NarWhizเปิดแอป ▶

การสะท้อน และการหักเหของแสง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🪞 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: คลื่นและแสง · ตัวชี้วัด ว 2.3 ม.3/10, ว 2.3 ม.3/11, ว 2.3 ม.3/12, ว 2.3 ม.3/13 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การสะท้อน และการหักเหของแสง

เริ่มกันหลอดดูดในแก้วน้ำดูหักงอ!

แสงเปลี่ยนทิศเมื่อผ่านจากน้ำสู่อากาศ

การสะท้อนของแสง

มุมตกกระทบ = มุมสะท้อน

วัดมุมจากเส้นแนวฉาก (เส้นตั้งฉากกับผิวกระจก)

รังสีทั้งสองและเส้นแนวฉากอยู่ในระนาบเดียวกัน

ภาพในกระจกเงาราบ

ภาพเสมือน หัวตั้ง ขนาดเท่าวัตถุ

อยู่หลังกระจก ห่างเท่ากับวัตถุ

ซ้าย–ขวากลับกัน

ตัวอย่างหามุมสะท้อน

แสงทำมุม 30° กับผิวกระจก

มุมตกกระทบ = 90° − 30° = 60°

มุมสะท้อน = 60°

ตัวอย่างยืนหน้ากระจก

ยืนห่างกระจก 2 m ภาพอยู่หลังกระจก 2 m

เราห่างจากภาพ = 2 + 2 = 4 m

ความรู้เสริม: กระจกเงาราบ 2 บาน

กระจก 2 บานทำมุม θ กัน

จำนวนภาพ = (360 ÷ θ) − 1

เช่น ทำมุม 90° ได้ (360 ÷ 90) − 1 = 3 ภาพ

การหักเหของแสง

แสงผ่านตัวกลางต่างชนิด อัตราเร็วเปลี่ยน จึงเปลี่ยนทิศ

จากอากาศเข้าน้ำ: หักเหเข้าหาเส้นแนวฉาก

เร็ว ช้า แล้วเบนไปทางไหน

แสงเร็วในอากาศ ช้าลงในน้ำและแก้ว

การสะท้อนกลับหมด

แสงจากน้ำหรือแก้วออกสู่อากาศ

ถ้ามุมตกกระทบโตกว่ามุมวิกฤต แสงจะสะท้อนกลับทั้งหมด

ใช้ในใยแก้วนำแสง (อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง)

ปรากฏการณ์จากการหักเห

พบได้ในชีวิตประจำวัน

ระวัง!วัดมุมจากเส้นแนวฉาก

ไม่ใช่วัดจากผิวกระจก

ถ้าโจทย์ให้มุมกับผิว ให้เอา 90° ลบก่อน

สรุปสรุปบทเรียน

สะท้อน: มุมตกกระทบ = มุมสะท้อน (วัดจากเส้นแนวฉาก)

กระจกเงาราบ: ภาพเสมือน หัวตั้ง เท่าวัตถุ

หักเห: เข้าตัวกลางที่แสงช้ากว่า เบนเข้าหาเส้นแนวฉาก

แบบฝึกหัด การสะท้อน และการหักเหของแสง พร้อมเฉลย

  1. แสงตกกระทบกระจกเงาราบด้วยมุมตกกระทบ 35° มุมสะท้อนกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 35
  2. แสงจากอากาศเข้าสู่แก้ว จะเป็นอย่างไร
    • ก. ไม่เปลี่ยนทิศเลย
    • ข. สะท้อนกลับหมด
    • ค. ช้าลง และเบนเข้าหาเส้นแนวฉาก
    • ง. เร็วขึ้น และเบนออกจากเส้นแนวฉาก
    ดูเฉลยตอบ: ช้าลง และเบนเข้าหาเส้นแนวฉาก
  3. มุมระหว่างรังสีตกกระทบกับรังสีสะท้อน เท่ากับ 80° มุมตกกระทบกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 40 — มุมตกกระทบ = มุมสะท้อน = 80 ÷ 2
  4. จริงหรือไม่: สระน้ำดูตื้นกว่าความจริงเพราะการหักเหของแสง
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  5. การเกิดรุ้งกินน้ำเกี่ยวข้องกับข้อใดมากที่สุด
    • ก. การสะท้อนจากกระจกเงา
    • ข. การหักเหและการกระจายของแสงในหยดน้ำ
    • ค. แรงโน้มถ่วง
    • ง. คลื่นเสียง
    ดูเฉลยตอบ: การหักเหและการกระจายของแสงในหยดน้ำ — แสงขาวหักเหในหยดน้ำ และแยกเป็นสีต่าง ๆ
  6. แสงทำมุม 25° กับผิวกระจกเงาราบ มุมสะท้อนกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 65 — มุมตกกระทบ = 90 − 25 = 65° = มุมสะท้อน
  7. ยืนห่างกระจกเงาราบ 1.5 m ระยะระหว่างตัวเรากับภาพกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 3 — 1.5 + 1.5 = 3
  8. กระจกเงาราบ 2 บานทำมุม 60° กัน เห็นภาพกี่ภาพ
    ดูเฉลยตอบ: 5 — (360 ÷ 60) − 1 = 5
  9. ภาพในกระจกเงาราบมีลักษณะใด
    • ก. ภาพเสมือน ขนาดเล็กกว่าวัตถุ
    • ข. ภาพจริง ขนาดใหญ่กว่าวัตถุ
    • ค. ภาพเสมือน หัวตั้ง ขนาดเท่าวัตถุ
    • ง. ภาพจริง หัวกลับ
    ดูเฉลยตอบ: ภาพเสมือน หัวตั้ง ขนาดเท่าวัตถุ — กระจกเงาราบให้ภาพเสมือน หัวตั้ง ขนาดเท่าวัตถุ และกลับซ้ายขวา
  10. ใยแก้วนำแสงอาศัยหลักการใด
    • ก. การหักเหเข้าหาเส้นแนวฉาก
    • ข. การสะท้อนกลับหมด
    • ค. การกระเจิงของแสง
    • ง. การดูดกลืนแสง
    ดูเฉลยตอบ: การสะท้อนกลับหมด — แสงสะท้อนกลับไปมาภายในเส้นใยโดยไม่ออกนอกใย

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “คลื่นและแสง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี