NarWhizเปิดแอป ▶

ปริมาณสเกลาร์และปริมาณเวกเตอร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

➡️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: แรงและการเคลื่อนที่ · ตัวชี้วัด ว 2.2 ม.2/1, ว 2.2 ม.2/2, ว 2.2 ม.2/3, ว 2.2 ม.2/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ปริมาณสเกลาร์และปริมาณเวกเตอร์

เริ่มกันบอกทางเพื่อนให้ถูก

เพื่อนถามว่าร้านขนมอยู่ไหน

ตอบว่า "เดินไป 100 เมตร" พอไหม?

ปริมาณสเกลาร์ vs เวกเตอร์

สเกลาร์: มีแค่ขนาด

เวกเตอร์: มีทั้งขนาดและทิศทาง

ปริมาณสเกลาร์

บอกแค่ขนาด (ตัวเลข + หน่วย) ก็ครบ

เช่น มวล 50 kg เวลา 10 s อุณหภูมิ 30 °C

นำมาบวกลบกันได้ตามปกติ

ปริมาณเวกเตอร์

ต้องบอกทั้งขนาดและทิศทาง

เช่น แรง 20 N ทิศขึ้น การกระจัด 5 m ทิศตะวันออก

เขียนแทนด้วยลูกศร

เขียนเวกเตอร์ด้วยลูกศร

ความยาวลูกศร = ขนาด

หัวลูกศร = ทิศทาง

กำหนด 1 ช่อง = 10 N ลูกศร 3 ช่อง = 30 N

ตัวอย่างรวมเวกเตอร์ทิศเดียวกัน

เดินไปทางตะวันออก 3 m แล้วเดินต่ออีก 4 m

การกระจัด = 3 + 4 = 7 m ทิศตะวันออก

ตัวอย่างรวมเวกเตอร์ทิศตรงข้าม

เดินไปตะวันออก 8 m แล้วเดินกลับตะวันตก 3 m

การกระจัด = 8 − 3 = 5 m ทิศตะวันออก

แต่ระยะทาง = 8 + 3 = 11 m

ตัวอย่างแยกประเภทปริมาณ

ถามตัวเองว่า "ต้องบอกทิศไหม?"

ถ้าต้องบอกทิศ = เวกเตอร์

ระวัง!ระวัง! มวล ≠ น้ำหนัก

มวล: ปริมาณเนื้อสาร หน่วย kg เป็นสเกลาร์

น้ำหนัก: แรงที่โลกดึงดูด หน่วย N เป็นเวกเตอร์ ทิศลง

มวล 1 kg มีน้ำหนักประมาณ 10 N

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "สเกลาร์-บอกขนาด เวกเตอร์-บอกขนาดและทิศ"

ลูกศรยาว = ขนาดมาก หัวลูกศร = ทิศ

แบบฝึกหัด ปริมาณสเกลาร์และปริมาณเวกเตอร์ พร้อมเฉลย

  1. ข้อใดเป็นปริมาณเวกเตอร์
    • ก. มวล 15 kg
    • ข. อุณหภูมิ 15 °C
    • ค. แรง 15 N ทิศขึ้น
    • ง. เวลา 15 s
    ดูเฉลยตอบ: แรง 15 N ทิศขึ้น
  2. เดินไปทางเหนือ 10 m แล้วเดินกลับทางใต้ 4 m การกระจัดกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 6
  3. ข้อใดเป็นปริมาณสเกลาร์ทั้งหมด
    • ก. มวล เวลา อุณหภูมิ
    • ข. แรง ความเร็ว การกระจัด
    • ค. มวล แรง เวลา
    • ง. ความเร็ว อัตราเร็ว มวล
    ดูเฉลยตอบ: มวล เวลา อุณหภูมิ
  4. ความยาวของลูกศรเวกเตอร์บอกอะไร
    • ก. เวลา
    • ข. หน่วย
    • ค. ทิศทาง
    • ง. ขนาดของปริมาณ
    ดูเฉลยตอบ: ขนาดของปริมาณ
  5. แรง 12 N และ 8 N มีทิศเดียวกัน รวมกันได้กี่นิวตัน
    ดูเฉลยตอบ: 20
  6. เดินไปตะวันออก 15 m แล้วเดินกลับตะวันตก 6 m ระยะทางทั้งหมดกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 21 — ระยะทางรวมทุกช่วง 15 + 6 = 21 m
  7. เดินไปตะวันออก 15 m แล้วเดินกลับตะวันตก 6 m การกระจัดกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 9 — 15 − 6 = 9 m ทิศตะวันออก
  8. จริงหรือไม่: น้ำหนักเป็นปริมาณเวกเตอร์ เพราะมีทิศพุ่งลงสู่ศูนย์กลางโลก
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  9. จริงหรือไม่: พลังงานเป็นปริมาณเวกเตอร์
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — พลังงานมีแต่ขนาด ไม่มีทิศ จึงเป็นสเกลาร์
  10. กำหนด 1 cm แทนแรง 5 N ลูกศรยาว 4 cm แทนแรงเท่าใด
    • ก. 9 N
    • ข. 1.25 N
    • ค. 20 N
    • ง. 4 N
    ดูเฉลยตอบ: 20 N — 4 × 5 = 20 N

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “แรงและการเคลื่อนที่” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี