NarWhizเปิดแอป ▶

สารบริสุทธิ์และสารผสม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🧪 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: สารและสมบัติของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.1/1, ว 2.1 ม.1/2, ว 2.1 ม.1/3, ว 2.1 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: สารบริสุทธิ์และสารผสม

เริ่มกันน้ำกลั่น vs น้ำเกลือ

ดูด้วยตาเหมือนกัน แต่ต้มแล้ว

น้ำกลั่นเดือดที่ 100 °C คงที่

น้ำเกลือเดือดสูงกว่า และจุดเดือดค่อย ๆ เปลี่ยน

สารบริสุทธิ์

ประกอบด้วยสารเพียงชนิดเดียว

มีสมบัติเฉพาะตัวที่คงที่

สารผสม

สารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน

สมบัติไม่คงที่ ขึ้นกับสัดส่วนที่ผสม

สารเนื้อเดียว–สารเนื้อผสม

เนื้อเดียว: มองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันตลอด

เนื้อผสม: มองเห็นส่วนต่าง ๆ แยกกัน

แผนผังจำแนกสาร

สารบริสุทธิ์แบ่งเป็น ธาตุ และ สารประกอบ

สารผสมแบ่งเป็น เนื้อเดียว และ เนื้อผสม

จุดเดือดบอกความบริสุทธิ์

สารบริสุทธิ์: เดือดที่อุณหภูมิคงที่

สารผสม: อุณหภูมิขณะเดือดเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ

น้ำเกลือเดือดสูงกว่า 100 °C

จุดหลอมเหลวและจุดเดือดของสาร

สารบริสุทธิ์แต่ละชนิดมีค่าเฉพาะตัว

ใช้ระบุชนิดสารได้

ความหนาแน่นช่วยระบุสาร

สารบริสุทธิ์แต่ละชนิดมีความหนาแน่นคงที่

วัดได้ต่างจากค่าจริง อาจเป็นสารผสม

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: ดูจุดเดือด

สาร A เดือดที่ 78 °C คงที่ตลอด → สารบริสุทธิ์

สาร B เริ่มเดือด 101 °C แล้วสูงขึ้นเรื่อย ๆ → สารผสม

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: แหวนทองแท้ไหม?

แหวนมวล 38.6 g ปริมาตร 2 cm³

ความหนาแน่น = 38.6 ÷ 2 = 19.3 g/cm³

ตรงกับทองคำ จึงน่าจะเป็นทองคำแท้

ระวัง!ระวัง!

ดูว่าใส ไม่ได้แปลว่าบริสุทธิ์

น้ำเกลือ น้ำเชื่อม ก็ใสเหมือนน้ำกลั่น

ต้องทดสอบ จุดเดือด จุดหลอมเหลว หรือความหนาแน่น

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "บริสุทธิ์-จุดเดือดนิ่ง ผสม-จุดเดือดเลื่อน"

สารผสมมีทั้ง เนื้อเดียว และ เนื้อผสม

แบบฝึกหัด สารบริสุทธิ์และสารผสม พร้อมเฉลย

  1. ต้มสาร X อุณหภูมิขณะเดือดสูงขึ้นเรื่อย ๆ สาร X เป็นสารแบบใด
    • ก. สารประกอบ
    • ข. ธาตุ
    • ค. สารบริสุทธิ์
    • ง. สารผสม
    ดูเฉลยตอบ: สารผสม — สารผสมมีจุดเดือดไม่คงที่
  2. ข้อใดเป็นสารบริสุทธิ์
    • ก. อากาศ
    • ข. นมสด
    • ค. น้ำตาลทราย
    • ง. น้ำเชื่อม
    ดูเฉลยตอบ: น้ำตาลทราย — น้ำตาลทรายเป็นสารชนิดเดียว ส่วนข้ออื่นเป็นสารผสม
  3. สารที่มีจุดเดือดคงที่เมื่อต้มจัดเป็นสารแบบใด
    • ก. สารแขวนลอย
    • ข. สารบริสุทธิ์
    • ค. สารผสม
    ดูเฉลยตอบ: สารบริสุทธิ์
  4. ข้อใดเป็นสารเนื้อผสม
    • ก. น้ำเชื่อม
    • ข. น้ำโคลน
    • ค. น้ำเกลือ
    • ง. อากาศ
    ดูเฉลยตอบ: น้ำโคลน — น้ำโคลนมองเห็นตะกอนแยกจากน้ำ
  5. กราฟการต้มสารใด มีช่วงราบ (อุณหภูมิคงที่) ขณะเดือด
    • ก. น้ำเชื่อม
    • ข. น้ำทะเล
    • ค. น้ำกลั่น
    • ง. น้ำเกลือ
    ดูเฉลยตอบ: น้ำกลั่น
  6. จริงหรือไม่: สารที่ดูใสเป็นเนื้อเดียว ต้องเป็นสารบริสุทธิ์เสมอ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — น้ำเกลือและน้ำเชื่อมใส แต่เป็นสารผสม
  7. โลหะชิ้นหนึ่งมวล 27 g ปริมาตร 10 cm³ มีความหนาแน่นกี่ g/cm³
    ดูเฉลยตอบ: 2.7 — 27 ÷ 10 = 2.7 g/cm³
  8. โลหะมวล 27 g ปริมาตร 10 cm³ น่าจะเป็นโลหะใด (อะลูมิเนียม 2.7, เหล็ก 7.9, ทองคำ 19.3 g/cm³)
    • ก. ทองคำ
    • ข. เหล็ก
    • ค. อะลูมิเนียม
    ดูเฉลยตอบ: อะลูมิเนียม — ความหนาแน่น 27 ÷ 10 = 2.7 g/cm³ ตรงกับอะลูมิเนียม
  9. น้ำเกลือมีจุดเดือดเป็นอย่างไรเมื่อเทียบกับน้ำกลั่น
    • ก. สูงกว่า 100 °C
    • ข. ต่ำกว่า 100 °C
    • ค. เท่ากับ 100 °C พอดี
    ดูเฉลยตอบ: สูงกว่า 100 °C
  10. จริงหรือไม่: สารบริสุทธิ์หลอมเหลวที่อุณหภูมิคงที่
    ดูเฉลยตอบ: จริง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “สารและสมบัติของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี