ้าปากให้พอดี ออกเสียง ร ล และคำควบกล้ำให้ชัด

เพลงไทยต้องร้องให้ถูกวรรณยุกต์

ไม่อย่างนั้นความหมายอาจเพี้ยน

ร้องให้ตรงเสียงและจังหวะ

ฟังทำนองต้นฉบับก่อน แล้วร้องตามทีละวรรค

เคาะจังหวะหรือใช้เมโทรนอม

ใส่อารมณ์ให้ตรงกับเนื้อเพลง

วอร์มเสียงก่อนร้อง

ทำเสียงฮัม “อืม” ไล่สูง–ต่ำเบา ๆ

ร้อง “ลา ลา ลา” ไล่ ด ร ม ฟ ซ แล้วไล่ลง

ดื่มน้ำอุณหภูมิห้อง ไม่ตะโกน

บรรเลงเครื่องดนตรี: เริ่มจากเรคอร์เดอร์

นั่งหรือยืนตัวตรง มือซ้ายอยู่บน มือขวาอยู่ล่าง

เป่าลมเบา ๆ สม่ำเสมอ เหมือนพูดคำว่า “ดู”

ปิดรูให้สนิทด้วยบริเวณปลายนิ้ว

ตัวอย่างนิ้วเรคอร์เดอร์ ที–ลา–ซอล

ที (B): ปิดรูหลัง + รูที่ 1

ลา (A): ปิดรูหลัง + รู 1, 2

ซอล (G): ปิดรูหลัง + รู 1, 2, 3 (มือซ้ายทั้งหมด)

ตัวอย่างฝึกเพลงสั้น “ที ลา ซอล”

ที ลา ซอล – | ที ลา ซอล –

ซอล ซอล ซอล ซอล ลา ลา ลา ลา | ที ลา ซอล –

เริ่มช้า ๆ ก่อน คล่องแล้วค่อยเร่งความเร็ว

ระวัง!หายใจแล้วไหล่ยก = ผิดวิธี

หายใจทางอกจนไหล่ยก ลมจะน้อยและเสียงสั่น

เป่าเรคอร์เดอร์แรงเกินไป เสียงจะแหลมแตก

ช้า ๆ เบา ๆ แต่สม่ำเสมอ ดีที่สุด

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: ยืนตรง – หายใจท้อง – ออกเสียงชัด – ยึดจังหวะ / เรคอร์เดอร์: ลมเบา ปิดรูสนิท

แบบฝึกหัด ร้องเพลงและบรรเลง พร้อมเฉลย

ขณะหายใจเข้าเพื่อร้องเพลงอย่างถูกวิธี ร่างกายควรเป็นอย่างไร
- ก. กลั้นหายใจไว้
- ข. ท้องและเอวขยาย ไหล่ไม่ยก
- ค. ไหล่ยกสูง อกพองมาก
ดูเฉลย
ตอบ: ท้องและเอวขยาย ไหล่ไม่ยก — การหายใจด้วยกะบังลมทำให้มีลมมากและควบคุมเสียงได้ดี
เป่าเรคอร์เดอร์แล้วเสียงแหลมแตก สาเหตุที่น่าจะเป็นที่สุดคืออะไร
- ก. เป่าลมแรงเกินไป
- ข. ปิดรูครบทุกรู
- ค. ยืนตัวตรงเกินไป
ดูเฉลย
ตอบ: เป่าลมแรงเกินไป — เรคอร์เดอร์ต้องการลมเบาและสม่ำเสมอ ลมแรงทำให้เสียงขึ้นไปสูงและแตก
ท่ายืนที่เหมาะกับการร้องเพลงคือข้อใด
- ก. ห่อไหล่ ก้มหน้า
- ข. ยืนตรง เท้าห่างช่วงไหล่ ไหล่ผ่อนคลาย
- ค. ยืนขาเดียว
ดูเฉลย
ตอบ: ยืนตรง เท้าห่างช่วงไหล่ ไหล่ผ่อนคลาย — ท่ายืนตรงและผ่อนคลายช่วยให้ลมหายใจไหลสะดวก
การหายใจที่ช่วยให้ร้องเพลงได้ยาวและมั่นคง คือการหายใจแบบใด
- ก. หายใจทางอก (ไหล่ยก)
- ข. หายใจด้วยกะบังลม (ท้องขยาย)
- ค. หายใจทางปากถี่ ๆ
ดูเฉลย
ตอบ: หายใจด้วยกะบังลม (ท้องขยาย) — หายใจด้วยกะบังลมได้ลมมาก และควบคุมการปล่อยลมได้สม่ำเสมอ
จริงหรือไม่: เพลงไทยต้องร้องให้ถูกวรรณยุกต์ เพื่อไม่ให้ความหมายของคำเพี้ยน
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
ก่อนร้องเพลง ควรวอร์มเสียงอย่างไร
- ก. ตะโกนเสียงดังที่สุด
- ข. ฮัมเบา ๆ และร้องไล่เสียงขึ้นลง
- ค. ดื่มน้ำเย็นจัด
ดูเฉลย
ตอบ: ฮัมเบา ๆ และร้องไล่เสียงขึ้นลง — การวอร์มเบา ๆ ช่วยให้เส้นเสียงพร้อม ไม่บาดเจ็บ
เป่าเรคอร์เดอร์แล้วมีเสียงลมรั่ว “ฟี้” สาเหตุน่าจะเป็นอะไร
- ก. ปิดรูไม่สนิท
- ข. ลมเบาและสม่ำเสมอ
- ค. นั่งตัวตรง
ดูเฉลย
ตอบ: ปิดรูไม่สนิท — รูที่ปิดไม่สนิททำให้ลมรั่ว เสียงจึงไม่ใส
ขณะเป่าเรคอร์เดอร์ มือใดอยู่ด้านบน (ใกล้ปากเป่า)
- ก. มือขวา
- ข. มือซ้าย
- ค. ใช้มือเดียว
ดูเฉลย
ตอบ: มือซ้าย — มือซ้ายอยู่ด้านบน ปิดรูหลังและรู 1–3 มือขวาอยู่ด้านล่าง
เพื่อนร้องเพลงเร็วกว่าดนตรีตลอด ควรแนะนำอย่างไร
- ก. ร้องให้ดังขึ้น
- ข. ฝึกเคาะจังหวะหรือใช้เมโทรนอม
- ค. เปลี่ยนเป็นเพลงอื่นทันที
ดูเฉลย
ตอบ: ฝึกเคาะจังหวะหรือใช้เมโทรนอม — การยึดจังหวะช่วยให้ร้องพร้อมดนตรี
จริงหรือไม่: เมื่อเริ่มฝึกเพลงใหม่ ควรเล่นช้า ๆ ให้ถูกก่อน แล้วค่อยเพิ่มความเร็ว
ดูเฉลย
ตอบ: จริง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.1 หน่วย “ดนตรี” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี