กาพย์ยานี 11 ภาษาไทย ม.1
📜 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: ระดับภาษา และ ร้อยกรอง · ตัวชี้วัด ท 4.1 ม.1/4, ท 4.1 ม.1/5
เนื้อหาบทเรียน: กาพย์ยานี 11
อุ่นเครื่องบทกวีมีจังหวะ
กาพย์ยานี 11 พบบ่อยในวรรณคดี
เช่น พระไชยสุริยา กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน
"คำ" ในร้อยกรอง
1 คำ = 1 พยางค์
"นาฬิกา" นับเป็น 3 คำ
1 บท มีอะไรบ้าง
1 บท = 2 บาท = 4 วรรค
วรรคหน้า 5 คำ วรรคหลัง 6 คำ
1 บาท = 11 คำ จึงชื่อ ยานี 11
แผนผังสัมผัสในบท
ท้ายวรรค 1 → คำที่ 3 ของวรรค 2
ท้ายวรรค 2 → ท้ายวรรค 3
สัมผัสระหว่างบท
ท้ายวรรค 4 (ท้ายบท)
→ ท้ายวรรค 2 ของบทต่อไป
สัมผัสสระ คืออะไร
สระเสียงเดียวกัน + ตัวสะกดมาตราเดียวกัน
เสียงวรรณยุกต์ต่างกันได้
จังหวะการอ่าน
วรรคหน้า 5 คำ อ่าน 2 / 3
วรรคหลัง 6 คำ อ่าน 3 / 3
ตัวอย่างกาพย์ของนาร์วี บทที่ 1
ยามเช้าฟ้าสดใส นกน้อยไซร้ขนบนกิ่ง
ลมโชยมาเอื่อยอิง กลีบดอกไม้พริ้วไหวตาม
ตัวอย่างบทที่ 2 ต่อสัมผัสระหว่างบท
หนูตื่นมาแต่เช้า ช่วยแม่เฝ้าเรือนทุกยาม
รดน้ำต้นไม้งาม ใจเบิกบานยิ้มแก้มใส
สัมผัสใน เพิ่มความไพเราะ
ไม่บังคับ แต่ทำให้เพราะขึ้น
สัมผัสอักษร = พยัญชนะต้นเดียวกัน
เช่น สด–ใส เบิก–บาน
ระวัง!นับคำผิด สัมผัสพลาด
"นาฬิกา" = 3 คำ ไม่ใช่ 1 คำ
"กิน" กับ "กิ่ง" ไม่สัมผัส เพราะตัวสะกดต่างแม่
สรุปสรุปบทเรียน
1 บท = 2 บาท = 4 วรรค (5-6 / 5-6)
ท้าย 1 → คำ 3 วรรค 2 | ท้าย 2 → ท้าย 3
เคล็ดลับ: "ห้า-หก ห้า-หก" ท้ายบท → ท้ายวรรค 2 บทใหม่
แบบฝึกหัด กาพย์ยานี 11 พร้อมเฉลย
- จริงหรือไม่: กาพย์ยานี 11 ท้ายวรรคที่ 1 สัมผัสกับคำที่ 3 ของวรรคที่ 2
ดูเฉลย
ตอบ: จริง - กาพย์ยานี 11 หนึ่งบทมีกี่คำ
ดูเฉลย
ตอบ: 22 - กาพย์ยานี 11 หนึ่งบาทมีกี่คำ
ดูเฉลย
ตอบ: 11 - จริงหรือไม่: สัมผัสอักษร คือ คำที่มีพยัญชนะต้นเสียงเดียวกัน
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.1 หน่วย “ระดับภาษา และ ร้อยกรอง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี