กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา ภาษาไทย ม.1

📕 วรรณคดีวิจักษ์ ม.1แบบเรียนที่เป็นนิทาน

สุนทรภู่แต่งกาพย์เรื่องนี้เพื่อสอนอ่าน

เรียงเนื้อหาตามมาตราตัวสะกดทีละแม่ เริ่มที่แม่ ก กา

ข้อมูลเรื่อง

นิทานสอนใจ ที่เป็นแบบเรียนไปด้วย

ลักษณะคำประพันธ์

กาพย์ยานี 11 · กาพย์ฉบัง 16 · กาพย์สุรางคนางค์ 28

เรียงเนื้อหาตามมาตราตัวสะกด

กาพย์ยานี 11

วรรคหน้า 5 คำ วรรคหลัง 6 คำ

คำสุดท้ายวรรคแรกสัมผัสคำที่ 3 ของวรรคหลัง

เรียงตามมาตราตัวสะกด

แต่ละช่วงใช้คำในมาตราเดียวกันมาก ๆ

เด็กอ่านแล้วได้ฝึกสะกดคำในแม่นั้น

เรื่องย่อ (1)

พระไชยสุริยาครองเมืองสาวัตถีกับพระนางสุมาลี

ต่อมาข้าราชการโกงกิน รับสินบน ไม่ตั้งอยู่ในศีลธรรม

บ้านเมืองจึงเสื่อม

เรื่องย่อ (2)

น้ำป่าไหลท่วมเมือง พระไชยสุริยากับพระมเหสีลงสำเภาหนี

เรือแตกกลางพายุ ขึ้นฝั่งเข้าป่า

พบพระฤๅษี ออกบวช บำเพ็ญภาวนา จนได้ไปสวรรค์

ตัวอย่างวิเคราะห์เหตุ → ผล

เรื่องชี้ว่าความเสื่อมเริ่มจากคน

ข้อคิด

ผู้ปกครองและข้าราชการต้องซื่อสัตย์ ยุติธรรม

บ้านเมืองที่ขาดศีลธรรมย่อมพบความเสื่อม

คุณค่าทางวรรณศิลป์

เรียบง่าย แต่วางแผนการแต่งอย่างดี

ระวัง!นับคำต่อบท หรือ ต่อบาท?

กาพย์ฉบัง 16 = 16 คำต่อ 1 บท

กาพย์ยานี 11 = 11 คำต่อ 1 บาท (1 บท = 22 คำ)

กาพย์สุรางคนางค์ 28 = 28 คำต่อ 1 บท

สรุปสรุป

พระไชยสุริยา: สุนทรภู่ · กาพย์ยานี ฉบัง สุรางคนางค์ · เรียงตามมาตรา

เคล็ดลับจำ: "เมืองเสื่อม → น้ำท่วม → เรือแตก → บวช → สวรรค์"