สภาพละลายได้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2

📈 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 2 · หน่วย: สารละลาย · ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.2/4, ว 2.1 ม.2/5, ว 2.1 ม.2/6

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: สภาพละลายได้

น้ำหวานใส่น้ำตาลเท่าไรถึงจะพอดี?

ใส่น้ำตาลไปเรื่อย ๆ สุดท้ายละลายไม่หมด เหลือตกก้นแก้ว

สภาพละลายได้

มวลมากที่สุดของตัวละลาย ในตัวทำละลาย 100 g ที่อุณหภูมิหนึ่ง

ละลายจนละลายต่อไม่ได้ = สารละลายอิ่มตัว

(กราฟ: เกลือแกงในน้ำ 100 g ละลายได้กี่กรัม)

สารละลายอิ่มตัว

ละลายตัวละลายเพิ่มไม่ได้อีก ที่อุณหภูมินั้น

ใส่เพิ่ม จะเหลือตกค้างก้นภาชนะ

ยังละลายเพิ่มได้ = สารละลายไม่อิ่มตัว

ปัจจัย: ชนิดของตัวละลาย

ที่ 20 °C น้ำ 100 g ละลาย

น้ำตาลทรายได้ประมาณ 200 g เกลือแกงได้ประมาณ 36 g

สารต่างชนิดกัน ละลายได้ไม่เท่ากัน

ปัจจัย: ชนิดของตัวทำละลาย

สารคล้ายกัน มักละลายกันได้ดี

ปัจจัย: อุณหภูมิ

ของแข็งส่วนใหญ่ ร้อนขึ้นละลายได้มากขึ้น

แก๊ส ร้อนขึ้นละลายได้น้อยลง

ปัจจัย: ความดัน (สำหรับแก๊ส)

ความดันสูง แก๊สละลายได้มากขึ้น

น้ำอัดลมอัดแก๊ส CO₂ ไว้ด้วยความดันสูง

เปิดฝา ความดันลด แก๊สจึงฟู่ออกมา

ตัวอย่างอ่านข้อมูลสภาพละลายได้

โพแทสเซียมไนเตรตในน้ำ 100 g

20 °C ละลายได้ 32 g 60 °C ละลายได้ 110 g

อุณหภูมิเพิ่ม ละลายได้มากขึ้นกว่า 3 เท่า

ตัวอย่างอิ่มตัวหรือยัง?

ที่ 20 °C น้ำ 100 g ละลายเกลือได้ 36 g

ใส่เกลือ 30 g → ละลายหมด ยังไม่อิ่มตัว

ใส่เกลือ 50 g → ละลาย 36 g เหลือตกค้าง 14 g

ตัวอย่างน้ำปริมาณต่างกัน

สภาพละลายได้ 36 g ต่อน้ำ 100 g

น้ำ 50 g ละลายได้ 36 ÷ 2 = 18 g

น้ำ 200 g ละลายได้ 36 × 2 = 72 g

ระวัง!ระวัง! คนแรงขึ้น ไม่ได้ละลายได้มากขึ้น

การคน การบดให้ละเอียด ทำให้ละลาย "เร็วขึ้น"

แต่ไม่ได้เพิ่ม "ปริมาณสูงสุด" ที่ละลายได้

สภาพละลายได้ขึ้นกับชนิดสาร อุณหภูมิ ความดัน

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ของแข็งชอบร้อน แก๊สชอบเย็นและความดันสูง"

คน/บด = ละลายเร็วขึ้น แต่ไม่ได้ละลายมากขึ้น

แบบฝึกหัด สภาพละลายได้ พร้อมเฉลย

ที่ 20 °C น้ำ 100 g ละลายเกลือได้ 36 g ถ้าใช้น้ำ 25 g จะละลายเกลือได้มากที่สุดกี่กรัม
ดูเฉลย
ตอบ: 9
ทำไมปลาในบ่อน้ำร้อนจัดมักลอยหัวขึ้นมาหายใจ
- ก. น้ำร้อน แก๊สออกซิเจนละลายได้น้อยลง
- ข. น้ำร้อน ออกซิเจนละลายได้มากขึ้น
- ค. ปลาชอบแดด
- ง. น้ำร้อนมีอาหารมาก
ดูเฉลย
ตอบ: น้ำร้อน แก๊สออกซิเจนละลายได้น้อยลง
ถ้าเพิ่มอุณหภูมิ แก๊สจะละลายในน้ำได้อย่างไร
- ก. มากขึ้น
- ข. น้อยลง
- ค. เท่าเดิม
ดูเฉลย
ตอบ: น้อยลง — เช่น ปลาขาดออกซิเจนเมื่อน้ำร้อนขึ้น
จริงหรือไม่: สารละลายอิ่มตัวคือสารละลายที่ละลายตัวละลายเพิ่มไม่ได้อีกที่อุณหภูมินั้น
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
ที่ 20 °C น้ำ 100 g ละลายสาร A ได้ 40 g ถ้าใส่สาร A 55 g จะเหลือตกค้างกี่กรัม
ดูเฉลย
ตอบ: 15 — 55 − 40 = 15 g
น้ำตาลทรายละลายได้ประมาณ 200 g ต่อน้ำ 100 g ที่ 20 °C น้ำ 300 g จะละลายน้ำตาลได้ประมาณกี่กรัม
ดูเฉลย
ตอบ: 600 — 200 × 3 = 600 g
การคนและการบดตัวละลายให้ละเอียด ทำให้เกิดผลใด
- ก. ละลายได้มากขึ้นเป็นสองเท่า
- ข. ละลายเร็วขึ้น แต่ปริมาณสูงสุดที่ละลายได้เท่าเดิม
- ค. สารละลายไม่อิ่มตัวตลอดไป
- ง. ละลายช้าลง
ดูเฉลย
ตอบ: ละลายเร็วขึ้น แต่ปริมาณสูงสุดที่ละลายได้เท่าเดิม
เปิดฝาขวดน้ำอัดลมแล้วมีฟองแก๊สพุ่งออกมา เพราะอะไร
- ก. น้ำตาลระเหย
- ข. ขวดร้อนขึ้น
- ค. ความดันลดลง แก๊สละลายได้น้อยลง
- ง. อุณหภูมิลดลง
ดูเฉลย
ตอบ: ความดันลดลง แก๊สละลายได้น้อยลง
จริงหรือไม่: สารทุกชนิดละลายในน้ำได้เท่ากัน ที่อุณหภูมิเดียวกัน
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — เช่น ที่ 20 °C น้ำตาลทรายละลายได้มากกว่าเกลือแกงมาก
คราบน้ำมันบนจานล้างด้วยน้ำเปล่าไม่ออก แสดงว่าอะไร
- ก. น้ำมันละลายในน้ำได้ดี
- ข. น้ำมันละลายในน้ำได้น้อยมาก
- ค. จานสกปรกเกินไป
- ง. น้ำเย็นเกินไปเท่านั้น
ดูเฉลย
ตอบ: น้ำมันละลายในน้ำได้น้อยมาก — ชนิดของตัวทำละลายมีผลต่อการละลาย

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.2 หน่วย “สารละลาย” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี