NarWhizเปิดแอป ▶

ทรัพย์สินทางปัญญา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

©️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: ข้อมูลและการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ · ตัวชี้วัด ว 4.2 ม.2/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ทรัพย์สินทางปัญญา

เริ่มกันวาดการ์ตูนเอง แล้วมีคนเอาไปขาย!

เรารู้สึกอย่างไร?

ผลงานของเราควรได้รับการคุ้มครองไหม?

ทรัพย์สินทางปัญญาคืออะไร

ผลงานที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์

กฎหมายคุ้มครองสิทธิของเจ้าของผลงาน

แบ่งเป็น ลิขสิทธิ์ และ ทรัพย์สินทางอุตสาหกรรม

ลิขสิทธิ์คุ้มครองอะไรบ้าง

งานสร้างสรรค์หลายประเภท รวมถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์

อายุการคุ้มครองลิขสิทธิ์

คุ้มครองทันทีที่สร้างงาน ไม่ต้องจดทะเบียน

กฎหมายไทยโดยทั่วไป: ตลอดชีวิตผู้สร้าง + อีก 50 ปีหลังเสียชีวิต

หมดอายุแล้ว → เป็นสมบัติสาธารณะ

สิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้า

สองอย่างนี้ต้องยื่นจดทะเบียน จึงได้รับความคุ้มครอง

ใช้งานอย่างเป็นธรรม

ใช้งานลิขสิทธิ์บางส่วนได้โดยไม่ต้องขออนุญาต ในบางกรณี

เช่น เพื่อการศึกษา วิจัย วิจารณ์ โดยอ้างอิงที่มา

ต้องไม่ทำให้เจ้าของเสียประโยชน์เกินสมควร

ตัวอย่างทำรายงานแล้วใช้ภาพจากเว็บ

ใช้ภาพประกอบรายงานส่งครู พร้อมอ้างอิงที่มา

เป็นการใช้เพื่อการศึกษา โดยทั่วไปทำได้

แต่นำภาพเดียวกันไปพิมพ์เสื้อขาย = ละเมิด

ตัวอย่างแยกประเภทการคุ้มครอง

ถามตัวเองว่า เป็นงานสร้างสรรค์ สิ่งประดิษฐ์ หรือยี่ห้อ?

ตัวอย่างเขียนอ้างอิงที่มา

ระบุ: ชื่อผู้สร้าง ชื่อผลงาน แหล่งที่มา วันที่เข้าถึง

เช่น ภาพ "ทุ่งดอกไม้" โดย สมใจ ใจดี, เว็บไซต์คลังภาพ, เข้าถึง 1 ส.ค. 2568

ระวัง!ระวัง! ของบนอินเทอร์เน็ตไม่ได้ฟรีเสมอ

ภาพ เพลง วิดีโอบนเว็บ ส่วนใหญ่มีลิขสิทธิ์

ดาวน์โหลดหนัง/เกมเถื่อน ใช้โปรแกรมแคร็ก = ละเมิด

อ้างอิงที่มาแล้ว ก็ยังนำไปหาเงินโดยไม่ได้รับอนุญาตไม่ได้

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "©-งานสร้างสรรค์ คุ้มครองทันที สิทธิบัตร-สิ่งประดิษฐ์ ต้องจด ™-ยี่ห้อ โลโก้"

ใช้ผลงานคนอื่น ขออนุญาตและอ้างอิงเสมอ

แบบฝึกหัด ทรัพย์สินทางปัญญา พร้อมเฉลย

  1. งานใดได้รับความคุ้มครองทันทีที่สร้าง โดยไม่ต้องจดทะเบียน
    • ก. สูตรยาใหม่ที่ต้องการขอสิทธิบัตร
    • ข. นิยายที่แต่งเอง
    • ค. เครื่องจักรที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่
    ดูเฉลยตอบ: นิยายที่แต่งเอง
  2. ข้อใดเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
    • ก. อ้างอิงที่มาในรายงาน
    • ข. แต่งเพลงเอง
    • ค. ฟังเพลงจากแอปที่ถูกลิขสิทธิ์
    • ง. คัดลอกเพลงของผู้อื่นไปขายโดยไม่ได้รับอนุญาต
    ดูเฉลยตอบ: คัดลอกเพลงของผู้อื่นไปขายโดยไม่ได้รับอนุญาต
  3. จริงหรือไม่: งานลิขสิทธิ์ต้องไปจดทะเบียนก่อนจึงได้รับความคุ้มครอง
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ลิขสิทธิ์คุ้มครองทันทีที่สร้างสรรค์งาน ไม่ต้องจดทะเบียน
  4. ลิขสิทธิ์ตามกฎหมายไทยโดยทั่วไปคุ้มครองนานเท่าใด
    • ก. 1 ปี
    • ข. ตลอดไปไม่มีวันหมด
    • ค. ตลอดชีวิตผู้สร้าง และอีก 50 ปีหลังเสียชีวิต
    • ง. 10 ปี
    ดูเฉลยตอบ: ตลอดชีวิตผู้สร้าง และอีก 50 ปีหลังเสียชีวิต
  5. โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่เขียนขึ้นเอง ได้รับความคุ้มครองแบบใด
    • ก. สิทธิบัตร
    • ข. ลิขสิทธิ์
    • ค. ไม่ได้รับความคุ้มครอง
    • ง. เครื่องหมายการค้า
    ดูเฉลยตอบ: ลิขสิทธิ์
  6. ข้อใดต้องยื่นจดทะเบียน จึงจะได้รับความคุ้มครอง
    • ก. สิทธิบัตรการประดิษฐ์
    • ข. ลิขสิทธิ์ในเพลง
    • ค. ลิขสิทธิ์ในภาพวาด
    • ง. ลิขสิทธิ์ในนิยาย
    ดูเฉลยตอบ: สิทธิบัตรการประดิษฐ์
  7. จริงหรือไม่: เมื่อลิขสิทธิ์หมดอายุ งานนั้นจะเป็นสมบัติสาธารณะ ใคร ๆ ก็นำไปใช้ได้
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  8. การอ้างอิงที่มาของภาพควรระบุอะไรบ้าง
    • ก. ขนาดไฟล์
    • ข. ไม่ต้องระบุอะไร
    • ค. ชื่อผู้สร้าง ชื่อผลงาน และแหล่งที่มา
    • ง. สีของภาพเท่านั้น
    ดูเฉลยตอบ: ชื่อผู้สร้าง ชื่อผลงาน และแหล่งที่มา
  9. ร้านหนึ่งทำโลโก้เลียนแบบยี่ห้อขนมที่จดทะเบียนไว้ จนลูกค้าสับสน เป็นการละเมิดสิทธิใด
    • ก. สิทธิบัตร
    • ข. เครื่องหมายการค้า
    • ค. ลิขสิทธิ์ในเพลง
    ดูเฉลยตอบ: เครื่องหมายการค้า
  10. ข้อใดเป็นการใช้ผลงานเพื่อการศึกษาที่เหมาะสม
    • ก. ตัดต่อเพลงคนอื่นแล้วอ้างว่าเป็นของตน
    • ข. ขายสำเนาหนังสือเรียน
    • ค. อัปโหลดหนังทั้งเรื่องให้ทุกคนดูฟรี
    • ง. ครูเปิดคลิปสั้นประกอบการสอนพร้อมบอกที่มา
    ดูเฉลยตอบ: ครูเปิดคลิปสั้นประกอบการสอนพร้อมบอกที่มา

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “ข้อมูลและการใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี