NarWhizเปิดแอป ▶

การประพันธ์เพลงอย่างง่าย ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.3

🎼 บทเรียนศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ดนตรี · ตัวชี้วัด ศ 2.1 ม.3/1, ศ 2.1 ม.3/2, ศ 2.1 ม.3/3, ศ 2.1 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การประพันธ์เพลงอย่างง่าย

แต่งเพลงเองได้!

ใช้ทำนองสั้น ๆ + คอร์ดพื้นฐาน 3 ตัว

ก็เริ่มแต่งเพลงได้แล้ว

คอร์ดพื้นฐาน I – IV – V (คีย์ C)

C = ด ม ซ

F = ฟ ล ด

G = ซ ท ร

เพลงง่าย ๆ มักใช้แค่ 3 คอร์ดนี้

โมทีฟและการพัฒนา

โมทีฟ: ด ร ม

ซ้ำ: ด ร ม | ด ร ม

ไล่ระดับ: ด ร ม | ร ม ฟ | ม ฟ ซ

วางรูปแบบเพลง

AB: ท่อนแรก + ท่อนต่างกัน

ABA: กลับมาท่อนแรก ฟังแล้วครบวง

เพลงป๊อป: เวิร์ส (เล่าเรื่อง) → คอรัส (ท่อนฮุกซ้ำ)

เขียนเนื้อร้องให้เข้ากับทำนอง

เลือกคำสั้น ๆ มีสัมผัส จำง่าย

เพลงไทย: ทำนองควรไปทางเดียวกับเสียงวรรณยุกต์

เช่น คำเสียงจัตวา ทำนองไต่ขึ้น ฟังแล้วไม่เพี้ยนความหมาย

ตัวอย่างแต่ง 4 ห้องแบบถาม–ตอบ

ถาม (C → G): ด ม ซ – | ร ท ซ –

ตอบ (F → C): ล ฟ ม – | ร ร ด –

จบที่ ด ให้รู้สึกจบสมบูรณ์

ตัวอย่างเลือกคอร์ดให้ทำนอง

หลัก: ดูว่าโน้ตสำคัญของห้องอยู่ในคอร์ดไหน

ม ซ ซ – → มี ซอล อยู่ในคอร์ด C (ด ม ซ)

ฟ ล ล – → คอร์ด F (ฟ ล ด) ร ท ซ – → คอร์ด G (ซ ท ร)

ระวัง!จบเพลงด้วยคอร์ด G = ค้างคา

ในคีย์ C คอร์ด G (V) ฟังแล้วเหมือนยังไม่จบ ต้องไปต่อ

ประโยค “ถาม” จบที่ G ได้

ประโยค “ตอบ” และท่อนจบ ควรกลับไปที่ C (I) และเสียงโด

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: โมทีฟ → ซ้ำ/ไล่ระดับ/ถาม–ตอบ → คอร์ด I–IV–V (C F G) → จบที่โด

แบบฝึกหัด การประพันธ์เพลงอย่างง่าย พร้อมเฉลย

  1. คอร์ด G ในคีย์ C ประกอบด้วยเสียงใด
    • ก. ฟา ลา โด
    • ข. โด มี ซอล
    • ค. ซอล ที เร
    ดูเฉลยตอบ: ซอล ที เร — คอร์ด G = G B D คือ ซอล ที เร
  2. การนำโมทีฟเดิมมาเล่นสูงขึ้นทีละขั้น เรียกว่าอะไร
    • ก. การหยุด
    • ข. การไล่ระดับ (Sequence)
    • ค. การเปลี่ยนจังหวะ
    ดูเฉลยตอบ: การไล่ระดับ (Sequence) — การไล่ระดับ (Sequence) คือเล่นโมทีฟเดิมซ้ำโดยเลื่อนระดับเสียง
  3. ทำนองห้องหนึ่งคือ “ฟ ล ล –” ควรใช้คอร์ดใดในคีย์ C
    • ก. C
    • ข. F
    • ค. G
    ดูเฉลยตอบ: F — คอร์ด F ประกอบด้วย ฟา ลา โด ซึ่งมี ฟ และ ล
  4. ประโยคเพลงที่ต้องการให้รู้สึก “จบ” ในคีย์ C ควรจบที่เสียงใด
    • ก. โด
    • ข. ที
    • ค. เร
    ดูเฉลยตอบ: โด — โด (C) เป็นเสียงหลัก (tonic) ของคีย์ C จึงให้ความรู้สึกจบสมบูรณ์
  5. จริงหรือไม่: คอร์ด I–IV–V ในคีย์ C คือ C, F, G
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  6. ทำนองสั้น ๆ ที่เป็นแกนของเพลง เรียกว่าอะไร
    • ก. ห้องเพลง
    • ข. คอร์ด
    • ค. โมทีฟ
    ดูเฉลยตอบ: โมทีฟ — โมทีฟคือทำนองสั้นที่ถูกนำไปซ้ำและพัฒนาทั้งเพลง
  7. ท่อนที่ร้องซ้ำหลายครั้งและติดหูที่สุดในเพลงป๊อป เรียกว่าอะไร
    • ก. อินโทร
    • ข. คอรัส (ท่อนฮุก)
    • ค. เวิร์ส
    ดูเฉลยตอบ: คอรัส (ท่อนฮุก) — คอรัสหรือท่อนฮุกร้องซ้ำหลายรอบ จึงจำง่ายที่สุด
  8. ทำนอง “ร ท ซ –” ในคีย์ C ควรใช้คอร์ดใด
    • ก. C
    • ข. G
    • ค. F
    ดูเฉลยตอบ: G — คอร์ด G คือ ซอล ที เร ตรงกับโน้ตในห้องนี้
  9. จริงหรือไม่: ในคีย์ C ประโยคที่จบด้วยคอร์ด G จะให้ความรู้สึกค้าง เหมือนยังไม่จบ
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  10. เพลงที่มีท่อน A แล้ว B แล้วกลับมา A มีรูปแบบใด
    • ก. AAA
    • ข. AB
    • ค. ABA
    ดูเฉลยตอบ: ABA — เรียงท่อนตามลำดับ A–B–A จึงเป็นรูปแบบ ABA

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.3 หน่วย “ดนตรี” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี