NarWhizเปิดแอป ▶

การขยายพันธุ์พืช วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🌱 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: ระบบในพืช · ตัวชี้วัด ว 1.2 ม.1/6, ว 1.2 ม.1/7, ว 1.2 ม.1/8, ว 1.2 ม.1/9 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การขยายพันธุ์พืช

เริ่มกันอยากได้มะม่วงอร่อยเหมือนต้นแม่เป๊ะ!

ควรเพาะเมล็ด หรือใช้วิธีอื่นดี?

มาดูวิธีขยายพันธุ์พืชกัน

ขยายพันธุ์ได้ 2 แบบ

อาศัยเพศ: ใช้เมล็ด

ไม่อาศัยเพศ: ใช้ส่วนต่าง ๆ ของต้นเดิม

การเพาะเมล็ด

ได้ต้นจำนวนมาก มีรากแก้ว แข็งแรง

แต่ออกผลช้า และลักษณะอาจไม่ตรงพันธุ์

เหมาะกับการหาพันธุ์ใหม่

การปักชำ

ตัดกิ่ง ลำต้น หรือใบ ปักลงในดินชื้น

รอให้ออกรากเป็นต้นใหม่

เช่น ชบา มันสำปะหลัง เฟื่องฟ้า

การตอนกิ่ง

ควั่นเปลือกกิ่ง ลอกออก แล้วหุ้มด้วยขุยมะพร้าวชื้น

เมื่อออกรากแล้ว ตัดกิ่งไปปลูก

เช่น มะนาว ลิ้นจี่ ชมพู่

ติดตา ทาบกิ่ง เสียบยอด

นำส่วนของพืช 2 ต้นมาต่อกัน

ต้นตอ: รากแข็งแรง กิ่งพันธุ์ดี: ผลดี

การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

ได้ต้นจำนวนมาก ปลอดโรค ในเวลาสั้น

เช่น กล้วยไม้ กล้วย

ข้อดี–ข้อจำกัด

เลือกวิธีให้เหมาะกับเป้าหมาย

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: มะม่วงพันธุ์อร่อย

เกษตรกรอยากได้มะม่วงพันธุ์อร่อยหลายต้น รสเหมือนต้นแม่

ควรใช้การขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เช่น เสียบยอด

เพราะเพาะเมล็ดอาจได้ลักษณะต่างจากต้นแม่

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: ฟาร์มกล้วยไม้

ฟาร์มต้องการกล้วยไม้ 10,000 ต้น พันธุ์เดียวกัน ปลอดโรค

ควรเลือก: การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

เพราะได้ต้นจำนวนมาก เหมือนต้นแม่ ในเวลาสั้น

ระวัง!ระวัง!

ต้นจากกิ่งตอนและกิ่งปักชำไม่มีรากแก้ว

จึงโค่นล้มง่ายเมื่อลมแรง

อยากได้รากแข็งแรง ใช้ต้นตอจากเมล็ดแล้วเสียบยอด

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "เมล็ด-ต่าง ชำ ตอน เนื้อเยื่อ-เหมือนแม่"

ไม่อาศัยเพศ ได้ลักษณะเหมือนต้นเดิม

แบบฝึกหัด การขยายพันธุ์พืช พร้อมเฉลย

  1. วิธีใดอาจได้ต้นใหม่ที่ลักษณะต่างจากต้นแม่
    • ก. เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
    • ข. ตอนกิ่ง
    • ค. ปักชำ
    • ง. เพาะเมล็ด
    ดูเฉลยตอบ: เพาะเมล็ด — เมล็ดเกิดจากการผสมพันธุ์ ได้ลักษณะจากทั้งพ่อและแม่
  2. ขั้นตอนใดสำคัญมากในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
    • ก. รดน้ำมาก ๆ
    • ข. ทำทุกอย่างให้ปลอดเชื้อ
    • ค. ใช้ดินร่วนปนทราย
    • ง. วางกลางแดดจัด
    ดูเฉลยตอบ: ทำทุกอย่างให้ปลอดเชื้อ — ถ้ามีเชื้อรา หรือแบคทีเรีย จะเจริญบนอาหารวุ้นแข่งกับเนื้อเยื่อพืช
  3. การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมีข้อดีอย่างไร
    • ก. ได้ต้นที่มีรากแก้วเสมอ
    • ข. ไม่ต้องใช้ความสะอาด
    • ค. ได้ลักษณะใหม่หลากหลาย
    • ง. ได้ต้นพืชจำนวนมากในเวลาสั้น
    ดูเฉลยตอบ: ได้ต้นพืชจำนวนมากในเวลาสั้น — เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อได้ต้นจำนวนมาก ลักษณะเหมือนต้นแม่ และปลอดโรค
  4. การตอนกิ่งต้องควั่นเปลือกออก เพื่ออะไร
    • ก. ทำให้ใบร่วง
    • ข. ทำให้กิ่งตาย
    • ค. ให้น้ำขึ้นได้เร็วขึ้น
    • ง. ให้อาหารสะสมบริเวณรอยควั่น กระตุ้นการออกราก
    ดูเฉลยตอบ: ให้อาหารสะสมบริเวณรอยควั่น กระตุ้นการออกราก — โฟลเอ็มในเปลือกถูกตัด อาหารสะสมที่รอยควั่น ช่วยให้ออกราก
  5. จริงหรือไม่: ต้นที่ได้จากการขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศมีลักษณะเหมือนต้นเดิม
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  6. ข้อใดเป็นข้อดีของการเพาะเมล็ด
    • ก. ไม่ต้องดูแลเลย
    • ข. ออกผลเร็วที่สุด
    • ค. ได้ลักษณะเหมือนต้นแม่ทุกประการ
    • ง. ได้ต้นที่มีรากแก้ว แข็งแรง
    ดูเฉลยตอบ: ได้ต้นที่มีรากแก้ว แข็งแรง
  7. การเสียบยอด ควรใช้ต้นตอที่มีลักษณะใด
    • ก. รากแข็งแรง ทนโรค
    • ข. ผลอร่อยที่สุด
    • ค. ไม่มีราก
    • ง. ใบใหญ่ที่สุด
    ดูเฉลยตอบ: รากแข็งแรง ทนโรค — ต้นตอให้ระบบรากที่ดี ส่วนยอดพันธุ์ดีให้ผลที่ดี
  8. ชาวสวนอยากได้มะนาวรสดีเหมือนต้นแม่ และออกผลเร็ว ควรทำอย่างไร
    • ก. ปลูกทั้งผล
    • ข. รอให้ต้นแม่ออกดอกเพิ่ม
    • ค. ตอนกิ่ง
    • ง. เพาะเมล็ด
    ดูเฉลยตอบ: ตอนกิ่ง
  9. จริงหรือไม่: ต้นที่ได้จากกิ่งปักชำมีรากแก้ว
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — กิ่งปักชำมีแต่รากแขนงที่งอกจากกิ่ง ไม่มีรากแก้ว
  10. จริงหรือไม่: การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อทำที่ไหนก็ได้ ไม่ต้องรักษาความสะอาด
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ต้องปลอดเชื้อ มิฉะนั้นเชื้อราจะขึ้นบนอาหารวุ้น

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “ระบบในพืช” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี