การเกิดฤดูกาล วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🌦️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ดาราศาสตร์ · ตัวชี้วัด ว 3.1 ม.3/1, ว 3.1 ม.3/2, ว 3.1 ม.3/3, ว 3.1 ม.3/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การเกิดฤดูกาล

เริ่มกันธันวาคมที่ไทยเย็น แต่ออสเตรเลียร้อน!

อยู่บนโลกใบเดียวกัน

ทำไมฤดูจึงตรงข้ามกัน?

โลกเคลื่อนที่ 2 แบบ

แต่ละแบบทำให้เกิดปรากฏการณ์ต่างกัน

การเกิดฤดูกาล

แกนโลกเอียงประมาณ 23.5° และชี้ทิศเดิมตลอดปี

ขณะโคจร ซีกโลกเหนือและใต้ผลัดกันเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์

แสงตั้งฉาก กับ แสงเฉียง

แสงตั้งฉาก: พลังงานตกบนพื้นที่เล็ก → ร้อนกว่า

แสงเฉียง: พลังงานกระจายบนพื้นที่กว้าง → เย็นกว่า

กลางวันยาว กลางคืนสั้น

ซีกโลกที่เอียงเข้าหาดวงอาทิตย์

กลางวันยาวกว่ากลางคืน ได้รับความร้อนนานกว่า

→ เป็นฤดูร้อนของซีกโลกนั้น

4 วันสำคัญในรอบปี

วันที่โดยประมาณ (ซีกโลกเหนือ)

ตัวอย่างเดือนธันวาคม

ช่วงธันวาคม ซีกโลกเหนือเอียงออกจากดวงอาทิตย์

กลางวันสั้น แสงทำมุมเฉียง → อากาศเย็นในไทย

ขณะที่ออสเตรเลีย (ซีกโลกใต้) เป็นฤดูร้อน

ตัวอย่างเดือนมิถุนายน

ซีกโลกเหนือเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์

ยุโรป ญี่ปุ่น: ฤดูร้อน กลางวันยาว

ออสเตรเลีย อาร์เจนตินา: ฤดูหนาว

ฤดูกาลของไทย

ไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร อุณหภูมิทั้งปีต่างกันไม่มาก

มี 3 ฤดู: ร้อน ฝน หนาว

ฤดูฝนมากับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้

ถ้าแกนโลกไม่เอียง?

ทุกที่ได้รับแสงแบบเดิมตลอดปี

กลางวันยาวเท่ากลางคืนทุกวัน

จะไม่มีฤดูกาล

ระวัง!ไม่ใช่เพราะโลกใกล้–ไกลดวงอาทิตย์

โลกอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดช่วงต้นเดือนมกราคม

แต่ตอนนั้นซีกโลกเหนือเป็นฤดูหนาว!

สรุปสรุปบทเรียน

เคล็ดลับ: "ฤดูกาลมาจากแกนเอียง ไม่ใช่ระยะทาง"

เอียงเข้าหา: แสงตั้งฉาก กลางวันยาว → ร้อน

เหนือ–ใต้ ฤดูตรงข้ามกัน

แบบฝึกหัด การเกิดฤดูกาล พร้อมเฉลย

สาเหตุหลักของการเกิดฤดูกาลคืออะไร
- ก. ดวงอาทิตย์ร้อนไม่เท่ากันแต่ละเดือน
- ข. ดวงจันทร์บังแสง
- ค. โลกอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ในฤดูร้อน
- ง. แกนโลกเอียงขณะโคจรรอบดวงอาทิตย์
ดูเฉลย
ตอบ: แกนโลกเอียงขณะโคจรรอบดวงอาทิตย์
เมื่อไทยเป็นฤดูหนาว (ธันวาคม) ออสเตรเลียเป็นฤดูใด
- ก. ฤดูร้อน
- ข. ฤดูหนาว
- ค. ฤดูฝน
ดูเฉลย
ตอบ: ฤดูร้อน
จริงหรือไม่: ฤดูร้อนเกิดเพราะโลกเคลื่อนเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — เกิดจากแกนโลกเอียง ซีกโลกเหนือและใต้จึงมีฤดูตรงข้ามกัน
แกนโลกเอียงประมาณกี่องศา
- ก. 5°
- ข. 90°
- ค. 45°
- ง. 23.5°
ดูเฉลย
ตอบ: 23.5° — แกนโลกเอียงประมาณ 23.5° ทำให้เกิดฤดูกาล
วันที่กลางวันยาวที่สุดในซีกโลกเหนือคือวันใด
- ก. วสันตวิษุวัต (~21 มีนาคม)
- ข. ศารทวิษุวัต (~23 กันยายน)
- ค. ครีษมายัน (~21 มิถุนายน)
- ง. เหมายัน (~22 ธันวาคม)
ดูเฉลย
ตอบ: ครีษมายัน (~21 มิถุนายน) — วันครีษมายัน ซีกโลกเหนือหันเข้าหาดวงอาทิตย์มากที่สุด
วันวิษุวัตมีลักษณะอย่างไร
- ก. ไม่มีกลางคืน
- ข. กลางคืนยาวที่สุด
- ค. กลางวันยาวที่สุด
- ง. กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากัน
ดูเฉลย
ตอบ: กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากัน — วันวิษุวัต ดวงอาทิตย์ตรงเส้นศูนย์สูตร กลางวันกับกลางคืนจึงยาวเท่ากัน
ทำไมแสงที่ตกตั้งฉากทำให้ร้อนกว่าแสงเฉียง
- ก. พลังงานตกบนพื้นที่เล็กกว่า
- ข. แสงเดินทางเร็วกว่า
- ค. ดวงอาทิตย์อยู่ใกล้กว่า
- ง. แสงมีสีต่างกัน
ดูเฉลย
ตอบ: พลังงานตกบนพื้นที่เล็กกว่า — พลังงานเท่ากันแต่กระจุกในพื้นที่เล็ก
จริงหรือไม่: โลกอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในช่วงเดือนมกราคม
ดูเฉลย
ตอบ: จริง — ซึ่งเป็นฤดูหนาวของซีกโลกเหนือ แสดงว่าระยะทางไม่ใช่สาเหตุของฤดูกาล
ฤดูฝนของไทยเกี่ยวข้องกับลมใด
- ก. ลมบก
- ข. ลมสุริยะ
- ค. ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้
- ง. ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ
ดูเฉลย
ตอบ: ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ — พัดพาความชื้นจากมหาสมุทรอินเดีย
โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบ 1 รอบใช้เวลาประมาณเท่าใด
- ก. 1 วัน
- ข. 365 วัน
- ค. 24 ชั่วโมง
- ง. 29.5 วัน
ดูเฉลย
ตอบ: 365 วัน — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ ประมาณ 365 วัน หรือ 1 ปี

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ดาราศาสตร์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี