ระยะทาง การกระจัด อัตราเร็ว ความเร็ว วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

เดินรอบสนาม 1 รอบ

เดินไป 400 m แต่กลับมาจุดเดิม

สรุปเราไปได้ไกลเท่าไรกันแน่?

ระยะทาง vs การกระจัด

ระยะทาง: ความยาวตามเส้นทางจริง

การกระจัด: ความยาวเส้นตรงจากจุดเริ่มถึงจุดสุดท้าย พร้อมทิศ

การกระจัดเป็นศูนย์ได้

วิ่งรอบสนาม 400 m แล้วกลับมาจุดเดิม

ระยะทาง = 400 m การกระจัด = 0

ขนาดการกระจัดไม่มากกว่าระยะทางเสมอ

อัตราเร็ว

อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา

เป็นสเกลาร์ หน่วย m/s หรือ km/h

มาตรวัดในรถยนต์บอกอัตราเร็ว

ความเร็ว

ความเร็ว = การกระจัด ÷ เวลา

เป็นเวกเตอร์ ต้องบอกทิศ

ทิศของความเร็ว = ทิศของการกระจัด

อัตราเร็วเฉลี่ย กับ อัตราเร็วขณะหนึ่ง

อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทางทั้งหมด ÷ เวลาทั้งหมด

อัตราเร็วขณะหนึ่ง = อ่านจากมาตรวัด ณ เวลานั้น

ตัวอย่างอัตราเร็วและความเร็วจากรูปเดียวกัน

เดินไปตะวันออก 4 m แล้วไปเหนือ 3 m ใช้เวลา 2 s

อัตราเร็ว = 7 ÷ 2 = 3.5 m/s

ความเร็ว = 5 ÷ 2 = 2.5 m/s ทิศจากจุดเริ่มไปจุดสุดท้าย

ตัวอย่างแปลงหน่วย km/h ↔ m/s

1 km/h = 1000 m ÷ 3600 s

72 km/h = 72 × 1000 ÷ 3600 = 20 m/s

ทางลัด: km/h × 5/18 = m/s

ตัวอย่างอัตราเร็วเฉลี่ยหลายช่วง

ช่วงแรก 600 m ใช้ 100 s ช่วงหลัง 600 m ใช้ 300 s

อัตราเร็วเฉลี่ย = 1,200 ÷ 400 = 3 m/s

ไม่ใช่ (6 + 2) ÷ 2 = 4 m/s

ระวัง!ระวัง! หน่วยต้องเข้าชุดกัน

ระยะทางเป็น km เวลาเป็น s ห้ามหารตรง ๆ

แปลงเป็น m กับ s หรือ km กับ h ก่อน

km/h × 5/18 = m/s m/s × 18/5 = km/h

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ระยะทาง-เดินจริง การกระจัด-ลากตรง"

อัตราเร็ว = ระยะทาง ÷ เวลา ความเร็ว = การกระจัด ÷ เวลา