กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง ภาษาไทย ม.2

📕 วรรณคดีวิจักษ์ ม.2เดินป่าไปกับกวี

พระนิพนธ์ของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง) สมัยอยุธยาตอนปลาย

พรรณนาธรรมชาติระหว่างตามเสด็จไปธารทองแดง เขตพระพุทธบาท สระบุรี

ผู้แต่ง

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)

พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ สมัยอยุธยาตอนปลาย

กวีเอกผู้ทรงพระนิพนธ์ กาพย์เห่เรือ ด้วย

ธารทองแดงอยู่ที่ไหน

ลำธารในป่าใกล้พระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

ผู้แต่งตามเสด็จไปนมัสการรอยพระพุทธบาท

ระหว่างทางได้ชมสัตว์ป่าและพรรณไม้ จึงพรรณนาไว้

ลักษณะคำประพันธ์

กาพย์ห่อโคลง: กาพย์ยานี 11 หนึ่งบท

ตามด้วยโคลงสี่สุภาพที่มีเนื้อความเดียวกัน

ผังกาพย์ห่อโคลง

กาพย์ยานี 11 หนึ่งบท → โคลงสี่สุภาพหนึ่งบท

ทั้งสองบทเล่าเนื้อความเดียวกัน

แล้วสลับแบบนี้ไปเรื่อย ๆ

สัตว์ป่าในเรื่อง

ลิง ค่าง ชะนี กระต่าย กวาง

กวีพรรณนาท่าทางสัตว์อย่างมีชีวิตชีวา

ภาพพจน์และจินตภาพ

จินตภาพ = ภาพที่เกิดขึ้นในใจเมื่ออ่าน

กวีใช้คำบอกท่าทาง เสียง และสีสัน

ผู้อ่านรู้สึกเหมือนเดินอยู่ในป่าจริง

ตัวอย่างอ่านแบบนักวิเคราะห์

ลองดูวลีที่นาร์วีแต่งเลียนแบบกวี:

"ลิงโลดโผนโจนไต่กิ่ง"

โลด โผน โจน ไต่ = คำแสดงการเคลื่อนไหวต่อเนื่อง

ตัวอย่างจินตภาพ 3 แบบ

ภาพในใจเกิดได้จากหลายประสาทสัมผัส

คุณค่า

ความรู้: ได้รู้จักสัตว์และพรรณไม้ในป่าไทยสมัยก่อน

วรรณศิลป์: ใช้คำพรรณนาให้เห็นภาพ ไพเราะ

สังคม: ปลูกฝังความรักและหวงแหนธรรมชาติ

ระวัง!อย่าสับสนผู้แต่งและยุคสมัย

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร = สมัยอยุธยาตอนปลาย

สุนทรภู่ = สมัยรัตนโกสินทร์

และเรื่องนี้เป็นกาพย์ห่อโคลง ไม่ใช่กลอน

สรุปสรุป

ประพาสธารทองแดง: เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร · อยุธยาตอนปลาย · ตามเสด็จไปพระพุทธบาท สระบุรี

กาพย์ห่อโคลง = ยานี 1 บท + โคลงสี่ 1 บท ความเดียวกัน

เคล็ดลับจำ: "ยานีนำ โคลงตาม ชมป่างาม ธารทองแดง"