NarWhizเปิดแอป ▶

คลื่นกล และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

〰️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: คลื่นและแสง · ตัวชี้วัด ว 2.3 ม.3/10, ว 2.3 ม.3/11, ว 2.3 ม.3/12, ว 2.3 ม.3/13 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: คลื่นกล และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

เริ่มกันโยนหินลงน้ำ

เกิดวงคลื่นกระจายออกไป

แต่ใบไม้บนน้ำแค่ขยับขึ้นลง ไม่ได้ลอยตามคลื่นไป

คลื่นคืออะไร

การถ่ายโอนพลังงานจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง

ตัวกลางแค่สั่นอยู่กับที่ ไม่ได้เคลื่อนตามคลื่นไป

ส่วนประกอบของคลื่น

สันคลื่น: จุดสูงสุด ท้องคลื่น: จุดต่ำสุด

แอมพลิจูด: ระยะจากแนวสมดุลถึงสันคลื่น

ความยาวคลื่น (λ): ระยะจากสันถึงสันถัดไป

ความถี่และคาบ

ความถี่ (f): จำนวนคลื่นใน 1 วินาที หน่วยเฮิรตซ์ (Hz)

คาบ (T): เวลาที่ใช้ครบ 1 คลื่น หน่วยวินาที

T = 1 ÷ f

อัตราเร็วคลื่น

v = f × λ

หน่วยเมตรต่อวินาที (m/s)

คลื่นกล: ตามขวาง และ ตามยาว

ต้องอาศัยตัวกลาง เช่น คลื่นน้ำ คลื่นเสียง คลื่นในเส้นเชือก

คลื่นตามขวาง: ตัวกลางสั่นตั้งฉากกับทิศคลื่น (เชือก)

คลื่นตามยาว: ตัวกลางสั่นขนานกับทิศคลื่น (เสียง สปริง)

คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ไม่ต้องใช้ตัวกลาง เดินทางในสุญญากาศได้

อัตราเร็ว 3 × 10⁸ m/s เท่ากันทุกชนิด

ประโยชน์และอันตราย

ใช้ให้เป็น ป้องกันให้ถูก

ตัวอย่างหาอัตราเร็วคลื่นน้ำ

คลื่นน้ำความถี่ 2 Hz ความยาวคลื่น 3 m

v = 2 × 3 = 6 m/s

ตัวอย่างหาความยาวคลื่นวิทยุ FM

สถานี 100 MHz = 100,000,000 Hz

λ = v ÷ f = 300,000,000 ÷ 100,000,000

= 3 m

ระวัง!ในอวกาศไม่มีเสียง

เสียงเป็นคลื่นกล ต้องมีตัวกลาง

อวกาศเป็นสุญญากาศ เสียงเดินทางไม่ได้

แต่แสงและคลื่นวิทยุเดินทางได้

สรุปสรุปบทเรียน

เคล็ดลับ: "v = fλ"

คลื่นกลต้องมีตัวกลาง คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าไม่ต้อง

เรียง: วิทยุ-ไมโคร-อินฟรา-แสง-ยูวี-เอกซ์-แกมมา

แบบฝึกหัด คลื่นกล และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า พร้อมเฉลย

  1. คลื่นเสียงความถี่ 170 Hz ความยาวคลื่น 2 m อัตราเร็วกี่ m/s
    ดูเฉลยตอบ: 340
  2. คลื่นชนิดใดเดินทางผ่านสุญญากาศได้
    • ก. คลื่นน้ำ
    • ข. คลื่นในสปริง
    • ค. แสง
    • ง. เสียง
    ดูเฉลยตอบ: แสง
  3. คลื่นความถี่ 5 Hz ความยาวคลื่น 4 m อัตราเร็วกี่ m/s
    ดูเฉลยตอบ: 20 — v = 5 × 4 = 20
  4. คลื่นอัตราเร็ว 30 m/s ความยาวคลื่น 6 m ความถี่กี่เฮิรตซ์
    ดูเฉลยตอบ: 5 — f = v ÷ λ = 30 ÷ 6
  5. คลื่นเสียงเป็นคลื่นแบบใด
    • ก. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
    • ข. คลื่นตามยาว
    • ค. คลื่นตามขวาง
    ดูเฉลยตอบ: คลื่นตามยาว — อนุภาคอากาศสั่นอัด-ขยายในแนวเดียวกับทิศคลื่น
  6. คลื่นมีความถี่ 4 Hz คาบของคลื่นกี่วินาที
    ดูเฉลยตอบ: 0.25 — T = 1 ÷ 4 = 0.25 s
  7. จริงหรือไม่: คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทุกชนิดเดินทางในสุญญากาศด้วยอัตราเร็วเท่ากัน
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  8. ระยะจากสันคลื่นหนึ่งถึงสันคลื่นถัดไป เรียกว่าอะไร
    • ก. คาบ
    • ข. ความถี่
    • ค. แอมพลิจูด
    • ง. ความยาวคลื่น
    ดูเฉลยตอบ: ความยาวคลื่น — ความยาวคลื่นวัดจากสันถึงสัน หรือท้องถึงท้องที่อยู่ถัดกัน
  9. รังสีใดทำให้ผิวไหม้แดดและเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง
    • ก. อินฟราเรด
    • ข. อัลตราไวโอเลต
    • ค. ไมโครเวฟ
    • ง. คลื่นวิทยุ
    ดูเฉลยตอบ: อัลตราไวโอเลต — ทาครีมกันแดดเพื่อกันรังสี UV
  10. คลื่นวิทยุความถี่ 1,000,000 Hz มีความยาวคลื่นกี่เมตร (v = 300,000,000 m/s)
    ดูเฉลยตอบ: 300 — λ = 300,000,000 ÷ 1,000,000 = 300

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “คลื่นและแสง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี