ภาษี สังคมศึกษา ม.3

อุ่นเครื่องถนน โรงเรียน โรงพยาบาล มาจากไหน?

ส่วนใหญ่สร้างจาก "ภาษี"

ที่ประชาชนและธุรกิจจ่ายให้รัฐ

แม้แต่ซื้อขนม เราก็จ่ายภาษีแล้ว!

ภาษีคืออะไร

เงินที่รัฐเก็บจากประชาชนและธุรกิจ ตามกฎหมาย

ไม่ได้รับสิ่งตอบแทนโดยตรงทันที

แต่ได้รับบริการสาธารณะกลับคืนมา

ภาษีทางตรง

ผู้เสียภาษีรับภาระเอง ผลักให้คนอื่นไม่ได้

เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ภาษีเงินได้นิติบุคคล (บริษัท)

ภาษีทางอ้อม

ผู้ขายผลักภาระไปให้ผู้ซื้อได้ โดยรวมในราคาสินค้า

เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ปัจจุบันเก็บ 7%

ภาษีสรรพสามิต อากรขาเข้า

ใครเก็บภาษี

กระทรวงการคลังมี 3 กรมหลัก

ท้องถิ่น (อปท.) เก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ภาษีป้าย

ภาษีอัตราก้าวหน้า

ยิ่งรายได้สูง อัตราภาษียิ่งสูงขึ้น

ใช้กับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทย

ช่วยลดความเหลื่อมล้ำ

ภาษีอัตราคงที่ และ ถดถอย

อัตราคงที่: ทุกคนเสียอัตราเดียวกัน เช่น VAT 7%

อัตราถดถอย: รายได้สูง อัตราเมื่อเทียบรายได้ต่ำลง

VAT จึงเป็นภาระของคนรายได้น้อยมากกว่า

ตัวอย่างตัวอย่าง: คิด VAT 7%

ซื้อของราคา 200 บาท (ยังไม่รวม VAT)

VAT = 200 × 7 ÷ 100 = 14 บาท

จ่ายทั้งหมด 200 + 14 = 214 บาท

ตัวอย่างตัวอย่าง: ภาษีเงินได้แบบขั้นบันได

เงินได้สุทธิ 400,000 บาท

150,000 แรก ยกเว้น / 150,000 ถัดไป × 5% = 7,500

อีก 100,000 × 10% = 10,000 ➜ รวม 17,500 บาท

หลักการเก็บภาษีที่ดี

เป็นธรรม: ตามความสามารถในการจ่าย

แน่นอน: กฎชัดเจน รู้ล่วงหน้า

สะดวก และประหยัดค่าใช้จ่ายในการเก็บ

ระวัง!อย่าคูณภาษีเงินได้ทั้งก้อน

เงินได้สุทธิ 400,000 ไม่ใช่ × 10% = 40,000

ต้องคิดเป็นขั้น ๆ ได้ 17,500 บาท

สรุปสรุป เคล็ดลับจำง่าย

ทางตรง: เงินได้ (ผลักภาระไม่ได้)

ทางอ้อม: VAT สรรพสามิต อากร (รวมในราคา)

เงินได้บุคคล = อัตราก้าวหน้า คิดเป็นขั้น