NarWhizเปิดแอป ▶

ค้นหาข้อมูลและตรวจสอบความน่าเชื่อถือ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🔎 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: ข้อมูลและการสื่อสาร · ตัวชี้วัด ว 4.2 ป.5/3, ว 4.2 ป.5/4, ว 4.2 ป.5/5

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ค้นหาข้อมูลและตรวจสอบความน่าเชื่อถือ

ข่าวนี้จริงไหม?

มีข้อความส่งต่อกันว่า "ดื่มน้ำมะนาวรักษาได้ทุกโรค!"

เราจะเชื่อเลยดีไหม?

ค้นหาด้วยคำค้น

คำค้น = คำสั้น ๆ ที่ตรงกับสิ่งที่อยากรู้

ใช้คำสำคัญ 2–3 คำ ดีกว่าพิมพ์ประโยคยาว

เทคนิคการค้นหา

ช่วยให้ได้ผลตรงขึ้น

ตรวจความน่าเชื่อถือ

ถามตัวเองก่อนเชื่อ

สัญญาณเตือนข่าวปลอม

ถ้าเห็นแบบนี้ ต้องระวัง

เทียบหลายแหล่ง

ค้นอย่างน้อย 2–3 แหล่ง

ถ้าแหล่งที่น่าเชื่อถือบอกตรงกัน จึงเชื่อได้มากขึ้น

ใช้ข้อมูลอย่างถูกต้อง

เขียนอ้างอิงแหล่งที่มาเมื่อนำข้อมูลไปใช้

ไม่คัดลอกงานคนอื่นทั้งหมดมาเป็นของตัวเอง

ระวังพลาดยอดไลก์เยอะ ≠ จริง

โพสต์ที่มีคนแชร์มาก ไม่ได้แปลว่าถูกต้อง

ต้องดูที่แหล่งที่มาและหลักฐาน

ตัวอย่างตรวจข่าว "น้ำมะนาวรักษาทุกโรค"

1) ไม่บอกผู้เขียน 2) พาดหัวเกินจริง 3) ชวนซื้อสินค้า

4) เว็บหน่วยงานสาธารณสุขไม่ได้บอกแบบนี้ → ไม่น่าเชื่อถือ

ตัวอย่างปรับคำค้นให้ดีขึ้น

ค้น "ดาว" ได้ผลกว้างมาก ทั้งดารา ร้านค้า

ปรับเป็น "กลุ่มดาวนายพราน เดือนที่เห็น" → ได้ผลตรงขึ้น

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ค้นให้ตรง ดูใครเขียน เทียบหลายแหล่ง อ้างที่มา"

แบบฝึกหัด ค้นหาข้อมูลและตรวจสอบความน่าเชื่อถือ พร้อมเฉลย

  1. แหล่งข้อมูลใดน่าเชื่อถือที่สุดเรื่องการป้องกันโรค
    • ก. เว็บไซต์ของกรมควบคุมโรค
    • ข. โพสต์ที่ไม่มีชื่อผู้เขียน
    • ค. ข้อความส่งต่อในกลุ่มแชต
    • ง. โฆษณาขายยา
    ดูเฉลยตอบ: เว็บไซต์ของกรมควบคุมโรค — หน่วยงานรัฐด้านสุขภาพมีผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบข้อมูล
  2. อยากรู้วิธีประหยัดน้ำในบ้าน คำค้นใดดีที่สุด
    • ก. วิธีประหยัดน้ำ ในบ้าน
    • ข. น้ำ
    • ค. บ้าน
    • ง. ฉันอยากรู้ว่าจะทำยังไงดีนะ
    ดูเฉลยตอบ: วิธีประหยัดน้ำ ในบ้าน — คำสำคัญสั้นและตรงประเด็น
  3. คำค้นใดเหมาะที่สุดเมื่ออยากรู้เรื่องการเกิดฝน
    • ก. ฟ้า
    • ข. อยากรู้มาก ๆ
    • ค. การเกิดฝน
    • ง. ฝน ตก ที่ ไหน เมื่อ ไร ทำไม อย่างไร
    ดูเฉลยตอบ: การเกิดฝน — คำค้นสั้นและตรงประเด็น
  4. จริงหรือไม่: ข่าวที่มีคนแชร์มาก ๆ เป็นข่าวจริงเสมอ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ต้องตรวจแหล่งที่มา การแชร์มากไม่ใช่หลักฐาน
  5. จริงหรือไม่: ควรเปรียบเทียบข้อมูลจากหลายแหล่งก่อนเชื่อ
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ถ้าแหล่งที่เชื่อถือได้หลายแหล่งตรงกัน จึงเชื่อได้มากขึ้น
  6. ข้อใดเป็นสัญญาณของข่าวปลอม
    • ก. มีวันที่เผยแพร่
    • ข. มาจากหน่วยงานรัฐ
    • ค. พาดหัวเกินจริงและเร่งให้รีบแชร์
    • ง. บอกชื่อผู้เขียน
    ดูเฉลยตอบ: พาดหัวเกินจริงและเร่งให้รีบแชร์ — ข่าวปลอมมักใช้ภาษาเกินจริงและเร่งให้แชร์
  7. นำข้อมูลจากเว็บไซต์มาทำรายงาน ควรทำอย่างไร
    • ก. ลบชื่อผู้เขียน
    • ข. ไม่ต้องบอกใคร
    • ค. เขียนอ้างอิงแหล่งที่มา
    • ง. คัดลอกทั้งหมดเป็นของตัวเอง
    ดูเฉลยตอบ: เขียนอ้างอิงแหล่งที่มา — อ้างอิงแหล่งที่มาเป็นการเคารพผู้เขียน
  8. ค้น "ดาว" แล้วได้ผลไม่ตรง ควรทำอย่างไร
    • ก. ปิดเครื่อง
    • ข. เชื่อผลแรกที่เจอ
    • ค. เลิกค้นหา
    • ง. เพิ่มคำให้เจาะจง เช่น "กลุ่มดาว"
    ดูเฉลยตอบ: เพิ่มคำให้เจาะจง เช่น "กลุ่มดาว" — การเพิ่มคำสำคัญช่วยให้ผลตรงขึ้น
  9. เว็บไซต์ที่ลงท้ายด้วย .go.th เป็นของใคร
    • ก. หน่วยงานราชการไทย
    • ข. ร้านค้าออนไลน์
    • ค. บุคคลทั่วไปทุกคน
    • ง. เกม
    ดูเฉลยตอบ: หน่วยงานราชการไทย — .go.th ใช้สำหรับหน่วยงานรัฐของไทย
  10. จริงหรือไม่: ได้รับข้อความแปลก ๆ ควรตรวจสอบก่อนส่งต่อ
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ช่วยหยุดการแพร่ข่าวปลอม

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “ข้อมูลและการสื่อสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี