NarWhizเปิดแอป ▶

เลนส์และกระจกโค้ง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🔍 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: คลื่นและแสง · ตัวชี้วัด ว 2.3 ม.3/10, ว 2.3 ม.3/11, ว 2.3 ม.3/12, ว 2.3 ม.3/13 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: เลนส์และกระจกโค้ง

เริ่มกันแว่นขยายจุดไฟได้!

ส่องแดดผ่านแว่นขยาย แสงรวมเป็นจุดเล็ก ๆ ร้อนมาก

เกิดจากอะไร? (อันตราย ห้ามลองเล่นเองนะ)

เลนส์นูน และ เลนส์เว้า

เลนส์นูน: ตรงกลางหนา ขอบบาง → รวมแสง

เลนส์เว้า: ตรงกลางบาง ขอบหนา → กระจายแสง

จุดโฟกัสและความยาวโฟกัส

จุดโฟกัส (F): จุดที่แสงขนานมารวมกัน

ความยาวโฟกัส (f): ระยะจากเลนส์ถึงจุดโฟกัส

ภาพจริง และ ภาพเสมือน

ดูว่าแสงตัดกันจริงหรือไม่

ภาพจากเลนส์นูน

ขึ้นกับระยะวัตถุ (u) เทียบกับ f

ภาพจากเลนส์เว้า

ได้ภาพเสมือน หัวตั้ง เล็กกว่าวัตถุเสมอ

ใช้ในแว่นสายตาสั้น และตาแมวประตู

ตัวอย่างส่องตัวหนังสือด้วยแว่นขยาย

แว่นขยาย f = 10 cm

วางตัวหนังสือห่าง 5 cm (ใกล้กว่า f)

→ ภาพเสมือน หัวตั้ง ขยายใหญ่

ตัวอย่างรับภาพบนฉาก

เลนส์นูน f = 10 cm วางเทียนห่าง 30 cm

30 cm ไกลกว่า 2f (20 cm)

→ ภาพจริง หัวกลับ เล็กกว่าเทียน รับบนฉากได้

ตัวอย่างเลือกกระจกให้ถูกงาน

คิดว่าต้องการ "รวมแสง" หรือ "มองกว้าง"

ระวัง!ภาพเสมือนรับด้วยฉากไม่ได้

ภาพจากแว่นขยายเกิดฝั่งเดียวกับวัตถุ

เอาฉากไปรับก็ไม่เห็นภาพ

สรุปสรุปบทเรียน

เลนส์นูน/กระจกเว้า: รวมแสง เลนส์เว้า/กระจกนูน: กระจายแสง

ภาพจริง: หัวกลับ รับบนฉากได้ ภาพเสมือน: หัวตั้ง รับไม่ได้

เคล็ดลับ: "นูน-รวม เว้า-กระจาย" (สำหรับเลนส์)

แบบฝึกหัด เลนส์และกระจกโค้ง พร้อมเฉลย

  1. วัตถุอยู่ใกล้เลนส์นูนกว่าความยาวโฟกัส ภาพเป็นอย่างไร
    • ก. จริง หัวกลับ เล็กกว่า
    • ข. เสมือน หัวตั้ง ขยาย
    • ค. ไม่เกิดภาพ
    • ง. จริง หัวกลับ ขยาย
    ดูเฉลยตอบ: เสมือน หัวตั้ง ขยาย
  2. กระจกโค้งที่ติดตรงทางแยกเป็นกระจกชนิดใด
    • ก. กระจกนูน
    • ข. กระจกเว้า
    • ค. กระจกเงาราบ
    ดูเฉลยตอบ: กระจกนูน
  3. เลนส์ใดรวมแสงไปที่จุดโฟกัส
    • ก. กระจกเงาราบ
    • ข. เลนส์เว้า
    • ค. เลนส์นูน
    ดูเฉลยตอบ: เลนส์นูน — เลนส์นูนหักเหแสงขนานให้รวมกันที่จุดโฟกัส
  4. ภาพที่รับด้วยฉากได้ เรียกว่าอะไร
    • ก. ภาพจริง
    • ข. ภาพเสมือน
    ดูเฉลยตอบ: ภาพจริง — แสงตัดกันจริง จึงฉายบนฉากได้
  5. เลนส์นูน f = 15 cm วางวัตถุห่าง 40 cm ภาพเป็นอย่างไร
    • ก. จริง หัวกลับ ขยาย
    • ข. ไม่เกิดภาพ
    • ค. จริง หัวกลับ เล็กกว่าวัตถุ
    • ง. เสมือน หัวตั้ง ขยาย
    ดูเฉลยตอบ: จริง หัวกลับ เล็กกว่าวัตถุ — 40 cm ไกลกว่า 2f = 30 cm
  6. เลนส์เว้าให้ภาพแบบใดเสมอ
    • ก. เสมือน หัวตั้ง ขยาย
    • ข. จริง ขนาดเท่าวัตถุ
    • ค. เสมือน หัวตั้ง เล็กกว่าวัตถุ
    • ง. จริง หัวกลับ
    ดูเฉลยตอบ: เสมือน หัวตั้ง เล็กกว่าวัตถุ — เลนส์เว้ากระจายแสง จึงให้ภาพเสมือน หัวตั้ง เล็กกว่าวัตถุเสมอ
  7. จริงหรือไม่: กระจกนูนให้มุมมองกว้าง จึงใช้เป็นกระจกมองข้างรถ
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  8. เตาแสงอาทิตย์ใช้กระจกแบบใด
    • ก. กระจกเงาราบ
    • ข. กระจกเว้า
    • ค. กระจกนูน
    ดูเฉลยตอบ: กระจกเว้า — กระจกเว้ารวมแสงไปที่จุดเดียว เกิดความร้อนสูง
  9. เลนส์นูน f = 10 cm วางวัตถุห่าง 20 cm ภาพมีขนาดอย่างไร
    • ก. เล็กกว่าวัตถุ
    • ข. เท่าวัตถุ
    • ค. ใหญ่กว่าวัตถุ
    ดูเฉลยตอบ: เท่าวัตถุ — วัตถุอยู่ที่ 2f พอดี ภาพจริงขนาดเท่าวัตถุ
  10. อุปกรณ์ใดใช้เลนส์นูนสร้างภาพจริงขยายบนฉาก
    • ก. กระจกมองข้างรถ
    • ข. กระจกเงาราบ
    • ค. เครื่องฉายภาพ
    • ง. ตาแมวประตู
    ดูเฉลยตอบ: เครื่องฉายภาพ — วัตถุอยู่ระหว่าง f กับ 2f ได้ภาพจริงขยาย

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “คลื่นและแสง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี