NarWhizเปิดแอป ▶

ปฏิกิริยาในชีวิตประจำวัน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🔥 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ปฏิกิริยาเคมี · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.3/3, ว 2.1 ม.3/4, ว 2.1 ม.3/5, ว 2.1 ม.3/6 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ปฏิกิริยาในชีวิตประจำวัน

เริ่มกันปฏิกิริยาเคมีอยู่รอบตัว

เตาแก๊สลุกไหม้ รั้วเหล็กขึ้นสนิม

รูปปั้นหินอ่อนสึกกร่อน เกิดจากอะไร?

การเผาไหม้

เชื้อเพลิง + ออกซิเจน → CO₂ + H₂O + พลังงาน

เป็นปฏิกิริยาคายความร้อน

เผาไหม้สมบูรณ์ vs ไม่สมบูรณ์

ขึ้นกับว่าออกซิเจนพอไหม

ตัวอย่างเผาไหม้แก๊สหุงต้ม

แก๊สโพรเพน + ออกซิเจน → CO₂ + H₂O

คายความร้อนใช้หุงต้มอาหาร

เปลวไฟสีเหลืองมีเขม่า = อากาศไม่พอ

การเกิดสนิมเหล็ก

เหล็ก + ออกซิเจน + น้ำ → สนิมเหล็ก

ป้องกัน: ทาสี เคลือบสังกะสี ทาน้ำมัน

เกลือในน้ำทะเลทำให้เกิดสนิมเร็วขึ้น

ตัวอย่างทดลองตะปู 3 หลอด

สนิมเกิดเมื่อมีทั้งน้ำและออกซิเจน

ฝนกรด

SO₂ และ NOₓ จากโรงงาน รถยนต์ รวมกับน้ำในอากาศ

เกิดฝนกรด กัดกร่อนอาคารหินปูน และทำให้ดิน น้ำเป็นกรด

ลดได้: ดักจับ SO₂ ใช้ขนส่งสาธารณะ

ตัวอย่างฝนกรดกับรูปปั้นหินอ่อน

หินอ่อนและหินปูนคือ CaCO₃

กรด + สารคาร์บอเนต → เกลือ + น้ำ + CO₂

รูปปั้นจึงค่อย ๆ สึกกร่อน

ระวัง!สนิมต้องมีทั้ง 2 อย่าง

มีแต่น้ำ ไม่มี O₂ → ไม่เป็นสนิม

มีแต่อากาศแห้ง ไม่มีน้ำ → ไม่เป็นสนิม

สรุปสรุปบทเรียน

เผาไหม้: เชื้อเพลิง + O₂ → CO₂ + H₂O (O₂ ไม่พอเกิด CO)

สนิม = เหล็ก + น้ำ + O₂

ฝนกรด = SO₂/NOₓ + น้ำ → กัดกร่อนหินปูน

แบบฝึกหัด ปฏิกิริยาในชีวิตประจำวัน พร้อมเฉลย

  1. ทำไมเปลวไฟเตาแก๊สเป็นสีเหลืองและมีเขม่าดำ
    • ก. อากาศเย็นเกินไป
    • ข. เตาใหม่เกินไป
    • ค. ออกซิเจนไม่พอ เผาไหม้ไม่สมบูรณ์
    • ง. แก๊สมากเกินไปจนเผาไหม้สมบูรณ์
    ดูเฉลยตอบ: ออกซิเจนไม่พอ เผาไหม้ไม่สมบูรณ์
  2. ตะปูในหลอดใดเกิดสนิมเร็วที่สุด
    • ก. อยู่ในหลอดแห้งที่มีสารดูดความชื้น
    • ข. แช่น้ำที่มีอากาศละลายอยู่
    • ค. แช่น้ำต้มเดือดและปิดผิวด้วยน้ำมัน
    ดูเฉลยตอบ: แช่น้ำที่มีอากาศละลายอยู่
  3. ข้อใดช่วยป้องกันสนิมเหล็ก
    • ก. วางไว้กลางฝน
    • ข. ขัดผิวทิ้งไว้ในที่ชื้น
    • ค. ทาสีหรือเคลือบสังกะสี
    • ง. แช่น้ำเกลือ
    ดูเฉลยตอบ: ทาสีหรือเคลือบสังกะสี — สีหรือสังกะสีกันไม่ให้เหล็กสัมผัสน้ำและออกซิเจน
  4. แก๊สใดเป็นสาเหตุหลักของฝนกรด
    • ก. ฮีเลียม
    • ข. ไนโตรเจน
    • ค. ออกซิเจน
    • ง. ซัลเฟอร์ไดออกไซด์
    ดูเฉลยตอบ: ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ — SO₂ รวมกับน้ำในอากาศกลายเป็นกรด
  5. จริงหรือไม่: การเผาไหม้ไม่สมบูรณ์อาจเกิดแก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์ซึ่งเป็นพิษ
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ออกซิเจนไม่พอ คาร์บอนจึงกลายเป็น CO
  6. ข้อใดเป็นผลิตภัณฑ์ของการเผาไหม้สมบูรณ์
    • ก. คาร์บอนมอนอกไซด์และเขม่า
    • ข. คาร์บอนไดออกไซด์และน้ำ
    • ค. ไนโตรเจนและน้ำ
    • ง. ออกซิเจนและไฮโดรเจน
    ดูเฉลยตอบ: คาร์บอนไดออกไซด์และน้ำ — ออกซิเจนเพียงพอ คาร์บอนกลายเป็น CO₂ ทั้งหมด
  7. การเกิดสนิมเหล็กต้องมีสารใดบ้าง
    • ก. ออกซิเจนเท่านั้น
    • ข. คาร์บอนไดออกไซด์
    • ค. น้ำและออกซิเจน
    • ง. น้ำเท่านั้น
    ดูเฉลยตอบ: น้ำและออกซิเจน — ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งก็ไม่เกิดสนิม
  8. ฝนกรดทำลายสิ่งใดได้มากที่สุด
    • ก. ทองคำ
    • ข. พลาสติก
    • ค. แก้ว
    • ง. รูปปั้นหินอ่อนและหินปูน
    ดูเฉลยตอบ: รูปปั้นหินอ่อนและหินปูน — กรดทำปฏิกิริยากับแคลเซียมคาร์บอเนต
  9. กรดทำปฏิกิริยากับโลหะ เช่น สังกะสี เกิดแก๊สใด
    • ก. ไฮโดรเจน
    • ข. ออกซิเจน
    • ค. คาร์บอนไดออกไซด์
    • ง. ไนโตรเจน
    ดูเฉลยตอบ: ไฮโดรเจน — กรด + โลหะ → เกลือ + แก๊สไฮโดรเจน
  10. จริงหรือไม่: การนอนในห้องปิดสนิทที่มีเตาถ่านติดไฟอยู่เป็นอันตราย เพราะอาจเกิดแก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์
    ดูเฉลยตอบ: จริง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ปฏิกิริยาเคมี” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี