การขึ้นตกของกลุ่มดาว วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🌌 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: ดาวและกลุ่มดาว · ตัวชี้วัด ว 3.1 ป.5/1, ว 3.1 ป.5/2

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การขึ้นตกของกลุ่มดาว

ภาพบนฟ้า

คนโบราณลากเส้นเชื่อมดาว เป็นรูปคน สัตว์ สิ่งของ

เรียกว่า "กลุ่มดาว"

กลุ่มดาวคืออะไร

กลุ่มของดาวฤกษ์ที่ปรากฏอยู่ใกล้กันบนท้องฟ้า

คนจินตนาการเป็นรูปร่าง ช่วยให้จำตำแหน่งดาวได้ง่าย

กลุ่มดาวที่ควรรู้จัก

ทั้งชื่อสากลและชื่อแบบไทย

ขึ้นตะวันออก ตกตะวันตก

กลุ่มดาวขึ้นทางทิศตะวันออก และตกทางทิศตะวันตก

เหมือนดวงอาทิตย์และดวงจันทร์

ทำไมดาวเคลื่อนที่

จริง ๆ ดาวไม่ได้วิ่ง แต่โลกหมุนรอบตัวเอง

จากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก เราจึงเห็นดาวเคลื่อนไปทางตะวันตก

ดาวเหนือแทบไม่เคลื่อนที่

ดาวเหนืออยู่เกือบตรงแกนหมุนของโลก

จึงเห็นอยู่ที่ทิศเหนือเกือบตลอดคืน ใช้บอกทิศได้

ขึ้นเร็วขึ้นทุกคืน

กลุ่มดาวเดิมขึ้นเร็วขึ้นวันละประมาณ 4 นาที

ผ่านไป 1 เดือน ขึ้นเร็วขึ้นประมาณ 2 ชั่วโมง

ฤดูต่างกัน เห็นกลุ่มดาวต่างกัน

เพราะโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ด้านกลางคืนจึงหันไปคนละทิศในแต่ละเดือน

แบบรูปนี้วนซ้ำเหมือนเดิมทุกปี

ระวังพลาดดาวไม่ได้ขึ้นเวลาเดิมทุกคืน

หลายคนคิดว่ากลุ่มดาวขึ้นเวลาเดียวกันทุกคืน

ความจริงขึ้นเร็วขึ้นคืนละประมาณ 4 นาที

ตัวอย่างคำนวณเวลาขึ้นของดาว

คืนนี้กลุ่มดาวขึ้นเวลา 20:00 น.

อีก 1 เดือน ขึ้นเร็วขึ้น 2 ชั่วโมง → ประมาณ 18:00 น.

ตัวอย่างดาวเปลี่ยนตำแหน่งในหนึ่งคืน

หัวค่ำ: นายพรานอยู่ใกล้ขอบฟ้าทิศตะวันออก

เที่ยงคืน: อยู่สูงกลางฟ้า เช้ามืด: ลงไปทางทิศตะวันตก

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ดาวขึ้นตะวันออก ตกตะวันตก คืนละ 4 นาที เดือนละ 2 ชั่วโมง"

หน้าหนาว = นายพราน กลางปี = แมงป่อง

แบบฝึกหัด การขึ้นตกของกลุ่มดาว พร้อมเฉลย

กลุ่มดาวขึ้นเวลา 22 นาฬิกา อีก 2 เดือนจะขึ้นประมาณกี่นาฬิกา
ดูเฉลย
ตอบ: 18 — เดือนละ 2 ชั่วโมง 2 เดือน = 4 ชั่วโมง 22 − 4 = 18 นาฬิกา
กลุ่มดาวนายพรานเห็นชัดตอนหัวค่ำในช่วงเดือนใด
- ก. ไม่เคยเห็นในประเทศไทย
- ข. ทุกเดือนตลอดคืน
- ค. มิถุนายน – สิงหาคม
- ง. ธันวาคม – กุมภาพันธ์
ดูเฉลย
ตอบ: ธันวาคม – กุมภาพันธ์ — นายพรานเด่นบนฟ้าหัวค่ำในหน้าหนาว
กลุ่มดาวขึ้นและตกทางทิศใด
- ก. ขึ้นตะวันตก ตกตะวันออก
- ข. ขึ้นตะวันออก ตกตะวันตก
- ค. ไม่ขึ้นไม่ตก
- ง. ขึ้นเหนือ ตกใต้
ดูเฉลย
ตอบ: ขึ้นตะวันออก ตกตะวันตก — เหมือนดวงอาทิตย์ เพราะโลกหมุนจากตะวันตกไปตะวันออก
ทำไมเราจึงเห็นดาวเคลื่อนที่จากตะวันออกไปตะวันตก
- ก. ลมพัดดาว
- ข. ดวงจันทร์ดึงดาว
- ค. ดาวบินรอบโลก
- ง. โลกหมุนรอบตัวเองจากตะวันตกไปตะวันออก
ดูเฉลย
ตอบ: โลกหมุนรอบตัวเองจากตะวันตกไปตะวันออก — การหมุนของโลกทำให้เห็นดาวเคลื่อนที่
จริงหรือไม่: กลุ่มดาวเดิมขึ้นเร็วขึ้นคืนละประมาณ 4 นาที
ดูเฉลย
ตอบ: จริง — สะสมแล้วเดือนละประมาณ 2 ชั่วโมง
ดาวขึ้นเร็วขึ้นคืนละ 4 นาที ผ่านไป 15 คืน ขึ้นเร็วขึ้นกี่นาที
ดูเฉลย
ตอบ: 60 — 4 × 15 = 60 นาที = 1 ชั่วโมง
กลุ่มดาวขึ้นเวลา 21 นาฬิกา อีก 1 เดือนจะขึ้นประมาณกี่นาฬิกา
ดูเฉลย
ตอบ: 19 — เร็วขึ้นประมาณ 2 ชั่วโมง 21 − 2 = 19 นาฬิกา
ดาวดวงใดเห็นอยู่ทางทิศเหนือเกือบตลอดคืน ใช้บอกทิศได้
- ก. ดาวศุกร์
- ข. ดาวเหนือ
- ค. ดาวลูกไก่
- ง. ดาวอังคาร
ดูเฉลย
ตอบ: ดาวเหนือ — ดาวเหนืออยู่เกือบตรงแกนหมุนของโลก
ทำไมแต่ละฤดูเห็นกลุ่มดาวตอนหัวค่ำต่างกัน
- ก. ดาวดับไปบางฤดู
- ข. โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์
- ค. กลุ่มดาวย้ายบ้าน
- ง. ดวงจันทร์บังดาว
ดูเฉลย
ตอบ: โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ — ตำแหน่งโลกในวงโคจรเปลี่ยน ด้านกลางคืนจึงหันไปทางดาวต่างกลุ่ม
หัวค่ำเห็นกลุ่มดาวอยู่ทิศตะวันออก ตอนเช้ามืดจะเห็นกลุ่มดาวนั้นไปทางใด
- ก. ทิศตะวันออกที่เดิม
- ข. ทิศตะวันตก
- ค. หายไปจากฟ้าตลอดกาล
- ง. ทิศเหนือเสมอ
ดูเฉลย
ตอบ: ทิศตะวันตก — กลุ่มดาวเคลื่อนจากตะวันออกไปตะวันตก

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “ดาวและกลุ่มดาว” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี