แผนภาพกล่อง คณิตศาสตร์ ม.3
📦 บทเรียนคณิตศาสตร์ มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: สถิติ (3) · ตัวชี้วัด ค 3.1 ม.3/1
เนื้อหาบทเรียน: แผนภาพกล่อง
อุ่นเครื่องสรุปข้อมูลด้วย 5 ค่า
ค่าต่ำสุด Q1 มัธยฐาน Q3 ค่าสูงสุด
วาดเป็นกล่องเดียวเห็นภาพรวม!
ทบทวน: มัธยฐาน
เรียงข้อมูลจากน้อยไปมากก่อน
n คี่ → ค่าตรงกลาง
n คู่ → ค่าเฉลี่ยของสองค่าตรงกลาง
ควอร์ไทล์
แบ่งข้อมูลที่เรียงแล้วเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน
Q1 = 25%, Q2 = มัธยฐาน 50%, Q3 = 75%
ตำแหน่งควอร์ไทล์
Qr อยู่ตำแหน่งที่ r(n + 1)/4
n = 7: Q1 ตำแหน่ง 2, Q3 ตำแหน่ง 6
ตัวอย่างหาค่า 5 ค่า
ข้อมูล: 2 4 5 7 8 9 12 (n = 7)
Q2 = ตัวที่ 4 = 7
Q1 = ตัวที่ 2 = 4, Q3 = ตัวที่ 6 = 9
ตัวอย่างข้อมูล 11 ตัว
3 5 7 8 10 12 13 15 18 20 22
ตำแหน่ง Q1 = 12/4 = 3, Q2 = 6, Q3 = 9
Q1 = 7, Q2 = 12, Q3 = 18
ตัวอย่างตำแหน่งไม่เป็นจำนวนเต็ม
4 6 7 9 10 12 14 15 18 (n = 9)
Q1 ตำแหน่ง 10/4 = 2.5 → กึ่งกลางตัวที่ 2 กับ 3 = (6 + 7)/2 = 6.5
Q3 ตำแหน่ง 7.5 → (14 + 15)/2 = 14.5
วาดแผนภาพกล่อง
ขีดเส้นจำนวน แล้วใส่ 5 ค่า
กล่องจาก Q1 ถึง Q3 มีเส้นมัธยฐานอยู่ในกล่อง
หนวดลากไปถึงค่าต่ำสุดและค่าสูงสุด
แปลความหมาย
กล่อง = ข้อมูลตรงกลาง 50%
พิสัยระหว่างควอร์ไทล์ (IQR) = Q3 − Q1 = 5
กล่องยาว = ข้อมูลกระจายมาก
ระวัง!เรียงข้อมูลก่อนเสมอ!
หาควอร์ไทล์จากข้อมูลที่ยังไม่เรียง → ผิด!
หนวดซ้าย กล่องซ้าย กล่องขวา หนวดขวา มีข้อมูลประมาณ 25% เท่ากัน
ช่วงที่ยาว ไม่ได้แปลว่ามีข้อมูลมากกว่า
สรุปสรุป
เคล็ดลับ: "กล่องกลาง 50%, หนวด 2 ข้าง ข้างละ 25%"
เส้นในกล่อง = มัธยฐาน
แบบฝึกหัด แผนภาพกล่อง พร้อมเฉลย
- จากแผนภาพ Q3 − Q1 = ?
ดูเฉลย
ตอบ: 5 - ข้อมูล 2 5 6 8 9 11 14 ค่า Q3 คือ
ดูเฉลย
ตอบ: 11 — ตำแหน่ง Q3 = 3(7 + 1)/4 = 6 ตัวที่ 6 คือ 11 - จากแผนภาพ มัธยฐานเท่ากับ
ดูเฉลย
ตอบ: 7 - จากแผนภาพ พิสัย (สูงสุด − ต่ำสุด) เท่ากับ
ดูเฉลย
ตอบ: 10 - ข้อมูล 3 5 6 8 10 11 15 ค่า Q1 คือ
ดูเฉลย
ตอบ: 5 - ข้อมูล 3 5 6 8 10 11 15 ค่า Q3 คือ
ดูเฉลย
ตอบ: 11 - ข้อมูลร้อยละเท่าไรอยู่ระหว่าง Q1 และ Q3
- ก. 75%
- ข. 100%
- ค. 50%
- ง. 25%
ดูเฉลย
ตอบ: 50% - ข้อมูล 12 15 11 18 20 14 16 มีมัธยฐานเท่าใด
ดูเฉลย
ตอบ: 15 — เรียงได้ 11 12 14 15 16 18 20 ตัวกลางคือ 15 - ข้อมูล 11 12 14 15 16 18 20 มีพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ (Q3 − Q1) เท่าใด
ดูเฉลย
ตอบ: 6 — Q1 = ตัวที่ 2 = 12, Q3 = ตัวที่ 6 = 18 - ควอร์ไทล์ที่ 2 (Q2) คือค่าเดียวกับข้อใด
- ก. ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
- ข. มัธยฐาน
- ค. พิสัย
- ง. ฐานนิยม
ดูเฉลย
ตอบ: มัธยฐาน
อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที
บทนี้อยู่ใน คณิตศาสตร์ ม.3 หน่วย “สถิติ (3)” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี