NarWhizเปิดแอป ▶

การสกัด วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

🌿 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: การแยกสารผสม · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.2/1, ว 2.1 ม.2/2, ว 2.1 ม.2/3

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การสกัด

เริ่มกันกลิ่นหอมของตะไคร้มาจากไหน?

ในใบตะไคร้มีน้ำมันหอมระเหยซ่อนอยู่

เราจะดึงมันออกมาได้อย่างไร?

การสกัดคืออะไร

ใช้ตัวทำละลายดึงสารที่ต้องการออกจากของผสม

สารที่ต้องการต้องละลายในตัวทำละลายได้ดี

สารอื่นละลายได้น้อยหรือไม่ละลาย

การสกัดด้วยตัวทำละลาย

ใช้ตัวทำละลายที่ละลายสารที่ต้องการได้ดี

เช่น สกัดน้ำมันจากเมล็ดพืชด้วยเฮกเซน

ชงชา ชงกาแฟ ก็คือการสกัดด้วยน้ำร้อน

เลือกตัวทำละลายอย่างไร

ตัวทำละลายที่นิยม: น้ำ เอทานอล เฮกเซน

การกลั่นด้วยไอน้ำ

ไอน้ำผ่านพืช พาน้ำมันหอมระเหยออกมา

ควบแน่นแล้ว น้ำมันไม่ละลายน้ำ จึงแยกชั้นกับน้ำ

เช่น น้ำมันตะไคร้ น้ำมันมะกรูด

ใช้กรวยแยกแยกชั้นของเหลว

ของเหลวที่ไม่ละลายกัน แยกเป็น 2 ชั้น

ของเหลวที่หนาแน่นกว่าอยู่ชั้นล่าง

เปิดก๊อกปล่อยชั้นล่างออก เก็บชั้นบนไว้

ตัวอย่างชงชา

ใบชา + น้ำร้อน → สารให้สี กลิ่น รส ละลายออกมา

กากใบชาไม่ละลาย กรองแยกออก

นี่คือการสกัดด้วยน้ำ!

ตัวอย่างสกัดสีจากพืช

ดอกอัญชัน + น้ำ → สีน้ำเงิน

ใบเตย + น้ำ → สีเขียวและกลิ่นหอม

ใช้แต่งสีขนมไทยแทนสีสังเคราะห์

ตัวอย่างสกัดน้ำมันพืช

บดเมล็ดถั่วเหลือง แช่ในเฮกเซน

น้ำมันละลายในเฮกเซน กรองกากออก

ระเหยเฮกเซนออก ได้น้ำมันพืช

ระวัง!ระวัง! การสกัด ≠ การกรอง

การกรอง: แยกของแข็งที่ไม่ละลายออกจากของเหลว

การสกัด: ดึงสารที่ละลายได้ออกมา

บ่อยครั้งสกัดก่อน แล้วจึงกรองกากทิ้ง

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "สกัด = ชวนสารที่ชอบตัวทำละลายออกมา"

พืชหอมใช้ไอน้ำ น้ำมันจากเมล็ดใช้เฮกเซน

แบบฝึกหัด การสกัด พร้อมเฉลย

  1. ทำน้ำมันยูคาลิปตัสจากใบ ควรใช้วิธีใด
    • ก. โครมาโทกราฟี
    • ข. การระเหยแห้ง
    • ค. การตกผลึก
    • ง. การกลั่นด้วยไอน้ำ
    ดูเฉลยตอบ: การกลั่นด้วยไอน้ำ
  2. ข้อใดเป็นการสกัดด้วยตัวทำละลาย
    • ก. ร่อนทรายด้วยตะแกรง
    • ข. ใช้แม่เหล็กดูดผงเหล็ก
    • ค. แช่ใบเตยในน้ำเพื่อให้ได้สีเขียว
    • ง. ต้มน้ำเกลือจนแห้ง
    ดูเฉลยตอบ: แช่ใบเตยในน้ำเพื่อให้ได้สีเขียว
  3. หลักสำคัญในการเลือกตัวทำละลายเพื่อการสกัดคือข้อใด
    • ก. ละลายสารที่ต้องการได้ดี
    • ข. มีสีสวย
    • ค. หนักกว่าน้ำ
    • ง. ราคาแพง
    ดูเฉลยตอบ: ละลายสารที่ต้องการได้ดี
  4. ในการกลั่นด้วยไอน้ำ ทำไมน้ำมันหอมระเหยแยกชั้นกับน้ำได้
    • ก. น้ำมันกลายเป็นของแข็ง
    • ข. น้ำมันระเหยหมด
    • ค. น้ำมันไม่ละลายในน้ำ
    • ง. น้ำมันหนักกว่าเหล็ก
    ดูเฉลยตอบ: น้ำมันไม่ละลายในน้ำ
  5. จริงหรือไม่: การชงกาแฟเป็นการสกัดด้วยตัวทำละลาย โดยมีน้ำร้อนเป็นตัวทำละลาย
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  6. ใช้กรวยแยกแยกน้ำกับน้ำมันพืช ของเหลวชั้นล่างคืออะไร
    • ก. น้ำ
    • ข. น้ำมันพืช
    • ค. ผสมกันหมด
    ดูเฉลยตอบ: น้ำ — น้ำหนาแน่นกว่าน้ำมันพืช จึงอยู่ชั้นล่าง
  7. ข้อใดเป็นข้อควรระวังเมื่อใช้เฮกเซนสกัดน้ำมัน
    • ก. เฮกเซนไม่ระเหย
    • ข. ต้องต้มให้เดือดบนเตาแก๊ส
    • ค. เฮกเซนดื่มได้
    • ง. เฮกเซนติดไฟง่าย ต้องห่างเปลวไฟ
    ดูเฉลยตอบ: เฮกเซนติดไฟง่าย ต้องห่างเปลวไฟ
  8. หลังสกัดสีจากใบเตย ต้องการแยกกากใบเตยออก ควรใช้วิธีใด
    • ก. การกลั่น
    • ข. การกรอง
    • ค. โครมาโทกราฟี
    • ง. การตกผลึก
    ดูเฉลยตอบ: การกรอง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “การแยกสารผสม” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี