สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

🔓 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: ข้อมูลและการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ · ตัวชี้วัด ว 4.2 ม.2/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

เริ่มกันหาภาพมาใช้ฟรีอย่างถูกต้องได้ไหม?

ได้! ถ้าเจ้าของงานอนุญาตด้วย CC

แค่ทำตามเงื่อนไขที่เขากำหนด

ครีเอทีฟคอมมอนส์ (CC) คืออะไร

สัญญาอนุญาตที่เจ้าของงานเลือกใช้เอง

บอกล่วงหน้าว่าคนอื่นใช้งานได้แค่ไหน

เจ้าของยังมีลิขสิทธิ์อยู่ ไม่ได้ยกให้ทั้งหมด

เงื่อนไข 4 แบบของ CC

เจ้าของงานอนุญาตให้ใช้ได้ตามเงื่อนไข

สัญญาอนุญาต 6 แบบ

ทุกแบบต้องระบุชื่อ (BY) แล้วเพิ่มเงื่อนไขอื่น

CC0 และสมบัติสาธารณะ

CC0: เจ้าของสละสิทธิ์ ใช้ได้อิสระ ไม่ต้องขออนุญาต

สมบัติสาธารณะ: ลิขสิทธิ์หมดอายุแล้ว

แม้ไม่บังคับ แต่ให้เครดิตไว้ก็เป็นมารยาทที่ดี

หางาน CC ได้ที่ไหน

ใช้ตัวกรองสัญญาอนุญาต เพื่อหางานที่ใช้ได้

ตัวอย่างภาพ CC BY-NC

ใช้ในรายงานโรงเรียน + ระบุชื่อ → ทำได้

พิมพ์ลงเสื้อขาย → ทำไม่ได้ (NC)

ตัดต่อใส่ข้อความ → ทำได้ (ไม่มี ND)

ตัวอย่างเพลง CC BY-SA ในคลิป

ใช้ในคลิปได้ ต้องระบุชื่อผู้แต่ง

คลิปที่ดัดแปลงแล้ว ต้องเผยแพร่แบบ CC BY-SA ด้วย

ใช้เพื่อการค้าได้ (ไม่มี NC)

ตัวอย่างเขียนเครดิตแบบ TASL

T ชื่อผลงาน A ผู้สร้าง S แหล่งที่มา L สัญญาอนุญาต

เช่น "ทะเลยามเช้า" โดย มะลิ จาก Wikimedia Commons, CC BY 4.0

ตัวอย่างเลือกสัญญาให้ผลงานตัวเอง

คิดก่อนว่าอยากให้คนอื่นทำอะไรกับงานเราได้บ้าง

ระวัง!ระวัง! ND กับ SA อยู่ด้วยกันไม่ได้

ND = ห้ามดัดแปลง SA = ดัดแปลงแล้วต้องแชร์แบบเดิม

สองเงื่อนไขขัดกัน จึงไม่มีสัญญา BY-ND-SA

และทุกสัญญา CC (ยกเว้น CC0) ต้องระบุชื่อ

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย CC: "BY-บอกชื่อ NC-ไม่ขาย ND-ไม่แก้ SA-แชร์แบบเดิม"

เครดิตครบด้วย TASL: ชื่องาน ผู้สร้าง แหล่ง สัญญา

แบบฝึกหัด สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ พร้อมเฉลย

ภาพมีสัญญา CC BY-NC ข้อใดทำได้
- ก. อ้างว่าเป็นผลงานตนเอง
- ข. ใช้โดยไม่ระบุชื่อ
- ค. นำไปพิมพ์เสื้อขาย
- ง. ใช้ในรายงานโรงเรียนโดยระบุชื่อเจ้าของ
ดูเฉลย
ตอบ: ใช้ในรายงานโรงเรียนโดยระบุชื่อเจ้าของ
ภาพ CC BY-ND ข้อใดทำไม่ได้
- ก. ตัดต่อใส่ข้อความลงบนภาพ
- ข. ใช้ทั้งภาพโดยระบุชื่อ
- ค. ใช้ในงานที่ขายได้โดยระบุชื่อ
- ง. แชร์ต่อโดยระบุชื่อ
ดูเฉลย
ตอบ: ตัดต่อใส่ข้อความลงบนภาพ
สัญญาใดเปิดกว้างที่สุด (ต้องระบุชื่ออย่างเดียว)
- ก. CC BY
- ข. CC BY-NC-ND
- ค. CC BY-ND
- ง. CC BY-NC-SA
ดูเฉลย
ตอบ: CC BY
สัญญาใดจำกัดมากที่สุดในกลุ่มที่ต้องระบุชื่อ
- ก. CC BY-NC-ND
- ข. CC BY
- ค. CC BY-SA
- ง. CC BY-NC
ดูเฉลย
ตอบ: CC BY-NC-ND
จริงหรือไม่: งานที่ใช้สัญญา CC แปลว่าเจ้าของสละลิขสิทธิ์ทั้งหมดแล้ว
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — เจ้าของยังมีลิขสิทธิ์ แค่อนุญาตให้ใช้ตามเงื่อนไข (ยกเว้น CC0 ที่สละสิทธิ์)
นำเพลง CC BY-SA มาทำคลิปที่ดัดแปลง ต้องเผยแพร่คลิปด้วยสัญญาใด
- ก. CC BY-ND
- ข. CC BY-SA
- ค. สัญญาใดก็ได้
- ง. CC BY-NC-ND
ดูเฉลย
ตอบ: CC BY-SA
ในการให้เครดิตแบบ TASL ตัว L ย่อมาจากอะไร
- ก. สถานที่ (Location)
- ข. สัญญาอนุญาต (License)
- ค. ความยาว (Length)
- ง. ภาษา (Language)
ดูเฉลย
ตอบ: สัญญาอนุญาต (License)
ภาพ CC0 ข้อใดถูกต้อง
- ก. ใช้ ดัดแปลง และใช้เพื่อการค้าได้โดยไม่ต้องขออนุญาต
- ข. ห้ามใช้เพื่อการค้า
- ค. ห้ามดัดแปลง
- ง. ต้องจ่ายเงินก่อนใช้
ดูเฉลย
ตอบ: ใช้ ดัดแปลง และใช้เพื่อการค้าได้โดยไม่ต้องขออนุญาต
ทำไมไม่มีสัญญา CC BY-ND-SA
- ก. เพราะชื่อยาวเกินไป
- ข. ND ห้ามดัดแปลง แต่ SA เป็นเงื่อนไขของงานดัดแปลง จึงขัดกัน
- ค. เพราะ ND กับ SA ความหมายเหมือนกัน
- ง. เพราะ BY ใช้คู่กับ SA ไม่ได้
ดูเฉลย
ตอบ: ND ห้ามดัดแปลง แต่ SA เป็นเงื่อนไขของงานดัดแปลง จึงขัดกัน
อยากให้เพื่อนนำภาพวาดไปใช้ได้ แต่ไม่ให้ใครนำไปขาย ควรเลือกสัญญาใด
- ก. CC0
- ข. CC BY-SA
- ค. CC BY
- ง. CC BY-NC
ดูเฉลย
ตอบ: CC BY-NC

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “ข้อมูลและการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี