สุภาษิตพระร่วง ภาษาไทย ม.1
👑 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 1 · หน่วย: วรรณคดีและวรรณกรรม · ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1, ท 5.1 ม.1/2, ท 5.1 ม.1/3, ท 5.1 ม.1/4 ฯลฯ
เนื้อหาบทเรียน: สุภาษิตพระร่วง
อุ่นเครื่องคำสอนจากสมัยสุโขทัย
สุภาษิตพระร่วง เชื่อกันว่าเป็นคำสอนของพระร่วง
ต่อมาจารึกไว้ที่วัดพระเชตุพนฯ ในสมัยรัชกาลที่ 3
ลักษณะคำประพันธ์
แต่งเป็นร่ายสุภาพ (ท้ายร่ายจบด้วยโคลงสองสุภาพ)
ตอนจบมีโคลงกระทู้ 1 บท ชื่อ "บัณฑิตพระร่วง"
แต่ละวรรคสั้น ๆ จำง่าย
ร่ายสุภาพ
วรรคหนึ่งประมาณ 5 คำ ต่อกันยาวได้เรื่อย ๆ
คำท้ายวรรค ส่งสัมผัสไปคำที่ 1–3 ของวรรคถัดไป
เช่น วิชา → หา
คำสอนอีกชุด
สั้น ๆ แต่ใช้ได้จริงในชีวิต
ตัวอย่างตีความ "อย่ารักเหากว่าผม"
"อย่ารักเหากว่าผม อย่ารักลมกว่าน้ำ"
เหา ลม = สิ่งไร้ค่าหรือให้โทษ ผม น้ำ = สิ่งมีค่าจริง
สอนให้รักและเห็นค่าสิ่งที่ถูกต้อง
จัดกลุ่มคำสอน
ตนเอง: ขยันเรียน เตรียมพร้อม
ผู้อื่น: มีมารยาท ไม่รบกวน
สังคม: รู้จักวางตัว
ตัวอย่างนำไปใช้
"เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า"
→ ไปเข้าค่ายลูกเสือ เตรียมไฟฉาย ยา น้ำ ให้พร้อม
คุณค่าทางวรรณศิลป์
ใช้คำน้อย แต่ความหมายมาก
ระวัง!คำสอนต้องตีความ
"น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ" ไม่ได้สอนเรื่องเรือจริง ๆ
แต่สอนว่าอย่าขัดขวางผู้มีกำลังมากในตอนนั้น
สรุปสรุป
สุภาษิตพระร่วง: ร่ายสุภาพ ปิดท้ายด้วยโคลงกระทู้
สอนเรื่องตนเอง การอยู่กับผู้อื่น และการวางตัว
เคล็ดลับ: จับคู่คำสอนกับ "สถานการณ์ในชีวิตเรา"
แบบฝึกหัด สุภาษิตพระร่วง พร้อมเฉลย
- จริงหรือไม่: "ให้หาสินเมื่อใหญ่" หมายถึง เมื่อโตแล้วให้ทำงานหาทรัพย์
ดูเฉลย
ตอบ: จริง - จริงหรือไม่: สุภาษิตพระร่วงเชื่อกันว่าเป็นคำสอนตั้งแต่สมัยสุโขทัย
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.1 หน่วย “วรรณคดีและวรรณกรรม” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี