NarWhizเปิดแอป ▶

อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🔧 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ไฟฟ้า · ตัวชี้วัด ว 2.3 ม.3/1, ว 2.3 ม.3/2, ว 2.3 ม.3/3, ว 2.3 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

เริ่มกันข้างในมือถือมีอะไร?

แผงวงจรเต็มไปด้วยชิ้นส่วนเล็ก ๆ

แต่ละชิ้นมีหน้าที่ต่างกัน

รู้จักชิ้นส่วนหลัก

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ควบคุมกระแสไฟฟ้าขนาดเล็ก

ตัวต้านทาน

จำกัดปริมาณกระแสในวงจร

มีแบบค่าคงที่ และแบบปรับค่าได้ (เช่น ปุ่มปรับเสียง)

ค่าความต้านทานอ่านจากแถบสี

อ่านแถบสีตัวต้านทาน

แถบ 1–2 = ตัวเลข แถบ 3 = จำนวนเลข 0 ที่เติม

แถบทอง = คลาดเคลื่อน ±5%

ตัวอย่างอ่านค่า น้ำตาล-ดำ-แดง-ทอง

น้ำตาล 1 ดำ 0 → "10"

แดง 2 → เติม 0 สองตัว = 1,000 Ω

ทอง = ±5%

ไดโอด

ยอมให้กระแสไหลผ่านทางเดียว

ต่อถูกทิศ (ไบแอสตรง): กระแสผ่าน ต่อกลับ: ไม่ผ่าน

ใช้แปลงไฟฟ้ากระแสสลับเป็นกระแสตรง

LED (ไดโอดเปล่งแสง)

ขายาว = ขั้วบวก (แอโนด) ขาสั้น = ขั้วลบ (แคโทด)

ต่อกลับขั้วไม่ติด

ต้องต่อตัวต้านทานจำกัดกระแสเสมอ

ทรานซิสเตอร์

มี 3 ขา: เบส (B) คอลเลกเตอร์ (C) อิมิตเตอร์ (E)

กระแสเล็ก ๆ ที่เบส ควบคุมกระแสใหญ่ได้

ทำหน้าที่เป็นสวิตช์ และขยายสัญญาณ

ตัวอย่างวงจรไฟ LED

ถ่าน 3 V + ตัวต้านทาน + LED

LED ใช้ 2 V และกระแส 0.02 A

R = (3 − 2) ÷ 0.02 = 50 Ω

ตัวอย่างไฟทางเปิดเองตอนมืด

LDR (ตัวต้านทานไวแสง): มืด → ความต้านทานสูงขึ้น

วงจรทรานซิสเตอร์รับรู้แล้วเปิด LED

สว่าง → ความต้านทานต่ำ → ไฟดับ

ระวัง!LED ต่อตรงกับถ่านไม่ได้

ไม่มีตัวต้านทาน กระแสเกิน LED ไหม้ได้

และต้องหันขาให้ถูกขั้ว

สรุปสรุปบทเรียน

ตัวต้านทาน: จำกัดกระแส (อ่านแถบสี)

ไดโอด/LED: ผ่านทางเดียว ทรานซิสเตอร์: สวิตช์/ขยาย

ตัวเก็บประจุ: เก็บและคายประจุ

แบบฝึกหัด อิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น พร้อมเฉลย

  1. ชิ้นส่วนใดยอมให้กระแสไหลผ่านได้ทางเดียว
    • ก. ตัวเก็บประจุ
    • ข. สวิตช์
    • ค. ไดโอด
    • ง. ตัวต้านทาน
    ดูเฉลยตอบ: ไดโอด
  2. ตัวต้านทานแถบสี แดง-แดง-น้ำตาล มีค่ากี่โอห์ม
    ดูเฉลยตอบ: 220
  3. ตัวต้านทานแถบสี น้ำตาล-ดำ-ส้ม มีค่ากี่โอห์ม
    ดูเฉลยตอบ: 10000 — 1, 0 แล้วเติม 0 สามตัว = 10,000
  4. ตัวต้านทานแถบสี เหลือง-ม่วง-แดง มีค่ากี่โอห์ม
    ดูเฉลยตอบ: 4700 — 4, 7 แล้วเติม 0 สองตัว = 4,700
  5. ขาใดของ LED เป็นขั้วบวก
    • ก. ขาไหนก็ได้
    • ข. ขาสั้น (แคโทด)
    • ค. ขายาว (แอโนด)
    ดูเฉลยตอบ: ขายาว (แอโนด) — ขายาวต่อกับขั้วบวก
  6. ทรานซิสเตอร์มีกี่ขา
    ดูเฉลยตอบ: 3
  7. จริงหรือไม่: ไดโอดยอมให้กระแสไหลผ่านได้ทั้งสองทิศทาง
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ไดโอดให้กระแสผ่านทิศเดียว
  8. ตัวต้านทานปรับค่าได้ใช้ทำอะไร
    • ก. ให้กระแสผ่านทางเดียว
    • ข. ปุ่มปรับความดังของเสียง
    • ค. เปล่งแสง
    • ง. เก็บประจุไฟฟ้า
    ดูเฉลยตอบ: ปุ่มปรับความดังของเสียง — หมุนปรับค่าความต้านทาน กระแสจึงเปลี่ยน
  9. LDR มีสมบัติอย่างไร
    • ก. เก็บประจุไฟฟ้า
    • ข. ให้กระแสผ่านทางเดียว
    • ค. เปล่งแสงได้
    • ง. ความต้านทานเปลี่ยนตามความเข้มแสง
    ดูเฉลยตอบ: ความต้านทานเปลี่ยนตามความเข้มแสง — มืดความต้านทานสูง สว่างความต้านทานต่ำ
  10. LED ใช้ 2 V กระแส 0.01 A ต่อกับถ่าน 5 V ต้องใช้ตัวต้านทานกี่โอห์ม
    ดูเฉลยตอบ: 300 — (5 − 2) ÷ 0.01 = 300

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ไฟฟ้า” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี