NarWhizเปิดแอป ▶

ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิต วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

🤝 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ระบบนิเวศ · ตัวชี้วัด ว 1.1 ม.3/1, ว 1.1 ม.3/2, ว 1.1 ม.3/3, ว 1.1 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิต

เริ่มกันนกเอี้ยงเกาะหลังควายทำไม?

นกจิกกินแมลงบนหลังควาย

ใครได้ ใครเสีย?

สัญลักษณ์ที่ใช้

+ ได้ประโยชน์

− เสียประโยชน์

0 ไม่ได้และไม่เสียประโยชน์

ภาวะพึ่งพากัน (+/+)

ทั้งสองฝ่ายได้ประโยชน์

เช่น ไลเคน (รากับสาหร่าย) ผึ้งกับดอกไม้

นกเอี้ยงกับควาย

ภาวะอิงอาศัย (+/0)

ฝ่ายหนึ่งได้ประโยชน์ อีกฝ่ายไม่ได้และไม่เสีย

เช่น กล้วยไม้ป่าเกาะต้นไม้ เฟินเกาะต้นไม้

เหาฉลามเกาะปลาฉลาม

ภาวะปรสิต (+/−)

ปรสิตได้ประโยชน์ ผู้ถูกอาศัยเสียประโยชน์

เช่น เห็บบนสุนัข พยาธิในลำไส้ ฝอยทองบนต้นไม้

การล่าเหยื่อ (+/−)

ผู้ล่าได้อาหาร เหยื่อเสียชีวิต

เช่น เสือกับกวาง งูกับหนู นกกับแมลง

การแข่งขัน (−/−)

แย่งทรัพยากรที่มีจำกัด เช่น อาหาร แสง พื้นที่

ทั้งสองฝ่ายเสียประโยชน์

เช่น ต้นไม้ในป่าแย่งแสง

ตัวอย่างนกเอี้ยงกับควาย

นกได้อาหาร (+)

ควายไม่มีแมลงรบกวน (+)

→ ภาวะพึ่งพากัน (+/+)

ตัวอย่างปลาการ์ตูนกับดอกไม้ทะเล

ปลาการ์ตูนได้ที่หลบภัย (+)

ดอกไม้ทะเลได้เศษอาหาร และปลาช่วยไล่ศัตรู (+)

→ ภาวะพึ่งพากัน (+/+)

รู้ไว้: ชื่อเรียกแบบ +/+ ในบางตำรา

บางตำราแยก +/+ เป็น 2 แบบ

ต้องอยู่ด้วยกันตลอด เช่น ไลเคน = ภาวะพึ่งพากัน

แยกกันก็อยู่ได้ เช่น นกเอี้ยงกับควาย = ภาวะได้ประโยชน์ร่วมกัน

ระวัง!ปรสิต กับ ผู้ล่า

ทั้งคู่เป็น +/−

ปรสิตอาศัยกินผู้ถูกอาศัยไปเรื่อย ๆ มักไม่ฆ่าทันที

ผู้ล่าฆ่าเหยื่อเป็นอาหาร

สรุปสรุปบทเรียน

เคล็ดลับ: "พึ่ง ++ อิง +0 ปรสิต/ล่า +− แข่ง −−"

แบบฝึกหัด ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิต พร้อมเฉลย

  1. ฝอยทองพันบนต้นไม้และดูดอาหารจากต้นไม้ เป็นความสัมพันธ์แบบใด
    • ก. ภาวะพึ่งพากัน
    • ข. ภาวะปรสิต
    • ค. การแข่งขัน
    • ง. ภาวะอิงอาศัย
    ดูเฉลยตอบ: ภาวะปรสิต
  2. กล้วยไม้ป่าเกาะอยู่บนกิ่งต้นไม้ใหญ่ เป็นความสัมพันธ์แบบใด
    • ก. ภาวะปรสิต
    • ข. ภาวะอิงอาศัย
    • ค. การแข่งขัน
    • ง. ภาวะพึ่งพากัน
    ดูเฉลยตอบ: ภาวะอิงอาศัย
  3. จริงหรือไม่: ภาวะอิงอาศัยคือฝ่ายหนึ่งได้ประโยชน์ อีกฝ่ายไม่ได้และไม่เสียประโยชน์
    ดูเฉลยตอบ: จริง
  4. ไลเคนเกิดจากราและสาหร่ายอยู่ร่วมกัน เป็นความสัมพันธ์แบบใด
    • ก. การล่าเหยื่อ
    • ข. ภาวะอิงอาศัย
    • ค. ภาวะปรสิต
    • ง. ภาวะพึ่งพากัน
    ดูเฉลยตอบ: ภาวะพึ่งพากัน — ราให้ความชื้นและที่อยู่ สาหร่ายสร้างอาหาร ได้ประโยชน์ทั้งคู่
  5. ความสัมพันธ์แบบใดใช้สัญลักษณ์ −/−
    • ก. ภาวะพึ่งพากัน
    • ข. ภาวะอิงอาศัย
    • ค. ภาวะปรสิต
    • ง. การแข่งขัน
    ดูเฉลยตอบ: การแข่งขัน — แย่งทรัพยากรกัน เสียประโยชน์ทั้งคู่
  6. จริงหรือไม่: เห็บดูดเลือดสุนัข สุนัขได้ประโยชน์ด้วย
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — เห็บเป็นปรสิต สุนัขเสียประโยชน์
  7. ปลาการ์ตูนกับดอกไม้ทะเล เป็นความสัมพันธ์แบบใด
    • ก. ภาวะปรสิต
    • ข. ภาวะพึ่งพากัน
    • ค. การล่าเหยื่อ
    • ง. การแข่งขัน
    ดูเฉลยตอบ: ภาวะพึ่งพากัน — ทั้งสองฝ่ายได้ประโยชน์
  8. ถ้าเสือในป่าลดลงมาก จำนวนกวางในช่วงแรกน่าจะเป็นอย่างไร
    • ก. ลดลง
    • ข. เพิ่มขึ้น
    • ค. เท่าเดิม
    ดูเฉลยตอบ: เพิ่มขึ้น — ผู้ล่าน้อยลง เหยื่อจึงถูกล่าน้อยลง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ระบบนิเวศ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี