NarWhizเปิดแอป ▶

อนุภาคและสถานะของสาร วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

🧊 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: สารและสมบัติของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.1/1, ว 2.1 ม.1/2, ว 2.1 ม.1/3, ว 2.1 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: อนุภาคและสถานะของสาร

เริ่มกันน้ำแข็ง น้ำ ไอน้ำ คือสารเดียวกัน!

ต่างกันที่การจัดเรียง และการเคลื่อนที่ของอนุภาค

ของแข็ง

อนุภาคเรียงชิดกันอย่างเป็นระเบียบ

สั่นอยู่กับที่ แรงยึดเหนี่ยวมาก

รูปร่างและปริมาตรคงที่

ของเหลว

อนุภาคอยู่ชิดกัน แต่ไม่เป็นระเบียบ

เลื่อนไหลผ่านกันได้ แรงยึดเหนี่ยวน้อยกว่าของแข็ง

ปริมาตรคงที่ รูปร่างเปลี่ยนตามภาชนะ

แก๊ส

อนุภาคอยู่ห่างกันมาก เคลื่อนที่อิสระทุกทิศทาง

แรงยึดเหนี่ยวน้อยมาก

รูปร่างและปริมาตรเปลี่ยนตามภาชนะ

เปรียบเทียบ 3 สถานะ

สรุปความต่างของ 3 สถานะในตารางเดียว

การเปลี่ยนสถานะ

สารเปลี่ยนสถานะได้เมื่อได้รับหรือสูญเสียความร้อน

สีส้ม = รับความร้อน สีน้ำเงิน = คายความร้อน

รับหรือคายความร้อน?

ได้รับความร้อน อนุภาคเคลื่อนที่เร็วขึ้น อยู่ห่างกันมากขึ้น

คายความร้อน อนุภาคช้าลง เข้าใกล้กันมากขึ้น

ขณะเปลี่ยนสถานะ อุณหภูมิคงที่

น้ำแข็งกำลังละลาย อุณหภูมิค้างที่ 0 °C

ความร้อนถูกใช้แยกอนุภาคออกจากกัน

เรียกว่า ความร้อนแฝง

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: ลูกเหม็นหายไปไหน?

ลูกเหม็นเปลี่ยนจากของแข็งเป็นแก๊สโดยตรง

เรียกว่า การระเหิด

อนุภาคแก๊สแพร่ไปทั่วตู้ เราจึงได้กลิ่น

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: หยดน้ำนอกแก้วน้ำเย็น

ไอน้ำในอากาศมาสัมผัสผิวแก้วที่เย็น

คายความร้อน แล้วควบแน่นเป็นหยดน้ำ

ไม่ใช่น้ำซึมออกมาจากแก้ว!

ระวัง!ระวัง!

สารขยายตัวเพราะอนุภาคอยู่ห่างกันมากขึ้น

ไม่ใช่ตัวอนุภาคใหญ่ขึ้น

แก๊สอัดได้ เพราะอนุภาคห่างกันมาก

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "แข็ง-ชิดสั่น เหลว-ชิดไหล แก๊ส-ห่างบิน"

รับความร้อน: หลอมเหลว กลายเป็นไอ ระเหิด

คายความร้อน: แข็งตัว ควบแน่น

แบบฝึกหัด อนุภาคและสถานะของสาร พร้อมเฉลย

  1. การเปลี่ยนสถานะใดคายความร้อน
    • ก. ระเหิด
    • ข. กลายเป็นไอ
    • ค. หลอมเหลว
    • ง. ควบแน่น
    ดูเฉลยตอบ: ควบแน่น — แก๊สกลายเป็นของเหลว อนุภาคเข้าใกล้กัน จึงคายความร้อน
  2. สถานะใดอนุภาคมีแรงยึดเหนี่ยวกันมากที่สุด
    • ก. แก๊ส
    • ข. ของเหลว
    • ค. ของแข็ง
    ดูเฉลยตอบ: ของแข็ง
  3. สถานะใดถูกอัดให้ปริมาตรลดลงได้มากที่สุด
    • ก. ของแข็ง
    • ข. ของเหลว
    • ค. แก๊ส
    ดูเฉลยตอบ: แก๊ส — อนุภาคแก๊สอยู่ห่างกันมาก จึงอัดให้ชิดกันได้
  4. ข้อใดอธิบายของเหลวได้ถูกต้อง
    • ก. รูปร่างและปริมาตรคงที่
    • ข. ปริมาตรคงที่ รูปร่างเปลี่ยนตามภาชนะ
    • ค. อนุภาคอยู่ห่างกันมาก
    • ง. รูปร่างและปริมาตรเปลี่ยนตามภาชนะ
    ดูเฉลยตอบ: ปริมาตรคงที่ รูปร่างเปลี่ยนตามภาชนะ
  5. จริงหรือไม่: ขณะน้ำแข็งกำลังหลอมเหลว อุณหภูมิจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ขณะเปลี่ยนสถานะ อุณหภูมิคงที่ ความร้อนใช้แยกอนุภาค
  6. จริงหรือไม่: เมื่อสารได้รับความร้อน อนุภาคจะเคลื่อนที่เร็วขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  7. หยดน้ำที่เกาะด้านนอกแก้วน้ำเย็นเกิดจากอะไร
    • ก. น้ำแข็งระเหิด
    • ข. แก้วละลาย
    • ค. ไอน้ำในอากาศควบแน่น
    • ง. น้ำซึมผ่านแก้ว
    ดูเฉลยตอบ: ไอน้ำในอากาศควบแน่น
  8. น้ำแข็งแห้งกลายเป็นแก๊สโดยไม่เป็นของเหลวก่อน เรียกว่าอะไร
    • ก. การระเหิด
    • ข. การหลอมเหลว
    • ค. การควบแน่น
    • ง. การแข็งตัว
    ดูเฉลยตอบ: การระเหิด
  9. สถานะใดอนุภาคเรียงชิดกันอย่างเป็นระเบียบ
    • ก. ของแข็ง
    • ข. ของเหลว
    • ค. แก๊ส
    ดูเฉลยตอบ: ของแข็ง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “สารและสมบัติของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี