ละครพูด ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.3

🗣️ บทเรียนศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: นาฏศิลป์ · ตัวชี้วัด ศ 3.1 ม.3/1, ศ 3.1 ม.3/2, ศ 3.1 ม.3/3, ศ 3.1 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ละครพูด

ละครที่ไม่ร้อง ไม่รำ มีด้วยเหรอ?

มีสิ! ละครพูดใช้ “บทพูด” เล่าเรื่องทั้งหมด

เหมือนละครเวทีและละครทีวีที่เราดูทุกวันนี้

ละครพูด

ใช้บทพูดเป็นหลัก ไม่มีการร้องรำ

รัชกาลที่ 6 ทรงส่งเสริม และทรงพระราชนิพนธ์หลายเรื่อง

เช่น “เห็นแก่ลูก”

ความเป็นมาของละครพูด

เริ่มมีในปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ได้แบบจากละครตะวันตก

รัชกาลที่ 6 (ครั้งยังเป็นมกุฎราชกุมาร) ทรงตั้ง “ทวีปัญญาสโมสร”

ทรงพระราชนิพนธ์บทละครพูดไว้จำนวนมาก

ละครพูด 3 แบบ

แบ่งตามลักษณะคำพูดในบท

อ่านบทละครให้เป็น

ชื่อตัวละคร: บอกว่าใครพูด

บทพูด: คำที่ตัวละครพูดออกเสียง

คำบอกบท (ในวงเล็บ): บอกท่าทาง อารมณ์ การเคลื่อนที่ — ไม่ต้องพูดออกมา

ตีความตัวละคร

ตัวละครเป็นใคร อายุเท่าไร นิสัยอย่างไร

ในฉากนี้เขาต้องการอะไร รู้สึกอย่างไร

แล้วเลือกน้ำเสียง สีหน้า ท่าทางให้ตรงกับคำตอบ

การใช้พื้นที่บนเวที

ยืนเฉียงเข้าหาผู้ชม แม้กำลังคุยกับคู่แสดง

ไม่ยืนบังกัน ไม่ยืนเรียงหน้ากระดาน

เดินมีเหตุผล เช่น เดินเข้าหาเมื่อโกรธ ถอยเมื่อกลัว

ตัวอย่างอ่านบทพร้อมคำบอกบท

แม่: (วางจานลงแรง ๆ) ลูกกลับดึกอีกแล้วนะ

ลูก: (ก้มหน้า พูดเบา) ขอโทษครับ ติดทำงานกลุ่ม

→ แม่: เสียงดุ ทำจริงตามวงเล็บ / ลูก: เสียงเบา สำนึกผิด

ตัวอย่างประโยคเดียว พูดได้ 3 อารมณ์

“เธอมาแล้วเหรอ”

ดีใจ: เสียงสูง เร็ว ยิ้ม / ประชด: ลากเสียง เบ้ปาก

เศร้า: เสียงเบา ช้า มองต่ำ

ระวัง!อย่าอ่านคำในวงเล็บออกเสียง!

คำบอกบทเป็นคำสั่งให้ “ทำ” ไม่ใช่ให้ “พูด”

และอย่าท่องบทเรียบ ๆ ไม่มีอารมณ์

บทเดียวกัน แต่น้ำเสียงต่าง ความหมายก็ต่าง

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: ละครพูด = บทพูดเป็นหลัก (ร.6 ทรงส่งเสริม) / ล้วน–คำฉันท์–คำกลอน / วงเล็บ = ทำ ไม่พูด / เสียงดัง ชัด มีอารมณ์ ยืนเฉียงหาผู้ชม

แบบฝึกหัด ละครพูด พร้อมเฉลย

“มัทนะพาธา” เป็นละครพูดแบบใด
- ก. ละครพูดคำฉันท์
- ข. ละครพูดล้วน
- ค. ละครพูดคำกลอน
ดูเฉลย
ตอบ: ละครพูดคำฉันท์ — มัทนะพาธา พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6 แต่งเป็นคำฉันท์
ข้อความในวงเล็บของบทละคร นักแสดงต้องทำอย่างไร
- ก. ข้ามไปไม่ต้องสนใจ
- ข. แสดงท่าทางตามนั้น ไม่ต้องพูดออกเสียง
- ค. อ่านออกเสียงให้ผู้ชมฟัง
ดูเฉลย
ตอบ: แสดงท่าทางตามนั้น ไม่ต้องพูดออกเสียง — วงเล็บคือคำบอกบท นักแสดงทำตามโดยไม่พูดออกเสียง
ละครพูดต่างจากละครรำอย่างไร
- ก. ใช้บทพูดเป็นหลัก ไม่ร้องรำ
- ข. ผู้แสดงต้องสวมหัวโขน
- ค. ไม่มีบทเลย
ดูเฉลย
ตอบ: ใช้บทพูดเป็นหลัก ไม่ร้องรำ — ละครพูดเล่าเรื่องด้วยบทพูด ส่วนละครรำใช้การร้องและรำ
จริงหรือไม่: ไม่ควรหันหลังให้ผู้ชมเป็นเวลานานในการแสดงละครพูด
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
พระมหากษัตริย์รัชกาลใดทรงส่งเสริมละครพูดและตั้งคณะทวีปัญญาสโมสร
- ก. รัชกาลที่ 1
- ข. รัชกาลที่ 6
- ค. รัชกาลที่ 9
ดูเฉลย
ตอบ: รัชกาลที่ 6 — รัชกาลที่ 6 ทรงตั้งทวีปัญญาสโมสรและทรงพระราชนิพนธ์บทละครพูดมากมาย
ส่วนใดของบทละครบอกท่าทางและอารมณ์ของตัวละคร
- ก. รายชื่อผู้จัด
- ข. ชื่อเรื่อง
- ค. คำบอกบท (ในวงเล็บ)
ดูเฉลย
ตอบ: คำบอกบท (ในวงเล็บ) — คำบอกบทในวงเล็บบอกการกระทำและอารมณ์ ไม่ต้องพูดออกเสียง
จริงหรือไม่: ละครพูดล้วนใช้บทพูดแบบร้อยแก้ว เหมือนการพูดคุยทั่วไป
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
นักแสดงสองคนคุยกันบนเวที ควรยืนอย่างไร
- ก. หันหลังให้ผู้ชม
- ข. ยืนเฉียงเข้าหาผู้ชม
- ค. ยืนบังกัน
ดูเฉลย
ตอบ: ยืนเฉียงเข้าหาผู้ชม — ยืนเฉียงทำให้ผู้ชมเห็นหน้าและได้ยินเสียงชัด
ตัวละครกำลังกลัว ควรเคลื่อนที่อย่างไรจึงสื่อความหมาย
- ก. ยืนนิ่งยิ้มกว้าง
- ข. เดินเข้าหาอย่างมั่นใจ
- ค. ถอยห่างจากสิ่งที่กลัว
ดูเฉลย
ตอบ: ถอยห่างจากสิ่งที่กลัว — การถอยหนีแสดงความกลัวได้ชัดเจน
พูดว่า “เธอมาแล้วเหรอ” ด้วยเสียงเบา ช้า มองต่ำ สื่ออารมณ์ใด
- ก. เศร้า
- ข. ดีใจ
- ค. ตื่นเต้น
ดูเฉลย
ตอบ: เศร้า — เสียงเบา ช้า และสายตามองต่ำ สื่อถึงความเศร้า

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน ศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์ ม.3 หน่วย “นาฏศิลป์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี