NarWhizเปิดแอป ▶

ธาตุและสารประกอบ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

⚛️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: สารและสมบัติของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.1/1, ว 2.1 ม.1/2, ว 2.1 ม.1/3, ว 2.1 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ธาตุและสารประกอบ

เริ่มกันน้ำ = ไฮโดรเจน + ออกซิเจน?!

แก๊สไฮโดรเจนติดไฟได้ แก๊สออกซิเจนช่วยให้ไฟติด

แต่รวมกันเป็น "น้ำ" ที่ใช้ดับไฟได้!

อะตอมและธาตุ

สารทุกชนิดประกอบด้วยอนุภาคเล็กมาก เรียกว่า อะตอม

ธาตุ: สารที่ประกอบด้วยอะตอมชนิดเดียว

ปัจจุบันพบธาตุ 118 ธาตุ

สัญลักษณ์ธาตุ

ตัวแรกพิมพ์ใหญ่ ตัวที่สองพิมพ์เล็ก

บางตัวมาจากภาษาละติน เช่น Fe = เหล็ก

สารประกอบ

ธาตุตั้งแต่ 2 ชนิด รวมกันทางเคมี

ในอัตราส่วนคงที่

เช่น น้ำ H₂O มี H 2 อะตอม ต่อ O 1 อะตอม

สารประกอบ vs สารผสม

สารประกอบเป็นสารบริสุทธิ์นะ!

โลหะ และ อโลหะ

ธาตุแบ่งตามสมบัติได้เป็น โลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ

ธาตุกึ่งโลหะ

มีสมบัติบางอย่างคล้ายโลหะ บางอย่างคล้ายอโลหะ

นำไฟฟ้าได้บ้าง

เช่น ซิลิคอน (Si) ใช้ทำชิปคอมพิวเตอร์ โบรอน (B)

ธาตุกัมมันตรังสี

ธาตุที่แผ่รังสีออกมาได้เอง

มีประโยชน์มาก แต่ต้องป้องกันอันตรายจากรังสี

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: อ่านสูตรเคมี

ตัวเลขห้อยท้าย บอกจำนวนอะตอมของธาตุหน้าตัวเลข

ไม่มีตัวเลข แปลว่ามี 1 อะตอม

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: จำแนกสาร

ทองแดง (Cu): ธาตุ

น้ำตาลทราย (C₁₂H₂₂O₁₁): สารประกอบ

น้ำเชื่อม (น้ำตาล + น้ำ): สารผสม

ระวัง!ระวัง!

O₂ มี 2 อะตอม แต่เป็นอะตอมชนิดเดียวกัน

จึงเป็น "ธาตุ" ไม่ใช่สารประกอบ

ให้ดูที่ "ชนิด" ของอะตอม ไม่ใช่จำนวน

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ธาตุ-อะตอมชนิดเดียว สารประกอบ-หลายธาตุจับกันทางเคมี"

ธาตุแบ่งเป็น โลหะ อโลหะ กึ่งโลหะ

แบบฝึกหัด ธาตุและสารประกอบ พร้อมเฉลย

  1. ข้อใดเป็นสารประกอบ
    • ก. น้ำ (H₂O)
    • ข. ทองแดง (Cu)
    • ค. น้ำเกลือ
    • ง. อากาศ
    ดูเฉลยตอบ: น้ำ (H₂O)
  2. ธาตุใดนำไฟฟ้าได้ดี และตีเป็นแผ่นได้
    • ก. ทองแดง
    • ข. กำมะถัน
    • ค. ไอโอดีน
    • ง. ออกซิเจน
    ดูเฉลยตอบ: ทองแดง — ทองแดงเป็นโลหะ นำไฟฟ้าดี ตีแผ่ได้
  3. สมบัติใดเป็นของโลหะ
    • ก. ผิวไม่มันวาว
    • ข. ไม่นำความร้อน
    • ค. นำไฟฟ้าได้ดี
    • ง. เปราะ แตกง่าย
    ดูเฉลยตอบ: นำไฟฟ้าได้ดี — โลหะนำไฟฟ้าและความร้อนได้ดี ผิวมันวาว ตีเป็นแผ่นได้
  4. ข้อใด "ไม่ใช่" สมบัติของสารประกอบ
    • ก. สัดส่วนของธาตุไม่คงที่
    • ข. เกิดจากธาตุรวมกันทางเคมี
    • ค. มีสมบัติต่างจากธาตุเดิม
    • ง. แยกด้วยวิธีกายภาพไม่ได้
    ดูเฉลยตอบ: สัดส่วนของธาตุไม่คงที่ — สารประกอบมีสัดส่วนของธาตุคงที่เสมอ
  5. H₂O 1 โมเลกุล มีอะตอมทั้งหมดกี่อะตอม
    ดูเฉลยตอบ: 3 — H 2 อะตอม + O 1 อะตอม = 3 อะตอม
  6. กลูโคส C₆H₁₂O₆ 1 โมเลกุล มีอะตอมไฮโดรเจนกี่อะตอม
    ดูเฉลยตอบ: 12
  7. ธาตุใดเป็นธาตุกึ่งโลหะ ใช้ทำชิปคอมพิวเตอร์
    • ก. ออกซิเจน
    • ข. ทองคำ
    • ค. ซิลิคอน
    • ง. เหล็ก
    ดูเฉลยตอบ: ซิลิคอน
  8. จริงหรือไม่: ออกซิเจน (O₂) เป็นสารประกอบ เพราะมี 2 อะตอม
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — O₂ มีอะตอมชนิดเดียว จึงเป็นธาตุ
  9. ธาตุกัมมันตรังสีนำไปใช้ประโยชน์ด้านใด
    • ก. รักษาโรคมะเร็ง
    • ข. ทำเกลือแกง
    • ค. ปรุงรสอาหาร
    • ง. ทำน้ำดื่ม
    ดูเฉลยตอบ: รักษาโรคมะเร็ง
  10. จริงหรือไม่: เกลือแกงเกิดจากโซเดียมรวมกับคลอรีน และมีสมบัติต่างจากธาตุเดิม
    ดูเฉลยตอบ: จริง — โซเดียมเป็นโลหะที่ทำปฏิกิริยารุนแรง คลอรีนเป็นแก๊สพิษ แต่เกลือแกงกินได้

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “สารและสมบัติของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี