อ่านวิเคราะห์ วิจารณ์ ภาษาไทย ม.2

อุ่นเครื่องผู้เขียนคิดอย่างไร?

อ่านวิเคราะห์ = แยกประเด็น เหตุผล

อ่านวิจารณ์ = ประเมินว่าเหตุผลดีไหม มีจุดอ่อนไหม

อ่าน 3 ระดับ

วิเคราะห์ = แยกส่วน ดูว่าเรื่องประกอบด้วยอะไร

วิจารณ์ = ให้ความเห็นมีเหตุผล ทั้งจุดเด่นและจุดด้อย

ประเมินค่า = ตัดสินว่ามีคุณค่า นำไปใช้ได้แค่ไหน

ข้อเท็จจริง กับ ข้อคิดเห็น

ข้อเท็จจริง = พิสูจน์ได้ ตรวจสอบได้

ข้อคิดเห็น = ความรู้สึก ความเชื่อ

คำสังเกตข้อคิดเห็น: ควร คิดว่า น่าจะ ดีที่สุด

จุดประสงค์ และ น้ำเสียงผู้เขียน

จุดประสงค์: ให้ความรู้ · โน้มน้าวใจ · ให้ความบันเทิง

น้ำเสียง: เป็นกลาง ชื่นชม ห่วงใย ประชดประชัน

ดูจากคำที่ผู้เขียนเลือกใช้

ตัวอย่างบทความ: เกมดีหรือร้าย

บางคนเชื่อว่าเกมทำให้เด็กเรียนแย่ลง

แต่งานวิจัยหลายชิ้นพบว่าเกมบางประเภทช่วยฝึกวางแผน

ปัญหาจึงอยู่ที่ "เวลา" และ "ชนิด" ของเกม ผู้ปกครองควรตกลงเวลาเล่นกับลูก

ตัวอย่างวิจารณ์

จุดเด่น: มีหลักฐานจากงานวิจัย สรุปอย่างมีเหตุผล

จุดที่ควรเพิ่ม: ไม่ได้บอกว่าเป็นงานวิจัยของใคร เกมประเภทใด

คำถามช่วยวิจารณ์

ข้อมูลครบไหม? น่าเชื่อถือไหม?

เหตุผลสอดคล้องกับข้อสรุปไหม? มีอคติไหม?

ตัวอย่างวิจารณ์โฆษณา

"เครื่องดื่ม X ดื่มแล้วฉลาดขึ้นทันที! ดาราดังทุกคนดื่ม"

จุดอ่อน: ไม่มีหลักฐาน อ้างคนดังแทนเหตุผล

ใช้คำเกินจริง "ทันที" "ทุกคน"

ระวัง!ข้อคิดเห็นที่แต่งตัวเป็นข้อเท็จจริง

มีตัวเลข ไม่ได้แปลว่าเป็นความจริงเสมอ

"คนร้อยละ 90 ชอบ..." ต้องถามว่า ใครสำรวจ

คำว่า ทุกคน ไม่มีใคร มักสรุปเกินจริง

สรุปสรุป

วิเคราะห์ = แยกส่วน · วิจารณ์ = ชี้ดี-ด้อยมีเหตุผล · ประเมินค่า = ตัดสินคุณค่า

แยกข้อเท็จจริง (พิสูจน์ได้) กับข้อคิดเห็น (ควร คิดว่า)

เคล็ดลับ: คำว่า "แต่" มักนำไปสู่ความคิดหลักของผู้เขียน