NarWhizเปิดแอป ▶

แนวคิดเชิงระบบ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1

⚙️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: การออกแบบและเทคโนโลยี · ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.1/1, ว 4.1 ม.1/2, ว 4.1 ม.1/3, ว 4.1 ม.1/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: แนวคิดเชิงระบบ

เริ่มกันพัดลมทำงานอย่างไร?

กดปุ่ม → มอเตอร์หมุน → ใบพัดหมุน → ได้ลม

ระบบทางเทคโนโลยี

ตัวป้อน (input) → กระบวนการ (process) → ผลลัพธ์ (output)

บางระบบมีข้อมูลย้อนกลับ (feedback) ช่วยควบคุม

ตัวป้อน (input)

สิ่งที่ใส่เข้าไปให้ระบบทำงาน

เช่น วัตถุดิบ พลังงาน ข้อมูล คำสั่ง

กระบวนการ (process)

การทำงานที่เปลี่ยนตัวป้อนให้กลายเป็นผลลัพธ์

เช่น มอเตอร์หมุน การให้ความร้อน การคำนวณ

ผลลัพธ์ (output)

สิ่งที่ได้ออกมาจากระบบ

ต้องตรวจว่าตรงตามเป้าหมายหรือไม่

ข้อมูลย้อนกลับ (feedback)

นำผลลัพธ์มาตรวจ แล้วควบคุมการทำงาน

ให้ได้ผลตามต้องการ

เช่น ตู้เย็นหยุดทำความเย็นเมื่อเย็นพอ

ระบบย่อย

ระบบใหญ่ประกอบด้วยระบบย่อยหลายระบบ

ทุกระบบต้องทำงานสัมพันธ์กัน

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 1: หม้อหุงข้าวไฟฟ้า

input: ข้าว น้ำ ไฟฟ้า process: ให้ความร้อน

output: ข้าวสุก feedback: เทอร์โมสตัตตัดไฟเมื่อข้าวสุก

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 2: เครื่องปรับอากาศ

แยกเป็น 4 ส่วนของระบบ

ตัวอย่างตัวอย่างที่ 3: รดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ

ระบบสมองกลฝังตัวง่าย ๆ

ระวัง!ระวัง!

ไม่ใช่ทุกระบบที่มีข้อมูลย้อนกลับ

พัดลมธรรมดาไม่วัดผลลัพธ์ หมุนไปจนกว่าเราจะปิด

แอร์มีเซนเซอร์วัดอุณหภูมิ จึงมีข้อมูลย้อนกลับ

สรุปสรุป

เคล็ดลับ: "ป้อน → ทำ → ได้ (→ ย้อนกลับ)"

ระบบใหญ่มีระบบย่อยหลายระบบทำงานร่วมกัน

แบบฝึกหัด แนวคิดเชิงระบบ พร้อมเฉลย

  1. ในระบบเครื่องซักผ้า ผ้าสะอาด คือส่วนใด
    • ก. ตัวป้อน (input)
    • ข. ผลลัพธ์ (output)
    • ค. ข้อมูลย้อนกลับ
    • ง. กระบวนการ (process)
    ดูเฉลยตอบ: ผลลัพธ์ (output)
  2. ในระบบเตารีดไฟฟ้า ส่วนใดเป็นข้อมูลย้อนกลับ
    • ก. การกดเตารีดบนผ้า
    • ข. ผ้าที่เรียบ
    • ค. กระแสไฟฟ้า
    • ง. เทอร์โมสตัตตัดไฟเมื่อร้อนถึงที่ตั้งไว้
    ดูเฉลยตอบ: เทอร์โมสตัตตัดไฟเมื่อร้อนถึงที่ตั้งไว้ — เทอร์โมสตัตตรวจความร้อน แล้วควบคุมการทำงานของเตารีด
  3. ข้อมูลย้อนกลับมีประโยชน์อย่างไร
    • ก. ควบคุมให้ระบบได้ผลลัพธ์ตามต้องการ
    • ข. ทำให้ระบบใช้ไฟมากขึ้น
    • ค. ทำให้ระบบหยุดทำงานตลอดไป
    • ง. เป็นวัตถุดิบของระบบ
    ดูเฉลยตอบ: ควบคุมให้ระบบได้ผลลัพธ์ตามต้องการ
  4. จริงหรือไม่: ทุกระบบทางเทคโนโลยีต้องมีข้อมูลย้อนกลับ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — บางระบบ เช่น ไฟฉาย พัดลมธรรมดา ไม่มีการตรวจผลลัพธ์
  5. ในระบบหลอดไฟ แสงสว่างคือส่วนใด
    • ก. ตัวป้อน
    • ข. ผลลัพธ์
    • ค. ข้อมูลย้อนกลับ
    • ง. กระบวนการ
    ดูเฉลยตอบ: ผลลัพธ์
  6. ระบบเบรก ระบบไฟ ระบบเครื่องยนต์ของรถยนต์ เรียกว่าอะไร
    • ก. ระบบย่อย
    • ข. ผลลัพธ์
    • ค. ตัวป้อน
    • ง. ข้อมูลย้อนกลับ
    ดูเฉลยตอบ: ระบบย่อย
  7. ระบบใดมีข้อมูลย้อนกลับ
    • ก. ตู้เย็นที่หยุดทำความเย็นเมื่อเย็นถึงที่ตั้งไว้
    • ข. ไฟฉายที่เปิดด้วยสวิตช์
    • ค. กระดิ่งจักรยาน
    • ง. กรรไกร
    ดูเฉลยตอบ: ตู้เย็นที่หยุดทำความเย็นเมื่อเย็นถึงที่ตั้งไว้
  8. ในระบบปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ ผักที่โตพร้อมเก็บคือส่วนใด
    • ก. กระบวนการ
    • ข. ผลลัพธ์
    • ค. ตัวป้อน
    ดูเฉลยตอบ: ผลลัพธ์

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.1 หน่วย “การออกแบบและเทคโนโลยี” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี