NarWhizเปิดแอป ▶

เสียงเกิดและเดินทางมาถึงหู วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

👂 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: เสียง · ตัวชี้วัด ว 2.3 ป.5/1, ว 2.3 ป.5/2, ว 2.3 ป.5/3, ว 2.3 ป.5/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: เสียงเกิดและเดินทางมาถึงหู

จับคอแล้วพูด "อาาา"

ลองเอามือแตะที่คอแล้วพูดยาว ๆ

รู้สึกอะไรสั่น ๆ ไหม?

เสียงเกิดจากการสั่น

วัตถุที่ทำให้เกิดเสียง เรียกว่า แหล่งกำเนิดเสียง

เมื่อวัตถุสั่น จึงเกิดเสียง

เสียงต้องมีตัวกลาง

เสียงเดินทางผ่านสิ่งที่อยู่ระหว่างแหล่งกำเนิดกับหู

สิ่งนั้นเรียกว่า ตัวกลาง

ตัวกลาง 3 แบบ

เสียงผ่านได้ทั้งของแข็ง ของเหลว และแก๊ส

ไม่มีตัวกลาง ไม่มีเสียง

ในอวกาศเป็นสุญญากาศ ไม่มีอากาศ

เสียงเดินทางไม่ได้ นักบินอวกาศจึงคุยผ่านวิทยุ

เราได้ยินได้อย่างไร

ไล่ตามเสียงทีละขั้น

เสียงเดินทางเร็วแค่ไหน

ในอากาศ เสียงเดินทางประมาณ 340 เมตรต่อวินาที

แสงเร็วกว่ามาก จึงเห็นฟ้าแลบก่อนได้ยินฟ้าร้อง

ระวังพลาดเสียงไม่ได้ผ่านแค่อากาศ

หลายคนคิดว่าเสียงไปได้แค่ในอากาศ

ที่จริง ของแข็งส่งเสียงได้ดีกว่าอากาศอีก

ตัวอย่างโทรศัพท์ถ้วยกระดาษ

พูดใส่ถ้วย → ก้นถ้วยสั่น → เส้นเชือกที่ขึงตึงสั่นต่อ

→ ถ้วยอีกใบสั่น → เพื่อนได้ยิน (ตัวกลาง = เชือก)

ตัวอย่างคำนวณระยะฟ้าผ่า

เห็นฟ้าแลบ แล้วนับได้ 3 วินาทีจึงได้ยินฟ้าร้อง

340 × 3 = 1,020 เมตร ประมาณ 1 กิโลเมตร

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "สั่น → ส่ง → รับ"

วัตถุสั่น → ตัวกลาง (แข็ง เหลว แก๊ส) ส่งต่อ → หูรับ สมองแปล

แบบฝึกหัด เสียงเกิดและเดินทางมาถึงหู พร้อมเฉลย

  1. โทรศัพท์ถ้วยกระดาษ ถ้าปล่อยเชือกให้หย่อน จะเป็นอย่างไร
    • ก. เสียงเปลี่ยนเป็นเพลง
    • ข. ได้ยินเหมือนเดิม
    • ค. ได้ยินดังขึ้น
    • ง. ได้ยินเสียงเบาลงหรือไม่ได้ยิน
    ดูเฉลยตอบ: ได้ยินเสียงเบาลงหรือไม่ได้ยิน — เชือกหย่อนส่งการสั่นได้ไม่ดี เสียงจึงไปไม่ถึง
  2. เสียงเดินทาง 340 เมตรต่อวินาที เสียงฟ้าร้องใช้เวลา 2 วินาที ฟ้าผ่าอยู่ห่างกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 680 — 340 × 2 = 680 เมตร
  3. เสียงเกิดจากอะไร
    • ก. สีของวัตถุ
    • ข. ความร้อน
    • ค. แสงสว่าง
    • ง. การสั่นของวัตถุ
    ดูเฉลยตอบ: การสั่นของวัตถุ — วัตถุต้องสั่นจึงเกิดเสียง
  4. ข้อใดไม่ใช่ตัวกลางของเสียง
    • ก. น้ำ
    • ข. ไม้
    • ค. สุญญากาศ
    • ง. อากาศ
    ดูเฉลยตอบ: สุญญากาศ — สุญญากาศไม่มีอนุภาคของสาร เสียงจึงเดินทางผ่านไม่ได้
  5. จริงหรือไม่: นักบินอวกาศนอกยานคุยกันด้วยเสียงตะโกนได้ชัดเจน
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — อวกาศไม่มีอากาศเป็นตัวกลาง ต้องใช้วิทยุ
  6. จริงหรือไม่: เสียงเดินทางผ่านน้ำได้
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ของเหลวเป็นตัวกลางของเสียงได้ ปลาวาฬจึงส่งเสียงคุยกันได้ไกล
  7. ทำไมเราเห็นฟ้าแลบก่อนได้ยินฟ้าร้อง
    • ก. เสียงเกิดทีหลังแสง 1 ชั่วโมง
    • ข. แสงเดินทางเร็วกว่าเสียงมาก
    • ค. ฟ้าร้องอยู่ไกลกว่าฟ้าแลบ
    • ง. หูทำงานช้ากว่าตา
    ดูเฉลยตอบ: แสงเดินทางเร็วกว่าเสียงมาก — ทั้งสองเกิดพร้อมกัน แต่แสงเร็วกว่าเสียงมาก
  8. ได้ยินฟ้าร้องหลังเห็นฟ้าแลบ 5 วินาที (เสียงเดินทาง 340 เมตรต่อวินาที) ฟ้าผ่าห่างกี่เมตร
    ดูเฉลยตอบ: 1700 — 340 × 5 = 1,700 เมตร
  9. เมื่อตีกลอง ส่วนใดสั่นจนเกิดเสียง
    • ก. สีของกลอง
    • ข. ขากลอง
    • ค. ไม้ตีเท่านั้น
    • ง. หนังกลอง
    ดูเฉลยตอบ: หนังกลอง — หนังกลองสั่นแล้วทำให้อากาศรอบ ๆ สั่นตาม
  10. ส่วนใดของหูที่สั่นเมื่อเสียงเข้าไปกระทบ
    • ก. เยื่อแก้วหู
    • ข. ใบหู
    • ค. ผม
    • ง. ขนตา
    ดูเฉลยตอบ: เยื่อแก้วหู — เสียงทำให้เยื่อแก้วหูสั่น แล้วส่งต่อไปยังสมอง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “เสียง” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี