NarWhizเปิดแอป ▶

แผนที่ดาวและการบอกตำแหน่งดาว วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🗺️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: ดาวและกลุ่มดาว · ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/1, ว 3.1 ป.5/2

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: แผนที่ดาวและการบอกตำแหน่งดาว

หาดาวบนฟ้ากว้าง ๆ ยังไง?

ท้องฟ้ากว้างมาก ดาวเต็มไปหมด

เราใช้ "แผนที่ดาว" ช่วยหาได้!

แผนที่ดาวคืออะไร

แผ่นภาพท้องฟ้าที่บอกตำแหน่งดาวและกลุ่มดาว

มี 2 แผ่นซ้อนกัน หมุนให้ตรงวันที่และเวลาที่จะดู

ส่วนต่าง ๆ บนแผนที่ดาว

ขอบวงรีของช่องฟ้า = ขอบฟ้า

ตรงกลาง = จุดเหนือศีรษะ

ทิศบนแผนที่ดาว สลับกัน

เราถือแผนที่ดาวยกขึ้นเหนือศีรษะ (มองขึ้นฟ้า)

ตะวันออกจึงอยู่ซ้าย ตะวันตกอยู่ขวา ต่างจากแผนที่โลก

วิธีใช้แผนที่ดาว

ทำทีละขั้น

บอกตำแหน่งด้วยมุมทิศ

มุมทิศ วัดจากทิศเหนือ หมุนตามเข็มนาฬิกา

เหนือ 0° ตะวันออก 90° ใต้ 180° ตะวันตก 270°

บอกตำแหน่งด้วยมุมเงย

มุมเงย วัดจากขอบฟ้าขึ้นไปหาดาว

ใช้มือกะคร่าว ๆ ได้: กำปั้นเหยียดแขนสุด ≈ 10 องศา

ระวังพลาดถือแผนที่ผิดด้าน

ถ้าหันหน้าไปทิศใต้ ต้องให้คำว่า "ใต้" อยู่ด้านล่างของแผนที่

ถือผิดด้าน กลุ่มดาวจะกลับหัว หาไม่เจอ!

ตัวอย่างหาดาวด้วยมุมทิศ–มุมเงย

ดาวอยู่มุมทิศ 90° มุมเงย 30°

1) หันไปทิศตะวันออก (90°) 2) กำปั้น 3 ทบจากขอบฟ้า (≈ 30°)

ตัวอย่างอ่านทิศจากมุมทิศ

มุมทิศ 180° = ทิศใต้ มุมทิศ 270° = ทิศตะวันตก

มุมทิศ 45° อยู่ระหว่างเหนือกับตะวันออก (ตะวันออกเฉียงเหนือ)

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "หมุนวันตรงเวลา หันหน้า ยกให้ทิศนั้นอยู่ล่าง"

มุมทิศ เริ่มที่เหนือตามเข็มนาฬิกา มุมเงย เริ่มที่ขอบฟ้า กำปั้น ≈ 10°

แบบฝึกหัด แผนที่ดาวและการบอกตำแหน่งดาว พร้อมเฉลย

  1. ดาวอยู่สูงจากขอบฟ้าเท่ากับกำปั้น 4 ทบ (กำปั้นละประมาณ 10°) มุมเงยประมาณกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 40 — 4 × 10 = 40 องศา
  2. ดาวอยู่ที่มุมทิศ 270° ต้องหันหน้าไปทางทิศใด
    • ก. ตะวันออก
    • ข. ตะวันตก
    • ค. ใต้
    • ง. เหนือ
    ดูเฉลยตอบ: ตะวันตก — วัดจากเหนือ 0° ตามเข็มนาฬิกา 270° คือทิศตะวันตก
  3. บนแผนที่ดาว ตรงกลางแผนที่หมายถึงอะไร
    • ก. จุดเหนือศีรษะ
    • ข. ขอบฟ้า
    • ค. ทิศเหนือ
    • ง. ดวงอาทิตย์
    ดูเฉลยตอบ: จุดเหนือศีรษะ — ขอบคือขอบฟ้า ตรงกลางคือจุดเหนือศีรษะ
  4. จริงหรือไม่: บนแผนที่ดาว ทิศตะวันออกและตะวันตกสลับกับแผนที่โลก
    ดูเฉลยตอบ: จริง — เพราะเรายกแผนที่ขึ้นมองท้องฟ้า
  5. มุมทิศของทิศตะวันออกคือกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 90 — เริ่มที่เหนือ 0° หมุนตามเข็มนาฬิกา ตะวันออก = 90°
  6. มุมทิศของทิศใต้คือกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 180 — เหนือ 0° ตะวันออก 90° ใต้ 180°
  7. มุมเงยของดาวที่อยู่ตรงเหนือศีรษะพอดีคือเท่าใด
    • ก. 180 องศา
    • ข. 45 องศา
    • ค. 0 องศา
    • ง. 90 องศา
    ดูเฉลยตอบ: 90 องศา — จากขอบฟ้า 0° ถึงเหนือศีรษะ 90°
  8. ดาวที่เพิ่งขึ้นจากขอบฟ้า มีมุมเงยประมาณเท่าใด
    • ก. 0 องศา
    • ข. 90 องศา
    • ค. 180 องศา
    • ง. 360 องศา
    ดูเฉลยตอบ: 0 องศา — ขอบฟ้ามีมุมเงย 0 องศา
  9. ดาวสูงจากขอบฟ้ากำปั้น 6 ทบ (กำปั้นละ 10°) มุมเงยประมาณกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 60 — 6 × 10 = 60 องศา
  10. หันหน้าไปทางทิศเหนือ ต้องถือแผนที่ดาวอย่างไร
    • ก. ให้คำว่าใต้อยู่ด้านล่าง
    • ข. ให้คำว่าเหนืออยู่ด้านล่าง
    • ค. วางไว้บนพื้น
    • ง. ถือกลับหน้า
    ดูเฉลยตอบ: ให้คำว่าเหนืออยู่ด้านล่าง — ทิศที่หันหน้าไปต้องอยู่ด้านล่างของแผนที่

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “ดาวและกลุ่มดาว” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี