คำสนธิ 3 ชนิด ภาษาไทย ม.3
🧪 บทเรียนภาษาไทย มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: คำสมาสและคำสนธิ · ตัวชี้วัด ท 4.1 ม.3/1, ท 4.1 ม.3/4
เนื้อหาบทเรียน: คำสนธิ 3 ชนิด
อุ่นเครื่องเสียงละลายเข้าหากัน
มหา + อิสี → มเหสี
อะ + อิ กลายเป็น เอ!
คำสนธิคืออะไร
เชื่อมคำบาลีสันสกฤตเข้าด้วยกันเหมือนสมาส
แต่เสียงท้ายคำหน้ากับเสียงต้นคำหลังกลืนเป็นเสียงใหม่
สนธิมี 3 ชนิด
สระสนธิ: สระกลืนกัน
พยัญชนะสนธิ: พยัญชนะเปลี่ยน
นิคหิตสนธิ: สํ เปลี่ยนรูป
สระสนธิ แบบที่ 1: อะ/อา + อะ/อา → อา
ตัดสระท้ายคำหน้า แล้วใช้สระ อา
ธน + อาคาร = ธนาคาร
วิทยา + อาลัย = วิทยาลัย
สระสนธิ แบบที่ 2: เสียงเปลี่ยนเป็น เอ / โอ / อู
อะ + อิ → เอ อะ + อุ → โอ หรือ อู
เสียงสระ 2 ตัวรวมเป็นเสียงใหม่
สระสนธิ แบบที่ 3: อิ อุ กลายเป็น ย ว
อิ + สระอื่น → เปลี่ยน อิ เป็น ย
อุ/อู + สระอื่น → เปลี่ยนเป็น ว
นิคหิตสนธิ (สํ)
สํ + พยัญชนะ → เป็นพยัญชนะตัวท้ายของวรรคนั้น
สํ + สระ → เป็น ม
พยัญชนะสนธิ
พบน้อยในภาษาไทย
นิสฺ → นิร ทุสฺ → ทุร
นิสฺ + ภัย = นิรภัย ทุสฺ + ชน = ทุรชน
ตัวอย่างสนธิทีละขั้น: วิทยา + อาลัย
ดูเสียงท้ายคำหน้า + เสียงต้นคำหลัง
ตัวอย่างสนธิทีละขั้น: สํ + ฐาน
นิคหิตเปลี่ยนตามวรรคของพยัญชนะตัวหลัง
ระวัง!สมาส หรือ สนธิ?
ราชการ = สมาส (ต่อกันเฉย ๆ เสียงไม่เปลี่ยน)
ราชูปถัมภ์ = สนธิ (อะ + อุ → อู)
มีคำไทยปน = ไม่ใช่ทั้งสองแบบ
สรุปสรุปบทเรียน
สระสนธิ: เสียงสระรวมกัน | นิคหิตสนธิ: สํ → ง ญ ณ น ม
พยัญชนะสนธิ: นิสฺ→นิร ทุสฺ→ทุร
เคล็ดลับ: สนธิ = "เสียงเปลี่ยน" สมาส = "เสียงไม่เปลี่ยน"
แบบฝึกหัด คำสนธิ 3 ชนิด พร้อมเฉลย
- จริงหรือไม่: "ธนาคาร" เกิดจากการสนธิ ธน + อาคาร
ดูเฉลย
ตอบ: จริง — เสียงสระ อะ กับ อา กลืนเป็น อา - จริงหรือไม่: สนธิกับสมาสเหมือนกันทุกอย่าง
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — สนธิมีการกลืนเสียง สมาสไม่มี - คำสนธิในภาษาไทยแบ่งได้กี่ชนิด
ดูเฉลย
ตอบ: 3 — สระสนธิ พยัญชนะสนธิ นิคหิตสนธิ
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน ภาษาไทย ม.3 หน่วย “คำสมาสและคำสนธิ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี