บทเสภาสามัคคีเสวก ภาษาไทย ม.2
🤝 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: วรรณคดีและวรรณกรรม · ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.2/1, ท 5.1 ม.2/2, ท 5.1 ม.2/3, ท 5.1 ม.2/4 ฯลฯ
เนื้อหาบทเรียน: บทเสภาสามัคคีเสวก
📕 วรรณคดีวิจักษ์ ม.2ศิลปะและความสามัคคี
พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6 แต่งเป็นกลอนเสภา
ตอน วิศวกรรมา และ สามัคคีเสวก
ความเป็นมา
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ทรงพระราชนิพนธ์
แต่งเป็นกลอนเสภา สำหรับขับร้องประกอบดนตรี
บทเรียนมี 2 ตอน: วิศวกรรมา และ สามัคคีเสวก
วิศวกรรมา
ยกย่องช่างและศิลปะ ว่าเป็นเครื่องแสดงความเจริญของชาติ
บ้านเมืองที่ไม่มีศิลปะเปรียบเหมือนขาดสิ่งชูใจ
ทำไมชื่อ "วิศวกรรมา"
มาจาก พระวิศวกรรม เทพแห่งการช่าง
ตอนนี้ยกย่องช่างและศิลปิน ว่าเป็นผู้สร้างความงาม
ชาติที่มีศิลปะงดงาม แสดงว่าบ้านเมืองเจริญ
สามัคคีเสวก
เสวก = ข้าราชการ ผู้รับใช้
สอนให้ข้าราชการสามัคคี ไม่อิจฉา
ทำงานเพื่อส่วนรวม ซื่อตรงต่อหน้าที่
หัวใจของ "สามัคคีเสวก"
ข้าราชการแต่ละคนทำงานต่างหน้าที่
แต่ต้องร่วมมือกันเพื่อบ้านเมือง
ความริษยาและแตกแยกทำให้งานส่วนรวมพัง
กลอนเสภา
กลอนเสภาใช้ขับเสภา ให้จังหวะด้วยกรับ
สัมผัสแบบเดียวกับกลอนสุภาพ
แต่จำนวนคำในวรรคยืดหยุ่น ราว 7–9 คำ ให้ขับได้ตามจังหวะ
คุณค่าของเรื่อง
ภาษา: เรียบง่าย ฟังเข้าใจ เปรียบเทียบชัด
สังคม: ปลูกฝังความสามัคคี ความรับผิดชอบต่อหน้าที่
วัฒนธรรม: ให้คุณค่ากับงานศิลปะและช่างไทย
ตัวอย่างเทียบสองตอน
สองตอนพูดถึงคนต่างกลุ่ม แต่เป้าหมายเดียวกัน คือความเจริญของชาติ
ตัวอย่างนำข้อคิดไปใช้
ทำงานกลุ่ม: รู้หน้าที่ ช่วยกัน ไม่แบ่งพวก
ชื่นชมงานศิลปะและผู้สร้างสรรค์
ระวัง!"เสวก" ไม่ใช่ "เสวย"
เสวก = ข้าราชการ ผู้รับใช้ราชการ
เสวย = กิน (ราชาศัพท์)
สะกดต่างกันนิดเดียว ความหมายคนละเรื่อง
สรุปสรุป
ร.6 · กลอนเสภา · 2 ตอน
วิศวกรรมา = ยกย่องช่างและศิลปะ · สามัคคีเสวก = ข้าราชการสามัคคีกัน
เคล็ดลับ: "ช่างสร้างความงาม ข้าราชการสร้างความสามัคคี"
แบบฝึกหัด บทเสภาสามัคคีเสวก พร้อมเฉลย
- จริงหรือไม่: กลอนเสภาใช้ขับประกอบกรับ
ดูเฉลย
ตอบ: จริง - จริงหรือไม่: "เสวก" แปลว่า กิน
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — เสวก = ข้าราชการ ส่วน เสวย = กิน
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.2 หน่วย “วรรณคดีและวรรณกรรม” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี