บทบาทรัฐ นโยบายการเงินการคลัง สังคมศึกษา ม.3

อุ่นเครื่องข้าวจานละ 50 แล้วขึ้นเป็น 55

ทำไมของแพงขึ้นทุกปี?

รัฐมีเครื่องมืออะไรช่วยดูแลบ้าง?

มาดูบทบาทของรัฐทางเศรษฐกิจกัน

บทบาทของรัฐทางเศรษฐกิจ

จัดสินค้าและบริการสาธารณะ เช่น ถนน โรงเรียน

รักษาเสถียรภาพ ควบคุมราคาให้เป็นธรรม

กระจายรายได้ ลดความเหลื่อมล้ำ

เงินเฟ้อ และ เงินฝืด

เงินเฟ้อ: ราคาสินค้าสูงขึ้นต่อเนื่อง เงินซื้อของได้น้อยลง

เงินฝืด: ราคาสินค้าลดลงต่อเนื่อง คนชะลอใช้จ่าย

ทั้งสองแบบ ถ้ารุนแรง เป็นปัญหาทั้งคู่

นโยบายการเงิน

ผู้ดูแล: ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)

เครื่องมือหลัก: อัตราดอกเบี้ยนโยบาย

ควบคุมปริมาณเงินในระบบเศรษฐกิจ

นโยบายการเงินแบบเข้มงวด

ใช้เมื่อเงินเฟ้อสูง

ขึ้นอัตราดอกเบี้ย ➜ คนกู้น้อยลง ออมมากขึ้น

เงินหมุนเวียนลดลง ราคาสินค้าชะลอตัว

นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย

ใช้เมื่อเศรษฐกิจซบเซา

ลดอัตราดอกเบี้ย ➜ คนกู้ไปลงทุนมากขึ้น

เกิดการจ้างงาน เศรษฐกิจฟื้นตัว

นโยบายการคลัง

ผู้ดูแล: รัฐบาล (กระทรวงการคลัง)

เครื่องมือ: ภาษี และ งบประมาณรายจ่าย

งบประมาณมี 3 แบบ: สมดุล ขาดดุล เกินดุล

ตัวอย่างตัวอย่าง: คำนวณอัตราเงินเฟ้อ

ข้าวจานละ 50 บาท ปีต่อมา 55 บาท

เพิ่มขึ้น 55 − 50 = 5 บาท

5 ÷ 50 × 100 = 10%

ตัวอย่างตัวอย่าง: งบประมาณขาดดุล

รัฐมีรายได้ 3 ล้านล้านบาท

แต่ตั้งรายจ่าย 3.5 ล้านล้านบาท

ขาดดุล 0.5 ล้านล้านบาท (กู้เงินมาชดเชย)

ระวัง!การเงิน ≠ การคลัง

การเงิน = ธปท. + ดอกเบี้ย + ปริมาณเงิน

การคลัง = รัฐบาล + ภาษี + งบประมาณ

สรุปสรุป เคล็ดลับจำง่าย

การเงิน: ธปท. ปรับดอกเบี้ย

การคลัง: รัฐบาล ใช้ภาษีและงบประมาณ

เงินเฟ้อ ➜ ขึ้นดอกเบี้ย / ซบเซา ➜ ลดดอกเบี้ย เพิ่มรายจ่าย