NarWhizเปิดแอป ▶

คำสมาส: หลักการสร้างคำ ภาษาไทย ม.3

🧷 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: คำสมาสและคำสนธิ · ตัวชี้วัด ท 4.1 ม.3/1, ท 4.1 ม.3/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: คำสมาส: หลักการสร้างคำ

อุ่นเครื่องอ่านอย่างไรให้ถูก?

ประวัติศาสตร์ อ่าน ประ-หวัด-ติ-สาด

คำสมาสมักออกเสียงสระเชื่อมระหว่างคำ (ติ)

คำสมาสคืออะไร

นำคำบาลีหรือสันสกฤตตั้งแต่ 2 คำมาต่อกัน

ได้คำใหม่ที่มีความหมายใหม่

เสียงของคำไม่กลืนกัน (ต่างจากสนธิ)

หลักที่ 1: บาลีสันสกฤตทั้งคู่

ทุกคำในคำสมาสต้องมาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต

ถ้ามีคำไทย เขมร หรืออังกฤษปน = ไม่ใช่สมาส

หลักที่ 2: แปลจากหลังไปหน้า

คำหลักอยู่ข้างหลัง คำขยายอยู่ข้างหน้า

จึงแปลจากคำหลังย้อนมาคำหน้า

หลักที่ 3: ตัดการันต์และสระอะ

คำหน้าที่มีการันต์ ให้ตัดการันต์ทิ้ง

คำหน้าไม่เติมสระอะ (ไม่ประวิสรรชนีย์)

หลักที่ 4: อ่านเชื่อมเสียง

ออกเสียงสระที่พยัญชนะท้ายของคำหน้า

สุขภาพ อ่าน สุก-ขะ-พาบ

ภูมิศาสตร์ อ่าน พู-มิ-สาด

หลักที่ 5: พระ + บาลีสันสกฤต

คำว่า "พระ" (มาจาก วร) นำหน้าคำบาลีสันสกฤต

นับเป็นคำสมาส เช่น พระหัตถ์ พระบาท พระกรรณ

ตัวอย่างตรวจทีละขั้น: วิทยาศาสตร์

แยกคำ → ดูต้นทาง → แปล → ตัดสิน

ตัวอย่างแยกคำสมาส / ไม่ใช่สมาส

ใช้ 2 คำถาม: ทุกคำมาจากบาลีสันสกฤตไหม? แปลหลังไปหน้าได้ไหม?

ระวัง!กับดักข้อสอบ

ราชวัง พลเมือง ผลไม้ มีคำไทยปน → ไม่ใช่สมาส

บางคำสมาสไม่อ่านเชื่อมเสียง เช่น ชลบุรี (ชน-บุ-รี)

สรุปสรุปบทเรียน

สมาส = บาลีสันสกฤตต่อกัน แปลหลัง→หน้า อ่านเชื่อมเสียง

คำหน้าตัดการันต์ ไม่เติมสระอะ

เคล็ดลับ: เจอคำไทยปน = ตัดทิ้งทันที

แบบฝึกหัด คำสมาส: หลักการสร้างคำ พร้อมเฉลย

  1. จริงหรือไม่: คำสมาสแปลความหมายจากคำหลังไปคำหน้า
    ดูเฉลยตอบ: จริง — คำหลักอยู่หลัง เช่น ราชบุตร = บุตรของราชา
  2. จริงหรือไม่: "พระหัตถ์" เป็นคำสมาส เพราะคำว่า พระ นำหน้าคำบาลีสันสกฤต
    ดูเฉลยตอบ: จริง — พระ + หัตถ์ (มือ) นับเป็นคำสมาส
  3. จริงหรือไม่: "ชลบุรี" ต้องอ่านว่า ชน-ละ-บุ-รี
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — คำสมาสบางคำอ่านตามความนิยม ชลบุรี อ่าน ชน-บุ-รี
  4. "ประวัติศาสตร์" เกิดจากคำบาลีสันสกฤตกี่คำ
    ดูเฉลยตอบ: 2 — ประวัติ + ศาสตร์

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.3 หน่วย “คำสมาสและคำสนธิ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี