NarWhizเปิดแอป ▶

ระบบหายใจ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

🫁 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: ระบบร่างกายมนุษย์ · ตัวชี้วัด ว 1.2 ม.2/1, ว 1.2 ม.2/2, ว 1.2 ม.2/3, ว 1.2 ม.2/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ระบบหายใจ

กลั้นหายใจได้นานแค่ไหน?

ไม่นานเลย! เพราะเซลล์ต้องการออกซิเจนตลอดเวลา

ทำไมต้องหายใจ?

เซลล์ใช้ O₂ สลายสารอาหาร ได้พลังงาน

ได้ CO₂ และน้ำออกมาด้วย

ปอดจึงต้องนำ O₂ เข้า และพา CO₂ ออก

ทางเดินหายใจ

อากาศเข้าทางจมูก ผ่านคอหอย หลอดลม

แตกแขนงเป็นหลอดลมฝอย

ไปสิ้นสุดที่ถุงลมเล็ก ๆ นับล้านในปอด

จมูกและหลอดลมช่วยกรองอากาศ

ขนจมูกและเมือก ดักฝุ่นและเชื้อโรค

หลอดลมมีขนเล็ก ๆ (ซิเลีย) พัดเมือกออกไป

ไอและจาม คือการขับสิ่งแปลกปลอมออก

หายใจเข้า

กะบังลมหดตัว เลื่อนต่ำลง

กล้ามเนื้อยึดซี่โครงยกซี่โครงขึ้น

ช่องอกขยาย ความดันลดลง อากาศไหลเข้าปอด

หายใจออก

กะบังลมคลายตัว โค้งขึ้น

ซี่โครงลดต่ำลง ช่องอกแคบลง

ความดันในปอดสูงขึ้น อากาศถูกดันออก

แลกเปลี่ยนแก๊สที่ถุงลม

O₂ แพร่จากถุงลม → เลือดในหลอดเลือดฝอย

CO₂ แพร่จากเลือด → ถุงลม แล้วหายใจออก

ตัวอย่างแบบจำลองปอดจากขวด

ขวดพลาสติก = ช่องอก ลูกโป่งในขวด = ปอด

แผ่นยางปิดก้นขวด = กะบังลม

ดึงแผ่นยางลง ลูกโป่งพองขึ้น = หายใจเข้า

ตัวอย่างอัตราการหายใจ

นับการหายใจได้ 5 ครั้งใน 15 วินาที

1 นาที = 15 วินาที × 4

อัตราการหายใจ = 5 × 4 = 20 ครั้ง/นาที

ระวัง!ระวัง! เข้าใจผิดบ่อย

ปอดไม่มีกล้ามเนื้อ ขยายเองไม่ได้

กะบังลมและกล้ามเนื้อซี่โครงทำให้ช่องอกขยาย

ลมหายใจออกยังมี O₂ เหลืออยู่ ไม่ใช่ CO₂ ล้วน

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "เข้า-กะบังลงอกขยาย ออก-กะบังขึ้นอกแคบ"

แลกเปลี่ยนแก๊สที่ถุงลม: O₂ เข้าเลือด CO₂ ออกจากเลือด

แบบฝึกหัด ระบบหายใจ พร้อมเฉลย

  1. เมื่อหายใจเข้า กะบังลมเป็นอย่างไร
    • ก. หดตัวและเลื่อนต่ำลง
    • ข. คลายตัวและเลื่อนสูงขึ้น
    • ค. ไม่เคลื่อนที่
    ดูเฉลยตอบ: หดตัวและเลื่อนต่ำลง
  2. O₂ เคลื่อนจากถุงลมเข้าสู่เลือดด้วยวิธีใด
    • ก. การแพร่
    • ข. การออสโมซิส
    • ค. การกรอง
    • ง. การกลั่น
    ดูเฉลยตอบ: การแพร่ — O₂ ในถุงลมเข้มข้นกว่าในเลือด จึงแพร่เข้าสู่เลือด
  3. การแลกเปลี่ยนแก๊สเกิดขึ้นที่ใด
    • ก. จมูก
    • ข. กะบังลม
    • ค. ถุงลม
    • ง. หลอดลม
    ดูเฉลยตอบ: ถุงลม — ถุงลมผนังบางมากและมีหลอดเลือดฝอยล้อมรอบ
  4. ขนจมูกและเมือกมีหน้าที่อะไร
    • ก. ดักจับฝุ่นและเชื้อโรค
    • ข. แลกเปลี่ยนแก๊ส
    • ค. สร้างเสียง
    • ง. ย่อยอาหาร
    ดูเฉลยตอบ: ดักจับฝุ่นและเชื้อโรค
  5. ขณะหายใจออก ความดันอากาศในปอดเป็นอย่างไรเมื่อเทียบกับภายนอก
    • ก. ต่ำกว่าภายนอก
    • ข. สูงกว่าภายนอก
    • ค. เท่ากันตลอด
    ดูเฉลยตอบ: สูงกว่าภายนอก — ช่องอกแคบลง ความดันในปอดสูงขึ้น อากาศจึงไหลออก
  6. นับการหายใจได้ 6 ครั้งใน 15 วินาที อัตราการหายใจกี่ครั้งต่อนาที
    ดูเฉลยตอบ: 24 — 6 × 4 = 24 ครั้งต่อนาที
  7. จริงหรือไม่: อากาศที่หายใจออกไม่มีแก๊สออกซิเจนเหลืออยู่เลย
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ยังมี O₂ ประมาณ 16%
  8. ในแบบจำลองปอดจากขวด ลูกโป่งแทนอวัยวะใด
    • ก. ซี่โครง
    • ข. หลอดลม
    • ค. กะบังลม
    • ง. ปอด
    ดูเฉลยตอบ: ปอด
  9. เซลล์นำ O₂ ไปใช้ทำอะไร
    • ก. ย่อยอาหารในกระเพาะ
    • ข. สร้างขนจมูก
    • ค. สลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงาน
    • ง. สร้างกระดูก
    ดูเฉลยตอบ: สลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงาน
  10. การสูบบุหรี่เป็นเวลานาน เสี่ยงต่อโรคใดมากที่สุด
    • ก. ฟันน้ำนมหลุด
    • ข. สายตาสั้น
    • ค. ถุงลมโป่งพอง
    • ง. เบาหวาน
    ดูเฉลยตอบ: ถุงลมโป่งพอง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “ระบบร่างกายมนุษย์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี