สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs) วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🌽 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: พันธุศาสตร์ · ตัวชี้วัด ว 1.3 ม.3/1, ว 1.3 ม.3/2, ว 1.3 ม.3/3, ว 1.3 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs)

เริ่มกันมะละกอที่ไวรัสทำอะไรไม่ได้

ถ้าย้าย "ยีนดี ๆ" จากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปใส่อีกชนิดได้

จะเกิดอะไรขึ้น?

เทคโนโลยีชีวภาพ

ใช้สิ่งมีชีวิต หรือความรู้ทางชีววิทยา

มาสร้างผลิตภัณฑ์หรือแก้ปัญหา

พันธุวิศวกรรม

ตัดยีนที่ต้องการจากสิ่งมีชีวิตหนึ่ง

นำไปใส่ในสิ่งมีชีวิตอีกชนิด

ได้ลักษณะใหม่ตามต้องการ

GMOs คืออะไร

Genetically Modified Organisms

= สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม

คือสิ่งมีชีวิตที่ได้จากพันธุวิศวกรรม

ขั้นตอนสร้างพืช GMOs

ใช้เวลาหลายปี และต้องทดสอบมาก

ตัวอย่างข้าวโพด Bt

ใส่ยีนจากแบคทีเรีย Bt

ต้นข้าวโพดสร้างโปรตีนที่เป็นพิษต่อหนอนได้เอง

เกษตรกรใช้ยาฆ่าแมลงน้อยลง

ตัวอย่างข้าวสีทอง (Golden rice)

ใส่ยีนสร้างสารเบตาแคโรทีนลงในข้าว

ร่างกายเปลี่ยนเบตาแคโรทีนเป็นวิตามิน A

ช่วยคนที่ขาดวิตามิน A

GMOs ในการแพทย์

ใส่ยีนสร้างอินซูลินของคนลงในแบคทีเรีย

แบคทีเรียผลิตอินซูลินได้จำนวนมาก

ใช้รักษาผู้ป่วยเบาหวาน

ข้อดี และข้อกังวลของ GMOs

ต้องชั่งน้ำหนักทั้งสองด้าน

และมีกฎหมายควบคุม

ผู้บริโภคเลือกได้

ไทยมีกฎหมายควบคุมการทดลองปลูกและนำเข้า GMOs

อาหารที่มีส่วนผสม GMOs ตามเกณฑ์ที่ อย. กำหนด ต้องแสดงฉลาก

อ่านฉลากก่อนซื้อเสมอ

ระวัง!ผสมพันธุ์ธรรมดา ไม่ใช่ GMOs

ผสมข้าว 2 พันธุ์ หรือเสียบยอดมะม่วง = ไม่ได้ตัดต่อยีน

GMOs ต้องตัดต่อยีนในห้องปฏิบัติการ

สรุปสรุปบทเรียน

GMOs = สิ่งมีชีวิตที่ถูกตัดต่อยีน (พันธุวิศวกรรม)

ตัวอย่าง: ข้าวโพด Bt ข้าวสีทอง แบคทีเรียผลิตอินซูลิน

มีทั้งประโยชน์และข้อกังวล ต้องใช้อย่างรอบคอบ

แบบฝึกหัด สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs) พร้อมเฉลย

ข้อใดเป็น GMOs
- ก. มะม่วงที่ได้จากการเสียบยอด
- ข. มะละกอที่ใส่ยีนต้านทานไวรัสใบด่างจุดวงแหวน
- ค. ข้าวที่คัดเมล็ดใหญ่ไว้ปลูกต่อ
- ง. กล้วยไม้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
ดูเฉลย
ตอบ: มะละกอที่ใส่ยีนต้านทานไวรัสใบด่างจุดวงแหวน
จริงหรือไม่: ข้าวโพด Bt สร้างสารกำจัดหนอนได้เอง เพราะมียีนจากแบคทีเรีย
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
GMOs ย่อมาจากอะไร
- ก. Good Many Organisms
- ข. Gene Making Oil
- ค. Genetically Modified Organisms
- ง. Green Medical Objects
ดูเฉลย
ตอบ: Genetically Modified Organisms — สิ่งมีชีวิตที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรม
แบคทีเรียที่ใส่ยีนอินซูลินของคน นำมาใช้ทำอะไร
- ก. ทำน้ำส้มสายชู
- ข. ผลิตอินซูลินรักษาเบาหวาน
- ค. ย่อยขยะพลาสติก
- ง. ทำโยเกิร์ต
ดูเฉลย
ตอบ: ผลิตอินซูลินรักษาเบาหวาน — แบคทีเรียสร้างอินซูลินตามยีนที่ใส่เข้าไป
ข้าวสีทองช่วยแก้ปัญหาใด
- ก. ข้าวขาดน้ำ
- ข. หนอนเจาะลำต้น
- ค. การขาดวิตามิน A
- ง. โรคเบาหวาน
ดูเฉลย
ตอบ: การขาดวิตามิน A — ข้าวสีทองสร้างเบตาแคโรทีน ซึ่งร่างกายเปลี่ยนเป็นวิตามิน A
จริงหรือไม่: การเสียบยอดมะม่วงเป็นการสร้าง GMOs
ดูเฉลย
ตอบ: ไม่จริง — การเสียบยอดไม่ได้ตัดต่อยีน
ข้อใดเป็นข้อกังวลเรื่อง GMOs
- ก. ใช้ยาฆ่าแมลงน้อยลง
- ข. มีสารอาหารมากขึ้น
- ค. ยีนต้านทานยาฆ่าหญ้าอาจแพร่ไปสู่วัชพืช
- ง. ได้ผลผลิตมากขึ้น
ดูเฉลย
ตอบ: ยีนต้านทานยาฆ่าหญ้าอาจแพร่ไปสู่วัชพืช — ข้ออื่นเป็นประโยชน์ ไม่ใช่ข้อกังวล
ข้อใดไม่ใช่พันธุวิศวกรรม
- ก. การสร้างแบคทีเรียผลิตอินซูลิน
- ข. การใส่ยีน Bt ในฝ้าย
- ค. การหมักโยเกิร์ต
- ง. การตัดต่อยีน
ดูเฉลย
ตอบ: การหมักโยเกิร์ต — การหมักใช้จุลินทรีย์ตามธรรมชาติ ไม่ได้ตัดต่อยีน
จริงหรือไม่: ผู้บริโภคควรอ่านฉลาก เพื่อรู้ว่าอาหารมีส่วนผสม GMOs หรือไม่
ดูเฉลย
ตอบ: จริง
การสร้าง GMOs ต้องเปลี่ยนแปลงสิ่งใดของสิ่งมีชีวิต
- ก. ยีนหรือดีเอ็นเอ
- ข. อาหารที่กิน
- ค. สภาพแวดล้อม
- ง. อายุ
ดูเฉลย
ตอบ: ยีนหรือดีเอ็นเอ — GMOs คือการดัดแปลงสารพันธุกรรม

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “พันธุศาสตร์” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี