คำสมาส คำสนธิ (เบื้องต้น) ภาษาไทย ม.2

อุ่นเครื่องต่อคำแบบบาลี-สันสกฤต

วิทยา + ศาสตร์ = วิทยาศาสตร์ (สมาส: ชนกันเฉย ๆ)

วิทย + อาลัย = วิทยาลัย (สนธิ: เสียงกลืนกัน)

คำสมาส

นำคำบาลี-สันสกฤตมาต่อกัน ไม่เปลี่ยนเสียง

แปลความหมายจากหลังไปหน้า

อ่านต่อเนื่อง: ราชการ = ราด-ชะ-กาน

อ่านคำสมาสให้ถูก

ออกเสียงสระท้ายคำหน้าต่อเนื่องไปคำหลัง

ประวัติศาสตร์ = ประ-หวัด-ติ-สาด

สุขภาพ = สุก-ขะ-พาบ

จุดสังเกตสมาส

คำหน้าไม่มีการันต์ ไม่ประวิสรรชนีย์

แพทย์ + ศาสตร์ → แพทยศาสตร์ (ตัด ์ ออก)

ต้องเป็นบาลี-สันสกฤตทั้งคู่!

ระวัง!กับดัก!

"ราชวัง" ไม่ใช่สมาส เพราะ วัง เป็นคำไทย

"ผลไม้" ไม่ใช่สมาส เพราะ ไม้ เป็นคำไทย

คำสนธิ

ต่อคำบาลี-สันสกฤตแล้ว เสียงกลมกลืนกันเป็นคำใหม่

มี 3 ชนิด: สระสนธิ · นิคหิตสนธิ · พยัญชนะสนธิ

พยัญชนะสนธิ เช่น นิสฺ + ภัย = นิรภัย

สระสนธิ

คำหน้าลงท้ายด้วยเสียง อะ เจอคำหลังที่ขึ้นต้นด้วยสระ

เสียงสระจะกลืนกันเป็นเสียงใหม่

นิคหิตสนธิ

นิคหิต ( ํ ) เจอพยัญชนะวรรค → เปลี่ยนเป็นตัวท้ายวรรคนั้น

เจอเศษวรรค (ย ร ล ว ศ ษ ส ห) → มักเป็น ง

นิคหิตเจอสระ → เปลี่ยนเป็น ม

ตัวอย่างสนธิทีละขั้น: สุโขทัย

สุข + อุทัย

เสียง อะ ท้าย สุข ชนกับ อุ

อะ + อุ กลายเป็น โอ → สุโขทัย

ตัวอย่างสนธิทีละขั้น: สัญจร

สํ + จร

จ อยู่วรรคจะ ตัวท้ายวรรคคือ ญ

นิคหิตจึงกลายเป็น ญ → สัญจร

สรุปสรุป

สมาส = ต่อคำบาลี-สันสกฤต ไม่กลืนเสียง แปลหลัง→หน้า

สนธิ = ต่อแล้วเสียงกลืนกัน (สระ · นิคหิต · พยัญชนะ)

เคล็ดลับ: มีคำไทยปน = ไม่ใช่สมาส