NarWhizเปิดแอป ▶

แรงเสียดทาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🛷 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: แรงและการเคลื่อนที่ · ตัวชี้วัด ว 2.2 ป.5/1, ว 2.2 ป.5/2, ว 2.2 ป.5/3, ว 2.2 ป.5/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: แรงเสียดทาน

ทำไมลูกบอลกลิ้งแล้วหยุดเอง?

เตะลูกบอลบนสนามหญ้า สักพักก็ช้าลงจนหยุด

มีแรงอะไรมาต้านไว้นะ

แรงเสียดทานคืออะไร

แรงที่เกิดระหว่างผิวสัมผัสของวัตถุ

ต้านการเคลื่อนที่ มีทิศตรงข้ามกับทิศที่วัตถุเคลื่อน

ผลของแรงเสียดทาน

ทำให้วัตถุที่เคลื่อนที่ช้าลงจนหยุด

และทำให้วัตถุที่วางอยู่ไม่ไถลไปง่าย ๆ

ผิวสัมผัสมีผล

ผิวขรุขระ → แรงเสียดทานมาก

ผิวเรียบลื่น → แรงเสียดทานน้อย

น้ำหนักมีผล

วัตถุหนัก กดผิวสัมผัสมาก → แรงเสียดทานมาก

กล่องเปล่าลากง่ายกว่ากล่องที่ใส่หนังสือเต็ม

ดันแล้วไม่ขยับ

ดันกล่องหนัก 20 N แต่กล่องไม่ขยับ

แสดงว่าแรงเสียดทานต้านไว้ 20 N พอดี แรงลัพธ์ = 0

เพิ่มหรือลดแรงเสียดทาน

บางครั้งอยากได้มาก บางครั้งอยากได้น้อย

มีทั้งประโยชน์และโทษ

ประโยชน์: เดินไม่ลื่น เบรกรถได้ จับของได้แน่น

โทษ: ทำให้สึกหรอ เกิดความร้อน เปลืองแรง

ระวังพลาดแรงเสียดทานไม่ได้ช่วยดัน

บางคนคิดว่าแรงเสียดทานไปทางเดียวกับที่ของเคลื่อน

ความจริง: สวนทางกับการเคลื่อนที่เสมอ

ตัวอย่างหาแรงลัพธ์เมื่อมีแรงเสียดทาน

ดันกล่องไปทางขวา 10 N แรงเสียดทาน 4 N

แรงลัพธ์ = 10 − 4 = 6 N ไปทางขวา

ตัวอย่างการทดลองลากกล่อง

ลากกล่องเดิมบนพื้น 3 แบบ อ่านค่าเครื่องชั่งสปริง

พรมต้องใช้แรงมากที่สุด → พรมมีแรงเสียดทานมากที่สุด

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "เสียดทาน = เบรกธรรมชาติ สวนทางเสมอ"

ขรุขระ/หนัก → มาก เรียบ/มีน้ำมัน/มีล้อ → น้อย

แบบฝึกหัด แรงเสียดทาน พร้อมเฉลย

  1. ลากกล่องไปทางขวา 15 N แรงเสียดทาน 9 N แรงลัพธ์กี่นิวตัน
    ดูเฉลยตอบ: 6 — 15 − 9 = 6 N ไปทางขวา
  2. ทำไมรองเท้ากีฬาจึงมีดอกยางขรุขระ
    • ก. ลดแรงเสียดทาน วิ่งเร็วขึ้น
    • ข. เพิ่มแรงเสียดทาน ไม่ให้ลื่น
    • ค. ให้สวยงามอย่างเดียว
    • ง. ให้รองเท้าเบา
    ดูเฉลยตอบ: เพิ่มแรงเสียดทาน ไม่ให้ลื่น — ผิวขรุขระเพิ่มแรงเสียดทาน ทำให้ยึดพื้นได้ดี
  3. จริงหรือไม่: แรงเสียดทานมีทิศทางเดียวกับการเคลื่อนที่
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — แรงเสียดทานมีทิศตรงข้ามกับการเคลื่อนที่
  4. พื้นแบบใดมีแรงเสียดทานมากที่สุด
    • ก. พื้นน้ำแข็ง
    • ข. พื้นเคลือบน้ำมัน
    • ค. พื้นกระดาษทราย
    • ง. พื้นกระจก
    ดูเฉลยตอบ: พื้นกระดาษทราย — ผิวยิ่งขรุขระ แรงเสียดทานยิ่งมาก
  5. ดันตู้ 30 N แต่ตู้ไม่ขยับเลย แรงเสียดทานเท่ากับกี่นิวตัน
    ดูเฉลยตอบ: 30 — ตู้นิ่ง แรงลัพธ์เป็นศูนย์ แรงเสียดทานจึงเท่ากับแรงดัน 30 N
  6. ลากรถของเล่นด้วยแรง 12 N มีแรงเสียดทาน 5 N แรงลัพธ์กี่นิวตัน
    ดูเฉลยตอบ: 7 — 12 − 5 = 7 N ไปทางที่ลาก
  7. ลากกล่องเดียวกันบนพรม ไม้ กระจก อ่านค่าได้ 6 N, 4 N, 2 N สรุปได้อย่างไร
    • ก. กระจกมีแรงเสียดทานมากที่สุด
    • ข. พรมมีแรงเสียดทานมากที่สุด
    • ค. ไม้มีแรงเสียดทานน้อยที่สุด
    • ง. ทุกพื้นเท่ากัน
    ดูเฉลยตอบ: พรมมีแรงเสียดทานมากที่สุด — ต้องใช้แรงลากมากที่สุดบนพรม แปลว่าแรงเสียดทานบนพรมมากที่สุด
  8. ลากกล่องใบเดียวกัน ตอนว่างกับตอนใส่ของหนัก ต่างกันอย่างไร
    • ก. เท่ากัน
    • ข. ไม่มีแรงเสียดทานทั้งคู่
    • ค. ใส่ของหนัก แรงเสียดทานมากกว่า
    • ง. กล่องว่าง แรงเสียดทานมากกว่า
    ดูเฉลยตอบ: ใส่ของหนัก แรงเสียดทานมากกว่า — วัตถุหนักกดผิวสัมผัสมาก แรงเสียดทานจึงมาก
  9. ข้อใดเป็นโทษของแรงเสียดทาน
    • ก. ทำให้จับดินสอได้แน่น
    • ข. ทำให้เบรกรถได้
    • ค. ทำให้เดินไม่ลื่น
    • ง. ทำให้ยางรถและพื้นรองเท้าสึก
    ดูเฉลยตอบ: ทำให้ยางรถและพื้นรองเท้าสึก — การเสียดสีทำให้ผิวสึกกร่อน
  10. ทำไมช่างจึงหยอดน้ำมันที่โซ่จักรยาน
    • ก. เพิ่มแรงเสียดทาน
    • ข. ลดแรงเสียดทาน ปั่นลื่นขึ้น
    • ค. ทำให้โซ่เป็นสนิม
    • ง. ทำให้โซ่หนักขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: ลดแรงเสียดทาน ปั่นลื่นขึ้น — น้ำมันทำให้ผิวลื่น แรงเสียดทานน้อยลง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “แรงและการเคลื่อนที่” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี