NarWhizเปิดแอป ▶

บทกลับ คณิตศาสตร์ ม.2

🔃 บทเรียนคณิตศาสตร์ มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: การให้เหตุผลทางเรขาคณิต · ตัวชี้วัด ค 2.2 ม.2/1

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: บทกลับ

อุ่นเครื่องฝนตก ถนนเปียก

“ถ้าฝนตก แล้วถนนเปียก” จริง

กลับเป็น “ถ้าถนนเปียก แล้วฝนตก” จริงไหม?

อาจมีคนรดน้ำต้นไม้ก็ได้!

ประโยค “ถ้า...แล้ว...”

ถ้า p แล้ว q

p = เหตุ (สิ่งที่กำหนด)

q = ผล (สิ่งที่สรุป)

บทกลับคืออะไร

สลับเหตุกับผล

“ถ้า p แล้ว q” → “ถ้า q แล้ว p”

ตัวอย่างบทกลับที่ไม่จริง

เดิม: ถ้าเป็นจัตุรัส แล้วมีมุมฉาก 4 มุม ✓

บทกลับ: ถ้ามีมุมฉาก 4 มุม แล้วเป็นจัตุรัส ✗

ตัวอย่างค้าน: สี่เหลี่ยมผืนผ้า

ตัวอย่างถ้า x = 3 แล้ว x² = 9

เดิม: จริง เพราะ 3² = 9

บทกลับ: ถ้า x² = 9 แล้ว x = 3

ไม่จริง! เพราะ x = −3 ก็ได้

บทกลับที่เป็นจริง

บางทฤษฎีบท บทกลับก็จริงด้วย

ต้องพิสูจน์แยกกันนะ

ตัวอย่างบทกลับของสามเหลี่ยมหน้าจั่ว

เดิม: ถ้า AB = AC แล้ว ∠B = ∠C ✓

บทกลับ: ถ้า ∠B = ∠C แล้ว AB = AC ✓

พิสูจน์ได้ด้วย ม.ม.ด.

ตัวอย่างบทกลับของมุมตรงข้ามที่จุดยอด

เดิม: ถ้าเป็นมุมตรงข้ามที่จุดยอด แล้วเท่ากัน ✓

บทกลับ: ถ้ามุมสองมุมเท่ากัน แล้วเป็นมุมตรงข้ามที่จุดยอด ✗

ตัวอย่างค้าน: มุมในสามเหลี่ยมด้านเท่า

“ก็ต่อเมื่อ”

ถ้าทั้งข้อความเดิมและบทกลับจริง

เขียนรวมกันด้วยคำว่า “ก็ต่อเมื่อ”

เช่น △ เป็นมุมฉาก ก็ต่อเมื่อ c² = a² + b²

ระวัง!เดิมจริง ≠ บทกลับจริง

อย่าคิดว่าบทกลับจริงตาม

ต้องพิสูจน์ใหม่ หรือหาตัวอย่างค้าน

ตัวอย่างค้านแค่ 1 ตัวอย่างก็พอ

สรุปสรุป

บทกลับ = สลับ “ถ้า” กับ “แล้ว”

เดิมจริง บทกลับอาจไม่จริง → ใช้ตัวอย่างค้าน

จริงทั้งคู่ → เขียน “ก็ต่อเมื่อ”

แบบฝึกหัด บทกลับ พร้อมเฉลย

  1. บทกลับของ “ถ้า x = 3 แล้ว x² = 9” คือข้อใด และจริงไหม
    • ก. ถ้า x ≠ 3 แล้ว x² ≠ 9 (จริง)
    • ข. ถ้า x = 9 แล้ว x² = 3
    • ค. ถ้า x² = 9 แล้ว x = 3 (ไม่จริง)
    • ง. ถ้า x² = 9 แล้ว x = 3 (จริง)
    ดูเฉลยตอบ: ถ้า x² = 9 แล้ว x = 3 (ไม่จริง)
  2. จริงหรือไม่: บทกลับของ “ถ้าเส้นตรงสองเส้นขนานกัน แล้วมุมแย้งเท่ากัน” เป็นจริง
    ดูเฉลยตอบ: จริง — ถ้ามุมแย้งเท่ากัน แล้วเส้นตรงสองเส้นขนานกัน
  3. ข้อความใดที่บทกลับเป็นจริงด้วย
    • ก. ถ้าเป็นจัตุรัส แล้วเป็นสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
    • ข. ถ้าสามเหลี่ยมมีด้านเท่ากันสามด้าน แล้วมีมุมเท่ากันสามมุม
    • ค. ถ้า x = 2 แล้ว x² = 4
    • ง. ถ้าเป็นจำนวนเฉพาะ แล้วเป็นจำนวนคี่
    ดูเฉลยตอบ: ถ้าสามเหลี่ยมมีด้านเท่ากันสามด้าน แล้วมีมุมเท่ากันสามมุม
  4. จริงหรือไม่: ถ้าข้อความเป็นจริง บทกลับต้องเป็นจริงเสมอ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง
  5. บทกลับของ “ถ้า a > 0 และ b > 0 แล้ว ab > 0” คือข้อใด
    • ก. ถ้า a < 0 และ b < 0 แล้ว ab < 0
    • ข. ถ้า ab > 0 แล้ว a < 0
    • ค. ถ้า ab > 0 แล้ว a > 0 และ b > 0
    • ง. ถ้า ab < 0 แล้ว a < 0
    ดูเฉลยตอบ: ถ้า ab > 0 แล้ว a > 0 และ b > 0
  6. จริงหรือไม่: บทกลับของ “ถ้า a > 0 และ b > 0 แล้ว ab > 0” เป็นจริง
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ตัวอย่างค้าน: a = −1, b = −1 ได้ ab = 1 > 0
  7. บทกลับของทฤษฎีบทพีทาโกรัสคือข้อใด
    • ก. ถ้าเป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก แล้ว c² = a² + b²
    • ข. ถ้า c² = a² + b² แล้วเป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก
    • ค. ถ้า c = a + b แล้วเป็นมุมฉาก
    • ง. ถ้า c² ≠ a² + b² แล้วเป็นมุมฉาก
    ดูเฉลยตอบ: ถ้า c² = a² + b² แล้วเป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก
  8. สามเหลี่ยมด้าน 9, 12, 15 มุมที่ใหญ่ที่สุดกางกี่องศา
    ดูเฉลยตอบ: 90 — 81 + 144 = 225 = 15² ใช้บทกลับของทฤษฎีบทพีทาโกรัส
  9. ตัวอย่างค้านของบทกลับ “ถ้ามีด้านยาวเท่ากันทั้งสี่ด้าน แล้วเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส” คือข้อใด
    • ก. สี่เหลี่ยมจัตุรัส
    • ข. สี่เหลี่ยมคางหมู
    • ค. สี่เหลี่ยมผืนผ้า
    • ง. สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่ไม่มีมุมฉาก
    ดูเฉลยตอบ: สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่ไม่มีมุมฉาก
  10. จริงหรือไม่: △ABC มี ∠B = ∠C ดังนั้น AB = AC
    ดูเฉลยตอบ: จริง — บทกลับของทฤษฎีบทสามเหลี่ยมหน้าจั่วเป็นจริง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน คณิตศาสตร์ ม.2 หน่วย “การให้เหตุผลทางเรขาคณิต” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี