NarWhizเปิดแอป ▶

ระบบขับถ่าย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

🫘 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: ระบบร่างกายมนุษย์ · ตัวชี้วัด ว 1.2 ม.2/1, ว 1.2 ม.2/2, ว 1.2 ม.2/3, ว 1.2 ม.2/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ระบบขับถ่าย

เริ่มกันทำไมต้องปัสสาวะทุกวัน?

ร่างกายสร้างของเสียตลอดเวลา

ถ้าไม่กำจัดออก ร่างกายจะป่วยได้

ของเสียมาจากไหน

เซลล์ใช้สารอาหาร แล้วเกิดของเสีย

เช่น CO₂ น้ำ และยูเรีย (จากการสลายโปรตีน)

ระบบขับถ่ายนำของเสียออกจากร่างกาย

ขับถ่ายได้ 4 ทาง

ร่างกายมีอวัยวะขับของเสียหลายอวัยวะ

แต่ละอวัยวะขับของเสียต่างชนิดกัน

ไตและทางเดินปัสสาวะ

ไตมี 2 ข้าง รูปร่างคล้ายเมล็ดถั่ว อยู่ด้านหลังช่องท้อง

ปัสสาวะไหล: ไต → ท่อไต → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อปัสสาวะ

หน่วยไต (nephron)

ไตแต่ละข้างมีหน่วยไตประมาณ 1 ล้านหน่วย

กรองน้ำ ยูเรีย เกลือแร่ น้ำตาล ออกจากเลือด

แล้วดูดสารที่ยังมีประโยชน์กลับเข้าเลือด

ปัสสาวะมีอะไรบ้าง

ส่วนใหญ่เป็นน้ำ ประมาณ 95%

ที่เหลือเป็นยูเรีย เกลือแร่ และของเสียอื่น

คนปกติไม่มีน้ำตาลกลูโคสและโปรตีนในปัสสาวะ

ลำไส้ใหญ่กับการขับถ่ายอุจจาระ

ลำไส้ใหญ่ดูดน้ำกลับ กากอาหารจึงข้นขึ้น

เก็บไว้ที่ไส้ตรง แล้วขับออกทางทวารหนัก

กินผักผลไม้ ดื่มน้ำ ช่วยให้ขับถ่ายสะดวก

ตัวอย่างวันที่อากาศร้อน ดื่มน้ำน้อย

เหงื่อออกมาก ร่างกายเสียน้ำ

ไตดูดน้ำกลับมากขึ้น

ปัสสาวะจึงน้อยลงและสีเข้มขึ้น

ตัวอย่างอ่านผลตรวจปัสสาวะ

แพทย์ตรวจปัสสาวะเพื่อดูสุขภาพได้

ถ้าพบสิ่งผิดปกติ ควรตรวจเพิ่มเติม

ระวัง!ระวัง! นิสัยที่ทำร้ายไต

อั้นปัสสาวะนาน ๆ เสี่ยงทางเดินปัสสาวะติดเชื้อ

กินเค็มจัด ไตทำงานหนัก

ดื่มน้ำน้อยเป็นประจำ เสี่ยงนิ่วในไต

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ไต-ท่อไต-กระเพาะ-ท่อปัสสาวะ"

ขับถ่าย 4 ทาง: ไต ปอด ผิวหนัง ลำไส้ใหญ่

แบบฝึกหัด ระบบขับถ่าย พร้อมเฉลย

  1. ข้อใดเรียงทางเดินปัสสาวะถูกต้อง
    • ก. ไต → ท่อปัสสาวะ → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อไต
    • ข. ไต → ท่อไต → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อปัสสาวะ
    • ค. กระเพาะปัสสาวะ → ไต → ท่อไต → ท่อปัสสาวะ
    ดูเฉลยตอบ: ไต → ท่อไต → กระเพาะปัสสาวะ → ท่อปัสสาวะ
  2. ผิวหนังขับของเสียออกในรูปใด
    • ก. น้ำลาย
    • ข. อุจจาระ
    • ค. ปัสสาวะ
    • ง. เหงื่อ
    ดูเฉลยตอบ: เหงื่อ
  3. จริงหรือไม่: ผิวหนังเป็นอวัยวะขับถ่ายอย่างหนึ่ง
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ผิวหนังขับเหงื่อซึ่งมีน้ำและเกลือแร่
  4. หน่วยที่ทำหน้าที่กรองเลือดในไตเรียกว่าอะไร
    • ก. ถุงลม
    • ข. หน่วยไต
    • ค. ท่อไต
    • ง. หลอดเลือดฝอย
    ดูเฉลยตอบ: หน่วยไต
  5. ปอดขับของเสียใดออกจากร่างกาย
    • ก. ยูเรีย
    • ข. CO₂ และไอน้ำ
    • ค. น้ำตาล
    • ง. กากอาหาร
    ดูเฉลยตอบ: CO₂ และไอน้ำ
  6. จริงหรือไม่: ปัสสาวะของคนสุขภาพดีมีน้ำตาลกลูโคสปนอยู่มาก
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ไตดูดกลูโคสกลับเกือบหมด ถ้าพบน้ำตาลอาจเป็นสัญญาณโรคเบาหวาน
  7. วันที่อากาศร้อนและเหงื่อออกมาก ปัสสาวะจะเป็นอย่างไร
    • ก. น้อยลงและสีเข้มขึ้น
    • ข. มากขึ้นและใสขึ้น
    • ค. ไม่เปลี่ยนแปลง
    ดูเฉลยตอบ: น้อยลงและสีเข้มขึ้น — ร่างกายเสียน้ำทางเหงื่อ ไตจึงดูดน้ำกลับมากขึ้น
  8. ยูเรียเกิดจากการสลายสารอาหารประเภทใด
    • ก. วิตามิน
    • ข. ไขมัน
    • ค. คาร์โบไฮเดรต
    • ง. โปรตีน
    ดูเฉลยตอบ: โปรตีน — ยูเรียเป็นของเสียที่มีไนโตรเจน ซึ่งมาจากโปรตีน
  9. ข้อใดช่วยถนอมไต
    • ก. ดื่มน้ำอัดลมแทนน้ำเปล่า
    • ข. กินอาหารเค็มจัด
    • ค. อั้นปัสสาวะนาน ๆ
    • ง. ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ
    ดูเฉลยตอบ: ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ
  10. ลำไส้ใหญ่ดูดสารใดกลับเข้าสู่ร่างกายมากที่สุด
    • ก. ยูเรีย
    • ข. ไขมัน
    • ค. น้ำ
    • ง. โปรตีน
    ดูเฉลยตอบ: น้ำ

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “ระบบร่างกายมนุษย์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี