โคลงโลกนิติ ภาษาไทย ม.1

🌍 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: วรรณคดีและวรรณกรรม · ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1, ท 5.1 ม.1/2, ท 5.1 ม.1/3, ท 5.1 ม.1/4 ฯลฯ

เนื้อหาบทเรียน: โคลงโลกนิติ

โคลงโลกนิติ = คำสอนเรื่องการใช้ชีวิตในโลก

แต่งด้วยโคลงสี่สุภาพ

ต้นเค้ามีมาแต่สมัยอยุธยา

รัชกาลที่ 3 โปรดให้ชำระ แล้วจารึกที่วัดพระเชตุพนฯ

กรมพระยาเดชาดิศรทรงเป็นผู้ชำระคนสำคัญ

1 บท = 4 บาท บาทละ 2 วรรค

วรรคหน้า 5 คำ วรรคหลัง 2 คำ (บาทสุดท้าย 4 คำ)

บังคับคำเอก 7 คำ คำโท 4 คำ

พระสมุทรสุดลึกล้น คณนา

สายดิ่งทิ้งทอดมา หยั่งได้

เขาสูงอาจวัดวา กำหนด

จิตมนุษย์นี้ไซร้ ยากแท้หยั่งถึง

ท้ายบาท 1 → คำที่ 5 ของบาท 2 และบาท 3

ท้ายบาท 2 → คำที่ 5 ของบาท 4

ดูจากโคลง "พระสมุทร" ที่เพิ่งอ่าน

ทะเลลึกแค่ไหน ยังหย่อนสายดิ่งวัดได้

ภูเขาสูงแค่ไหน ยังวัดได้

แต่ใจคน ยากจะรู้ได้

ยกสิ่งที่ใหญ่โต (ทะเล ภูเขา) มาเทียบกับใจคน

ทำให้เห็นว่าใจคนลึกลับยิ่งกว่า

เสียสินสงวนศักดิ์ไว้ วงศ์หงส์ เสียศักดิ์สู้ประสงค์ สิ่งรู้

เสียรู้เร่งดำรง ความสัตย์ ไว้นา เสียสัตย์อย่าเสียสู้ ชีพม้วยมรณา

ยอมเสียทรัพย์ รักษาเกียรติ

ยอมเสียเกียรติ รักษาความรู้ / ยอมเสียความรู้ รักษาความสัตย์

ยอมตาย ดีกว่าเสียความสัตย์

เนื้อหา: สอนให้รู้จักคน รู้จักระวัง

วรรณศิลป์: เปรียบเทียบคมคาย ใช้คำกระชับ

สังคม: คำสอนที่คนไทยใช้มาหลายร้อยปี

โคลงโลกนิติ: โคลงสี่สุภาพ | ชำระสมัย ร.3 | จารึกวัดพระเชตุพนฯ

เคล็ดลับ: "โลก-นิติ" = แบบแผนการใช้ชีวิตในโลก

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที